Дариер ауруы: генетикалық себептері мен көріністері
Darier's disease
Дариер ауруы – сирек, генетикалық тері ауруы. Майлы бөртпелер, тырнақтардың өзгеруі, 15-30 жас арасында көрінеді. Симптомдар мен диагностика туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дариер ауруы (DAR) – сирек кездесетін, тұқым қуалайтын тері ауруы, көбінесе майлы, қабықшалы, қалың қоңыр түстегі түйіршіктермен көрінеді, олар бірігіп дақтарды құрайды. Бұл француз дерматологы Фердинанд Жан Дариер ашқан аутосомалық доминантты ауру. Аурудың ең көп таралған түрлері – жеңіл формалары, олар жоғары ылғалдылық, стресс немесе тығыз киім сияқты белгілі бір жағдайларда күшейтілетін тері бөртпелерімен ғана сипатталады. Тік жолақтары бар нашар қалыптасқан тырнақтармен қатар қысқа бойлылық, тіпті DAR-дың жеңіл формаларын диагностикалауға мүмкіндік береді. Симптомдар әдетте балалық шақтың соңында немесе ересек жасқа өткенде, 15-30 жас аралығында пайда болады және өмір бойында өзгереді. Ауыр жағдайларда теріде қараңғы, қабықшалы, сәл майлы және күшті иісі бар дақтар пайда болады. Бұл дақтар, сондай-ақ кератоздық папулалар, фоликулярлық кератоз немесе фоликулярлық дискератоз деп те аталады, көбінесе бас терісінде, маңдайда, жоғарғы қолдарда, кеудеде, арқада, тізелерде, шынтақтарда және құлақтың артында пайда болады.
Darier's disease (DAR) is a rare, inherited skin disorder that presents with multiple greasy, crusting, thick brown bumps that merge into patches. It is an autosomal dominant disorder discovered by French dermatologist Ferdinand Jean Darier. Mild forms of the disease are the most common, consisting solely of skin rashes that flare up under certain conditions such as high humidity, high stress, or tight fitting clothes. Short stature, when combined with poorly formed fingernails that contain vertical striations, is diagnostic even for mild forms of DAR. Symptoms will usually appear in late childhood or early adulthood between the ages of 15 and 30 years and will vary over the lifespan. More severe cases are characterized by dark crusty patches on the skin that are mildly greasy and that emit a strong odor. These patches, also known as keratotic papules, keratosis follicularis, or dyskeratosis follicularis, most often appear on the scalp, forehead, upper arms, chest, back, knees, elbows, and behind the ear.
Генетика
Бір гендегі ATP2A2 мутациясы Дариер ауруының дамуына себеп болады. ATP2A2 SERCA2 ақуызын кодтайды, бұл эндоплазмалық тордың (ER) мембраналарына орналасқан кальций сорғысы болып табылады. ER – бұл секрецияға бағытталған ақуыздардың өңделуі мен тасымалдануы басталатын орын. SR – бұл бұлшық ет жасушаларында кездесетін ER-дің ерекше түрі, ол кальцийді жинақтайды, оның цитозолға реттелген шығарылуы бұлшық ет талшықтарының жиырылуын стимуляциялайды. Кальций көптеген жасушалық сигналдық жолдарда екінші мессенджер ретінде әрекет етеді. SERCA2 жасушаларда Ca2+ сигнализациясы үшін қажет, себебі ол цитоплазмадан дерлік барлық Ca2+ иондарын алып тастап, оларды ER/SR бөлімдерінде сақтайды. Дариер ауруымен байланысты ATP2A2 мутантты аллельдерінің көп саны анықталды. 19 отбасы және 6 эпизодтық жағдайды зерттеуде DAR симптомдарымен байланысты 24 жаңа мутация табылды. Бұл зерттеуде ATP2A2 мутацияларының ауырлығы мен аурудың ауырлығы арасындағы байланыстың шала, толық емес екендігі көрсетілді. Сондай-ақ, бұл зерттеуде бір мутацияны алып жүретін бір отбасының мүшелері арасындағы аурудың ауырлығындағы айқын айырмашылықтар туралы хабарланды, бұл генетикалық модификаторлар белгілі бір мутациялардың фенотиптік экспрессиясына әсер ететінін ұсынады. Мутация аутосомалық доминантты үлгіде мұраға беріледі. Бұл, тек бір аллельдің мутацияға ұшырауы белгіні білдіру үшін жеткілікті дегенді білдіреді. Сондай-ақ, DAR ауруымен бір ата-анасынан туған адамның мутантты аллельді мұраға алу және ауруға шалдығу ықтималдығы 50% құрайды. Функциясын жоғалтқан мутациялар көбінесе рецессивті мұраға беріледі, ал функцияның пайда болуы немесе ақуыздардың жоғары белсенділігі доминантты мутацияларға тән. SERCA2-нің тек бір мутацияланған аллелінің клиникалық симптомдарды тудыруға жеткілікті екендігі туралы байқаулар, жасушаларда Ca2+ гомеостазын сақтау үшін дұрыс "гендік доза" қажеттігін көрсетеді.
