1930-1940 жылдардағы Палестинаға еврейлердің заңсыз көші-қоны
Aliyah Bet
Жасырын еврей иммиграциясы (Алия Бет) 1920-1948ж. Палестинаға, неміс және Холокосттан кейінгі еврейлердің құпия көші. Тарих, себептері мен кемелер туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1930 және 1940 жылдары Палестинаға еврейлердің заңсыз көші-қоны.
Illegal immigration by Jews to Mandatory Palestine in the 1930s and 1940s
Алия Бет («Алия 'Б'» – бет еврей алфавитінің екінші әрпі) – 1920 және 1948 жылдар аралығында Палестинаға еврейлердің заңсыз көші-қонына берілген кодовое атау. Олардың көпшілігі нацистік Германиядан қашып келген босқындар, ал кейінірек Холокосттан аман қалғандар еді.
Aliyah Bet (, "Aliyah 'B'" – bet being the second letter of the Hebrew alphabet) was the code name given to illegal immigration by Jews, many of whom were refugees escaping from Nazi Germany, and later Holocaust survivors, to Mandatory Palestine between 1920 and 1948,
Жолдар
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Хаапала сапарлары көбінесе ДП лагерьлерінен басталып, американдық оккупациялық аймалдағы екі жинау пункті – Бад-Рейхенхолл мен Лейпхайм арқылы жүзеге асты. Одан қашқындар жасырын жүк көліктерінде, жаяу немесе пойызбен Жерорта теңізіндегі порттарға жетіп, кемелермен Палестинаға барып келді. Кемелердің көпшілігі Палестина еврейлерін шабыттандыру және біріктіру мақсатында "Lo Tafchidunu" ("Бізді қорқыта алмайсың") және "La Nitzahon" ("Жеңіске!") сияқты есімдермен аталыпты. Ал кейбіреулері сионистік қозғалыстың көрнекті тұлғаларының және Алия Бетті қолдағанда қаза тапқан адамдардың құрметіне аталған. 70 000-нан астам еврей 100-ден астам кемемен Палестинаға келді. Американдық сектордағы лагерьлер лагерьден кетуге ешқандай шектеу қоймады, ал американдық, француз және итальяндық шенеуніктер көбінесе бұл қозғалысқа көз жұмды. UNRRA-ның бірнеше қызметкері (әсіресе Лейпхаймдегі Элизабет Робертсон) эмиграцияны жеңілдетуге көмектесті. Британ үкіметі бұл қозғалысқа қарсы күресіп, лагерьтерге кіру мен шығуды шектеді. Британдықтар Палестинаға иммигранттардың келуін болдырмау үшін теңіз патрульдерін ұйымдастырды.
Post World War II, Ha'apala journeys typically started in the DP camps and moved through one of two collection points in the American occupation sector, Bad Reichenhall and Leipheim. From there, the refugees travelled in disguised trucks, on foot, or by train to ports on the Mediterranean Sea, where ships brought them to Palestine. Most of the ships had names such as Lo Tafchidunu ("You can't frighten us") and La Nitzahon ("To the victory") designed to inspire and rally the Jews of Palestine. Some were named after prominent figures in the Zionist movement, and people who had been killed while supporting Aliyah Bet. More than 70,000 Jews arrived in Palestine on more than 100 ships. American sector camps imposed no restrictions on the movements out of the camps, and American, French, and Italian officials often turned a blind eye to the movements. Several UNRRA officials (in particular Elizabeth Robertson in Leipheim) acted as facilitators of the emigration. The British government vehemently opposed the movement, and restricted movement in and out of their camps. The British set up naval patrols to prevent immigrants from landing in Palestine.
