Қылмыстық ниет доктринасы: мақсат бір адамға болғанмен, басқаға зиян келтірсе де, кінәлі жауапкершілікке тартылады. Қарсылық, шабуыл, жерге немесе мүлікке зиян келтіруде қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қылмыстық ниет туралы заңдық ілім
Legal doctrine regarding criminal intention
Көшірілген ниет (немесе ағылшын құқығында көшірілген mens rea, немесе ауыстырылған қастық) – бұл заңдық ілім, онда бір адамға зиян келтіру ниеті нәтижесінде екінші адамға зиян келтірілсе, қылмыскер жауапты деп танылады. Заң бойынша жауаптылыққа тартылу үшін сот, әдетте, қылмыскердің қылмыстық ниетінің (mens rea) болғанын, яғни олар өз әрекеттерінен басқа біреудің зиян шегетінін білгенін немесе білуі тиіс екенін, сондай-ақ осы зиянды қалағанын дәлелдеуі керек. Мысалы, егер кісі өлтіруші Джонды өлтіруді ниеттенсе, бірақ қателікпен Жоржды өлтірсе, ниет Джоннан Жоржға көшіріледі және кісі өлтірушінің қылмыстық ниетпен әрекет еткені деп есептеледі. Көшірілген ниет азаматтық құқық бұзушылықтарына да қолданылады, онда көшірілген ниет қолданылатын бес негізгі сала бар: дене күші қолдану, шабуыл, заңсыз қамау, жерге заңсыз ену және мүлікке заңсыз қол сұғу. Жалпы, осы бес құқық бұзушылықтың кез келгеніне ниеттенген кез келген ниет, нәтижесінде осы бес құқық бұзушылықтың кез келгені орындалса, тіпті құқық бұзушылықтың нақты нысанасы бастапқы ниеттенген нысанадан өзгеше болса да, қасақана әрекет деп есептеледі. Мысалдар үшін Carnes v. Thompson, 48 S. W.2d 903 (Mo. 1932) және Bunyan v. Jordan (1937), 57 C. L. R. 1, 37 S. R. N. S. W. 119 істерін қараңыз.
Transferred intent (or transferred mens rea, or transferred malice, in English law) is a legal doctrine that holds that, when the intention to harm one individual inadvertently causes a second person to be hurt instead, the perpetrator is still held responsible. To be held legally responsible, a court typically must demonstrate that the perpetrator had criminal intent (mens rea), that is, that they knew or should have known that another would be harmed by their actions and wanted this harm to occur. For example, if a murderer intends to kill John, but accidentally kills George instead, the intent is transferred from John to George, and the killer is held to have had criminal intent. Transferred intent also applies to tort law, in which there are generally five areas where transferred intent is applicable: battery, assault, false imprisonment, trespass to land, and trespass to chattels. Generally, any intent to cause any one of these five torts which results in the completion of any of the five tortious acts will be considered an intentional act, even if the actual target of the tort is one other than the intended target of the original tort. See cases of Carnes v. Thompson, 48 S. W.2d 903 (Mo. 1932) and Bunyan v. Jordan (1937), 57 C. L. R. 1, 37 S. R. N. S. W. 119 for examples.
Ұлыбританияда
Ұлыбританияда "ауыстырылған қастандық" доктринасы пікір-таласты тудырады. 1994 жылғы №3 бас прокурорлық сауалда Лордтар палатасы Апелляциялық соттың шешімін (1996 ж. 2 WLR 412-де жарияланған) өзгертіп, жүкті әйелдің бетіне, арқасына және қарынына пышақ салған жағдайда, күдіктіні өлтіру қылмысы үшін соттауға қатысты ауыстырылған қастандық доктринасы қолданылмайды деп шешті. Ол ауруханадан шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң, жағдайы тұрақталғандай болып, босануға кірісіп, төрт айдан кейін қайтыс болған мерзімінен бұрын туған сәбиді дүниеге әкелді. Сәби алғашқы шабуылда жарақат алған, бірақ өлімнің басты себебі оның ерте тууы болды. Ұрық ананың бір бөлігі болғандықтан, анаға ауыр дене жарақатын (АДЖ) келтіру ниеті ұрыққа бағытталған ниет болып есептелді деген пікір айтылды. Лорд Мастилл бұл доктринаны берік зияткерлік негізі жоқ деп сынап, оның бастапқы қастандық тұжырымдамасымен байланысты екенін, яғни заңсыз әрекет кез келген зиянды салдарға байланысты зұлымдық көрсетеді және бұл ұзақ уақыттан бері ескіргенін айтты. Дегенмен, бұл кейде ақылға қонымды нәтижеге келгенде айыптауға негіз болатын және осылайша сақтауға болатын. Аталған жағдайда анадан аналық балаға қарапайым "ауыстыру" ғана емес, бала туғаннан кейін оған зиян келтіру ниетін туғызуға тырысылды. Бұл қос ауыстыру болар еді: біріншісі анадан ұрыққа, екіншісі ұрықтан балаға. Содан кейін АДЖ келтіру ниетін өлтірудің субъективтік элементіне айналдыратын қиялға жүгіну қажет болар еді. Бұл тым қиын. Бірақ айыпталушы адам өлтіруге қатысқаны үшін сотталуы мүмкін. R v Gnango ісінде Жоғарғы Сот ортақ кәсіпкерлік және ауыстырылған қастандық доктриналары бойынша D1 және D2 бір-бірімен ерікті түрде төбелесіп, әрқайсысы бір-бірін өлтіруге немесе ауыр дене жарақатын келтіруге ниеттенсе және әрқайсысы екіншісінің де сондай ниеті бар екенін білсе, ал D1 төбелесу барысында V-ді қателесіп өлтірсе, D2 V-ді өлтіргені үшін кінәлі деп шешті.
In the UK the transferred malice doctrine is not without controversy. The House of Lords in Attorney General's Reference No 3 of 1994 reversed the Court of Appeal decision (reported at (1996) 2 WLR 412), holding that the doctrine of transferred malice could not apply to convict an accused of murder when the defendant had stabbed a pregnant woman in the face, back and abdomen. Some days after she was released from hospital in an apparently stable condition, she went into labour and gave birth to a premature child, who died four months later. The child had been wounded in the original attack but the more substantial cause of death was her prematurity. It was argued that the fetus was part of the mother so that any intention to cause grievous bodily harm (GBH) to the mother was also an intent aimed at the fetus. Lord Mustill criticised the doctrine as having no sound intellectual basis, saying that it was related to the original concept of malice, i. e. that a wrongful act displayed a malevolence which could be attached to any adverse consequence, and this had long been out of date. Nevertheless, it would sometimes provide a justification to convict when that was a common sense outcome and so could sensibly be retained. The present case was not a simple "transfer" from mother to uterine child, but sought to create an intention to cause injury to the child after birth. This would be a double transfer: first from the mother to the fetus, and then from the fetus to the child when it was born. Then one would have to apply the fiction which converts an intention to commit GBH into the mens rea of murder. That was too much. But the accused could be convicted of manslaughter. In R v Gnango, the Supreme Court controversially held that under the doctrines of joint enterprise and transferred malice D2 is guilty of V's murder if D1 and D2 voluntarily engage in fighting each other, each intending to kill or cause grievous bodily harm to the other and each foreseeing that the other has the reciprocal intention, and if D1 mistakenly kills V in the course of the fight.