Mutations in a single gene, ATP2A2, are responsible for the development of Darier's disease. ATP2A2 encodes the SERCA2 protein, which is a calcium pump localized to the membranes of the endoplasmic reticulum (ER) in nearly all cells and the sarcoplasmic reticulum (SR) in muscle cells. The ER is where protein processing and transport begins for proteins targeted for secretion. The SR is a specialized form of ER found in muscle cells that sequesters calcium, the regulated efflux of which into the cytosol stimulates muscle fiber contraction. Calcium acts as a second messenger in many cellular signal transduction pathways. SERCA2 is required for Ca2+ signaling in cells by removing nearly all Ca2+ ions from the cytoplasm and storing them in the ER/SR compartments. A large number of mutant alleles of ATP2A2 have been identified in association with Darier's Disease. One study of 19 families and 6 sporadic cases found 24 specific, novel mutations associated with DAR symptoms. This study reported a loose, imperfect correlation between the severity of ATP2A2 mutations with the severity of the condition. Significant variability in disease severity between members of the same family carrying the same mutation was also reported by this study, suggesting that genetic modifiers contribute to the phenotypic penetrance of certain mutations. The mutation is inherited in an autosomal dominant pattern. This means that only one allele needs to be mutated in order to express the trait. This also means that someone who is born to one parent with DAR has a 50% chance of inheriting the mutant allele and having the disease. Loss of function mutations typically display recessive inheritance while the gain of function or hyperactive function of proteins is characteristic of dominant mutations. The observation that only one mutated allele of the SERCA2 is sufficient to produce clinical symptoms suggests that proper "gene dosage" is necessary for maintaining Ca2+ homeostasis in cells.
Диагностика
Дариер ауруының диагностикасы көбінесе терінің көрінісі, отбасылық анамнезі немесе ATP2A2 геніндегі мутацияны анықтау үшін жүргізілетін генетикалық тексеру арқылы қойылады. Дегенмен, көптеген адамдар симптомдарының жеңілдігіне байланысты ешқашан диагноз алмайды. Жеңіл жағдайларда клиникалық белгілері шағын бөртпелер түрінде көрінеді (жағымсыз иіссіз), олар ыстыққа, ылғалға, стреске және күн сәулесіне ұшырағанда күшеюі мүмкін. Ауру симптомдарының себебі десмосомалық кератин филаменттері кешеніндегі бұзылыс деп саналады, бұл жасушалардың бірігуіне кедерес келтіреді. Бірнеше жағдай бойынша зерттеулер көрсеткендей, ауруға шалдыққандардың арасында оқу қиындықтары жиі кездеседі, бірақ бұл әлі расталмаған. [[Файл:Дарьер ауруы.jpg|thumb| Дарьер ауруының бөртпесі]]
Diagnosis of Darier disease is often made by the appearance of the skin, family history, or genetic testing for the mutation in the ATP2A2 gene. However, many individuals are never diagnosed because of the mildness of their symptoms. Mild cases present clinically as minor rashes (without odor) that can become exacerbated by heat, humidity, stress, and sunlight. The symptoms of the disease are thought to be caused by an abnormality in the desmosome keratin filament complex leading to a breakdown in cell adhesion. [[File:Darier disease rash. jpg|thumb| Several case studies have suggested affected populations display elevated frequencies of learning disorders, but this has yet to be confirmed.
Эпидемиология
Дүниежүзілік таралуы 1:30,000 және 1:100,000 аралығында деп есептеледі. Жағдай бойынша зерттеулер көрсеткендей, Словениядағы шамамен таралу көрсеткіші 3,8:100,000, Солтүстік-Шығыс Англияда 1:36,000, Шотландияда 1:30,000, ал Данияда 1:100,000 құрайды.