Тарих
100 000-нан астам адам Палестинаға заңсыз кіруге тырысты. 120 кеме 142 сапар жасады. Олардың жартысынан астамын британдық патрульдер тоқтатты. Палестинада Корольдік теңіз флотының сегіз кемесі болды, ал Палестинаға бағыт алған күдікті кемелерді іздеу үшін қосымша кемелер жұмылдырылды. Қабылданған көшіп келушілердің көпшілігі Кипрдегі интернациялық лагерьлерге жіберілді: (Фамагуста маңындағы Караолос, Никосия, Декелия және Ксилотимбу). Кейбіреулері Палестинадағы Атлит тұтқын лагеріне, ал басқалары Маврикийге жіберілді. Британдықтар бұл лагерьлерде 50 000-ға дейін адамды ұстады (Қыпрдағы британдық лагерьлердегі еврейлер туралы қараңыз). 1600-дан астам адам теңізде қаза болды. Палестинаға тек бірнеше мың адам ғана кірді. Хаапала бағдарламасындағы шешуші оқиға 1947 жылы болды. "Экзодус" кемесі Корольдік теңіз флотының патрулі тарапынан тоқтатылып, қаралып тексерілді. Қарсылық көрсетілгеніне қарамастан, "Экзодус" кемесіндегі жолаушылар күшпен Еуропаға қайтарылды және ақырында Германиядағы лагерьлерге орналастырылды. Бұл жарияланды, бұл британ үкіметі үшін үлкен ұятқа айналды. Алия Бет туралы бір есепті журналист И. Ф. Стоун өзінің 1946 жылғы "Палестинаға жер астымен" атты кітабында келтіреді, онда ол Еуропадан еврей отанын іздеп келе жатқан көшіп келушілермен бірге саяхаттаған өзінің тәжірибесін баяндайды. Шамамен 250 американдық Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері, соның ішінде Мюррей Гринфилд ("Хатиква" кемесі) АҚШ-тан Еуропаға он кемемен ("Жүделердің құпия флоты") Холокосттан аман қалған 35 000 адамды (Палестинаға заңсыз кіргендердің жартысы) тасымалдауға ерікті болып келісті, бірақ олар Кипрдегі тұтқын лагерьлеріне депортацияланды.
Over 100,000 people attempted to illegally enter Mandatory Palestine. There were 142 voyages by 120 ships. Over half were stopped by the British patrols. The Royal Navy had eight ships on station in Palestine, and additional ships were tasked with tracking suspicious vessels heading for Palestine. Most of the intercepted immigrants were sent to internment camps in Cyprus: (Karaolos near Famagusta, Nicosia, Dhekelia, and Xylotymbou. Some were sent to the Atlit detention camp in Palestine, and some to Mauritius. The British held as many as 50,000 people in these camps (see Jews in British camps on Cyprus). Over 1,600 drowned at sea. Only a few thousand actually entered Palestine. The pivotal event in Ha'apala program was the incident in 1947. Exodus was intercepted and boarded by a Royal Navy patrol. Despite significant resistance, passengers from Exodus were forcibly returned to Europe, and eventually put in camps in Germany. This was publicized, to the great embarrassment of the British government. One account of Aliyah Bet is given by journalist I. F. Stone in his 1946 book Underground to Palestine, a first person account of traveling from Europe with displaced persons attempting to reach the Jewish homeland. Some 250 American World War II veterans, including Murray Greenfield (of the ship Hatikva), volunteered to sail ten ships ("The Jews' Secret Fleet") from the United States to Europe to load 35,000 survivors of the Holocaust (half of the illegal immigrants to Palestine), only to be deported to detention camps on Cyprus.
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын
1934 жылы теңіз арқылы көптеген заңсыз көшіп келгендерді әкелуге жасалған алғашқы әрекет болды. Шамамен 350 яһуди «Валлос» атты жалдамалы кемемен, яһуди агенттігінің рұқсатынсыз, британдықтардың заңды көші-қонды шектеуден қорқуына байланысты, теңізге шықты. 25 тамызда Палестина жағалауына жеткен жолаушылар Хагананың көмегімен түсірілді, оларға көмек көрсетуге арнайы рұқсат берілген еді. 1939 жылғы 29 шілдеде Панама туын көтеріп, 378 еврей босқынын тасымалдаған «Колорадо» кемесі британдықтар тарапынан тоқтатылды. Заңсыз көшіп келгендер қамауға алынып, Хайфаға жеткізілді. 19 тамызда грек кемесі «Агиос Николаос» 840 көшіп келушіні жағалауға жақын кіші кемелерге көшіріп, жағаға шығарды. 16 қыркүйекте «Рудничан» 364 еврей босқынын мандаттың теңіз шегінен тыс жерде бес құтқару шалпасына отырғызып, оларды заңсыз көшіп келгендер ретінде жағаға жіберді. Онда 1100-ге жуық босқын тұрып қалды, олар «Кладово-Сабац» тобы деп аталды. 1941 жылғы мамыр айында олар әлі Югославияда болды, онда 915-і ұсталып, соңынан нацистер басып алғаннан кейін қаза тапты. 800 ер адам нацистік әскерлер Засавицадағы фермада атып өлтірді; соғыс аяқталғаннан кейін ер адамдардың денелері Белградтағы сефард зиратындағы жаппай қабірге қайта жерленді. Әйелдер мен балалар Саджмисте концлагерінде тұтқындалды, онда олар аштықтан, аурудан, қыстың суық ауа райынан немесе газ камерасында қаза тапты. 1940 жылғы 18 мамырда Братиславадан 514 жолаушымен, көбінесе Бетар мүшелерімен, ескі итальяндық «Пенчо» кемесі жөнелді. «Пенчо» Дунайдан Қара теңізге және Эгей теңізіне дейін жүзіп өтті. 9 қазанда қозғалтқыштары істен шығып, Италияның Додеканес аралдарындағы Митиленде құлады. Италиялықтар жолаушыларды құтқарып, Родосқа алып кетті. Одан кейін екеуінен басқалары оңтүстік Италиядағы Феррамонти ди Тарсия лагеріне орналастырылды. 1943 жылғы қыркүйекте одақтас әскерлер аймақты азат еткенге дейін олар сол жерде ұсталды. 1940 жылғы қазанда 1770 яһуди босқын екі кемемен Тюльчеядан Хайфаға жөнелді. Британдық теңіз күштері екі кемеге де тосқауыл қойып, оларды Хайфаға жеткізді. Британдықтар босқындарды тұтқындап, оларды Маврикийге депортациялау үшін реквизицияланған француз мұхит кемесіне, «Лафранс» кемесіне жіберді. Тағы 1634 босқын Тюльчеядан оларды күтіп алды. 25 қарашада британдықтар «Атлантик» кемесіндегі босқындарды «Патрия» кемесіне көшіре бастады, сол кезде Хагана агенттері француз лайнеріне бомба орнатты, оның мақсаты – кеменің жүзуіне кедергі келтіру. Бірақ бомба «Патрияны» тез батырып, 260 адамды өлтіріп, 172 адамды жарақаттады. Аман қалғандарға гуманитарлық себептермен Палестинада қалуға рұқсат берілді. 1940 жылғы қазанда босқындардың үлкен тобына Венадан шығуға рұқсат берілді. Бұл көші-қонды Адольф Айхманның басқаруында жұмыс істеген еврей бизнесмені Бертольд Сторфер ұйымдастырды. Олар төрт өзен кемесін – «Уран», «Шонбрунн», «Гелиос» және «Мелк» – алып, Дунайдан Румынияға дейін жүзіп өтті. «Уран» кемесіндегі шамамен 1000 адам 1 қарашада Хайфаға келді, содан кейін «Милос» келді. Британдықтар барлық көшіп келгендерді Маврикийге интернациялау үшін француз лайнеріне жеткізді. «Патрия» кемесін тоқтату үшін Хагана кемеге бомба жасырды. Жарылыс оның қабырғасын тесіп, кемені құлатты және 267 адамды өлтірді. Уинстон Черчилльдің бұйрығымен британдықтар аман қалғандарға Палестинада қалуға рұқсат берді. 1941 жылғы 11 желтоқсанда «Констанца» кемесі 760-тан 790-ға дейін босқынмен Констанцадан кетіп қалды. Үш күннен кейін ол Стамбулға жетті, онда Түркия оны және оның жолаушыларын 10 аптаға қамауға алды. 1942 жылғы 23 ақпанда түрік билігі оны Қара теңізге сүйреп әкетіп, батып кеткендей қалдырды. Келесі күні ертеде «Шч-213» советтік субмаринасы оны торпедамен бұзып, суға батырып жіберді. 767 мен 791 адам қаза тапты, тек бір адам ғана аман қалды. 1942 жылғы 20 қыркүйекте «Европа» кемесі 21 жолаушымен Румыниядан кетіп қалды. Ол Босфорда апатқа ұшырады. 1944 жылғы 21 сәуірде «Беласица» кемесі Румыниядан 273 жолаушымен, соның ішінде 120 баламен, Стамбулдан Палестинаға жабық пойызбен барды. 1944 жылғы 5 тамызда «Бульбул» және «Морино» кемелері Констанцадан 1000-ға жуық босқынмен бірге жолға шықты. Түнде советтік «Шч-215» субмаринасы «Мефкуре» кемесін торпеда мен снарядтармен батырып, судағы аман қалғандарды автоматпен атып өлтірді. «Мефкуре» кемесінде 289 мен 394 босқыннан және жеті экипаж мүшесінен тұрды; тек экипаж мен бес босқын ғана аман қалды. «Бульбул» аман қалғандарды құтқарып, Түркияға алып кетті.
In 1934, the first attempt to bring in a large number of illegal immigrants by sea happened when some 350 Jews sailed on the Vallos, a chartered ship, without the permission of the Jewish Agency, who feared illegal immigration would cause the British to restrict legal immigration. She arrived off the coast of Palestine on 25 August, and the passengers disembarked with the help of the Haganah, which received special permission to assist them. On 29 July 1939, the Colorado, flying under the Panamanian flag and carrying 378 Jewish refugees from Europe was intercepted by the British; the illegal immigrants were arrested and taken into Haifa. On 19 August, the Aghios Nicolaus, a Greek owned ship, transferred 840 immigrants to smaller vessels off the coast and sent them to shore. On 16 September, the Rudnitchan transferred 364 Jewish refugees into five lifeboats outside the territorial waters of the Mandate and sent them ashore as illegal immigrants. About 1,100 refugees were stranded there and came to be known as the Kladovo Sabac Group. In May 1941, they were still in Yugoslavia, where 915 of them were caught and eventually killed by the invading Nazis. The 800 men were shot by Nazi soldiers in a farmer's field at Zasavica; after the war, the remains of the men were re interred in a mass grave in the Belgrade Sephardi Cemetery. The women and children were imprisoned in the Sajmiste concentration camp where they perished from hunger, disease, exposure to the bitter cold winter weather, or gassed to death in a mobile gas truck. On 18 May 1940 the old Italian paddle steamer Pencho sailed from Bratislava, with 514 passengers, mostly Betar members. The Pencho sailed down the Danube to the Black Sea and into the Aegean Sea. On 9 October, her engines failed and she was wrecked off Mytilene, in the Italian ruled Dodecanese Islands. The Italians rescued the passengers and took them to Rhodes. All but two were then placed in an internment camp at Ferramonti di Tarsia in southern Italy. They were held there until Allied forces liberated the area in September 1943. In October 1940, 1,770 Jewish refugees sailed from Tulcea to Haifa in two ships. The arrived off Haifa on 1 November, followed a few days later by the The Royal Navy intercepted each ship and escorted it into Haifa, where British authorities detained the refugees before transferring them to a requisitioned French ocean liner, the , for deportation to Mauritius. They were followed from Tulcea by another 1,634 refugees aboard the , which arrived on 24 November off Haifa, where the Royal Navy escorted her into harbour. On November 25 the British had just started transferring Atlantics refugees to Patria when Haganah agents planted a bomb aboard the French liner with the intention of disabling her to prevent her from sailing. However, the bomb quickly sank Patria, killing 260 people and wounding 172. The survivors were allowed to stay in Palestine on humanitarian grounds. In October 1940, a large group of refugees were allowed to leave Vienna. The exodus was organized by Berthold Storfer, a Jewish businessman who worked under Adolf Eichmann. They took four river boats, Uranus, Schönbrunn, Helios, and Melk, down the Danube to Romania, where the Uranus passengers, about 1,000, boarded the Pacific, and sailed on 11 October 1940. They arrived at Haifa on 1 November, followed by the Milos. The British transferred all the immigrants to the French liner to take them for internment to Mauritius. To stop the Patria from sailing, the Haganah smuggled a bomb aboard. The explosion holed her side, capsizing her and killing 267 people. The British, by order of Winston Churchill, allowed the survivors to remain in Palestine. On 11 December 1941, the sailed from Constanţa carrying between 760 and 790 refugees. Three days later she reached Istanbul, where Turkey detained her and her passengers for 10 weeks. On 23 February 1942, Turkish authorities towed her back into the Black Sea and cast her adrift. Early the next day the Soviet submarine Shch 213 torpedoed and sank her. Between 767 and 791 people were killed, and there was only one survivor. On 20 September 1942, the Europa sailed from Romania with 21 passengers. She was wrecked in the Bosphorus. On 21 April 1944, the Belasitza sailed from Romania with 273 passengers including 120 children, who went from Istanbul to Palestine by sealed train. On 5 August 1944, Bulbul, and Morino sailed from Constanţa carrying about 1,000 refugees between them. In the night the Soviet submarine Soviet submarine Shch 215 sank Mefküre by torpedo and shellfire, and then machine gunned survivors in the water. Between 289 and 394 refugees plus seven crew were aboard Mefküre; only the crew and five refugees survived. Bulbul rescued the few survivors and took them to Turkey.