Worldwide prevalence is estimated as between 1:30,000 and 1:100,000. Case studies have shown estimated prevalence by country to be 3.8:100,000 in Slovenia, 1:36,000 in north east England, 1:30,000 in Scotland, and 1:100,000 in Denmark.
Тарих
Дарьер ауруын алғаш рет дерматолог Фердинанд Жан Дарьер француз дерматологиялық журналы "Анналь дерматологиясы және сифилографиясы"-нда сипаттады. Дарьер сол кездегі беделді дерматолог болды және Сент-Луи ауруханасының медициналық бөлімінің басшысы қызметін атқарды. Дарьер гистопатологияның, яғни аурудың себебін анықтау үшін микроскоп астында аурулы тіндердің үлгілерін зерттеудің ерте жақтаушысы болды. Осы әдіс арқылы ол Дарьер ауруының және оның атын алып жүрген басқа да көптеген аурулардың пайда болуын анықтады. Гарвард медицина мектебінің дерматологы Джеймс Кларк Уайт дерматологиялық бұл бұзылысқа қатысты өз байқауларын Дарьермен бірдей жылы (1889) сипаттап жариялады, сондықтан бұл жағдай Дариер-Уайт ауруы деп те аталады.
Darier's disease was first described by the dermatologist Ferdinand Jean Darier in the French dermatological journal Annales de dermatologie et de syphilographie. Darier was a well regarded dermatologist of the time who was the head of the medical department at the Hôpital Saint Louis. Darier was an early proponent of histopathology, or the examination of samples of diseased flesh under a microscope to determine the cause of illnesses. Using this technique, he was able to uncover the origins of Darier's disease and a host of others that also bear his name. James Clarke White, a dermatologist at Harvard Medical School, independently characterized and published his observations on this dermatological disorder in the same year as Darier (1889), which is why the condition is also referred to as Darier White disease.
Сот істері
Сингапурда Дариер ауруына шалдыққан адам кісі өлтіру үшін тағайындалған өлім жазасынан құтылды. 27 жасар малайзиялық Онг Тенг Сиу, тауық союшы, 1995 жылдың желтоқсан айында 82 жастағы опиумға тәуелді Нг Ги Сехті (сонымен қатар Нг Э Сенг деп те аталады) өлтіргені үшін айыпталды. 1996 жылдың тамызында сот оны кісі өлтіруде кінәлі деп тапқаннан кейін Онгқа өлім жазасы берілді. Ол өзінің айыбы мен жазасына шағымданып жатқанда, 1996 жылдың қыркүйегінде Дариер ауруының күйзелісіне байланысты ауруханаға түсті. Бұл ауру бұрын диагностикаланбаған және сот процесі кезінде де анықталмаған болатын. Оның адвокаты Вонг Сиу Хонг бұл аурудың түрлі психикалық ауруларға себеп болатынын анықтағаннан кейін, жаңа дәлелдер Онгқа Нг-ні өлтіру ісі бойынша қайта сотталуға сәтті өтініш беруге мүмкіндік берді. Сот жаңа дәлелдерді тыңдағаннан кейін, Онг өлтіру кезінде Дариер ауруының салдарынан жауапкершілігі шектеулі болғанын қабылдады. Осылайша, Онг кісі өлтірудің ең жеңіл түрі – қасақана зиян келтіруде кінәлі деп танылды және 1998 жылдың сәуірінде өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
In Singapore, there was a case of a man who escaped the death penalty for murder as a result of Darier's disease. 27 year old Ong Teng Siew, a Malaysian and chicken slaughterer, was charged with murdering a 82 year old opium addict Ng Gee Seh (alias Ng Ee Seng) in December 1995. Ong was sentenced to death in August 1996 after the trial court found him guilty of murder, and while he was in midst of appealing against his conviction and sentence, Ong was hospitalized in September 1996 for an outbreak of Darier's disease, which previously went undiagnosed before and during the trial, and after his lawyer Wong Siew Hong discovered that the disease had a causal link to various psychiatric disorders, the new evidence enabled Ong to successfully apply for a re trial for Ng's murder. After the trial court heard the new evidence, it accepted that at the time of the killing, Ong was suffering from diminished responsibility as a result of Darier's disease, and therefore, Ong was found guilty of a lesser offence of manslaughter and he was re sentenced to life imprisonment in April 1998.