ЕО күнінен кейін
1945 жылдың 28 тамызында 35 иммигрантты алып бара жатқан Монополиде жасалған итальяндық "Далин" балық аулау кемесі Кесария-Маритимаға келді, жолаушыларын түсіріп, Италияға оралды. 1946 жылдың 20 шілдесінде "Хагана" 2678 жолаушыны алып Франциядан шықты, 1108 жолаушыны Криттен батысқа қарайғы кішкентай "Бирия" кемесіне көшірді. "Бирия" 2 шілдеде тоқтатылды. "Хагана" Югославияның Бакар қаласынан босқындардың жаңа тобын алды және Палестинаға қарай жол тартты, жалпы саны 2678 жолаушыны тасымалдады. Кеме теңізде қозғалтқыштары бұзылып, электр қуаты жоқ күйде табылғандықтан HMS Venus сүйреп Хайфаға жеткізді. Оның жолаушылары тұтқындалып, интернировкаға жіберілді. 1946 жылдың 11 тамызында 758 жолаушыны тасымалдаған "Ягур" кемесі иммигранттардың пассивті қарсылығына қарамастан эсминецпен тоқтатылды. 1946 жылдың 16 тамызында 183 жолаушыны тасымалдаған "Амирам Шохат" кемесі британдық блокададан қашып, Кесария-Маритимаға жақын жерге қонды. 1947 жылдың 9 наурызында "Бен Хехт" (597 жолаушы), "Иргун" ұйымының демеушілігімен жүзген жалғыз кеме, қарсылықсыз HMS Chieftain, HMS Chevron және HMS Chivalrous эсминецтерімен басып алынды. 1947 жылдың 28 шілдесінде Шығыс Еуропалық 685 еврейді тасымалдаған 14 Halalei Gesher Haziv кемесі HMS Rowena кемесімен тоқтатылды. Шиват Сион 411 Солтүстік Африкалық еврейлерді тасымалдаған кеме мина іздеуші кемемен қарсылықсыз тоқтатылды.
On 28 August 1945 the Italian fishing vessel Dalin, made in Monopoli, carrying 35 immigrants, landed at Caesarea Maritima, disembarked its passengers, and returned to Italy. On 20 July 1946, the Haganah, carrying 2,678 passengers, departed from France, and transferred 1,108 of its passengers to the small steamer Biriah west of Crete. The Biriah was intercepted by on 2 July. The Haganah picked up a new party of refugees at Bakar, Yugoslavia, and set sail for Palestine, this time also carrying 2,678 passengers total. She was found at sea with engines broken down and no electrical power, and was towed to Haifa by HMS Venus. Her passengers were arrested and interned. On 11 August 1946, the Yagur, carrying 758 passengers, was intercepted by the destroyer , with passive resistance from the immigrants. On 16 August 1946, the yawl Amiram Shochat, carrying 183 passengers, evaded the British blockade and landed near Caesarea Maritima. On 9 March 1947, the Ben Hecht (597 passengers), the only ship sponsored by the Irgun, was captured without resistance by the destroyers HMS Chieftain, HMS Chevron and HMS Chivalrous. On 28 July 1947, the 14 Halalei Gesher Haziv, carrying 685 Eastern European Jews was intercepted by HMS Rowena. The Shivat Zion, carrying 411 North African Jews, was intercepted without resistance by the minesweeper. .
БҰҰ-ның бөліну туралы резолюциясынан кейін
1947 жылдың 4 желтоқсанында "Хапортзим" кемесі блокаданы бұзып, Яркон өзенінің аузына 167 жолаушысын жеткізді.
On 4 December 1947, the HaPortzim ran the blockade and landed its 167 passengers at the mouth of the Yarkon River.