Бавариядағы Вальхалла ескерткіші

Кіріспе

Неоклассикалық ескерткіш Донаустауф, Бавария

Вальхалла – неміс тарихындағы лайықты және көрнекті тұлғаларды құрметтейтін даңқ залы, "саясатшылар, билеушілер, ғалымдар және неміс тілінде сөйлейтін суретшілер"; осылайша құрмет көрсетілген тұлғалар Ұлы Германиядан, бүгінгі Германиядан да кеңірек аймақтан, тіпті бірнеше англосаксондық тұлғалардың жағдайында Ұлыбританиядан да алынған. Бұл зал Дунай өзенінің үстіндегі неоклассикалық ғимарат, Бавариядағы Регенсбургтің шығысында орналасқан Донаустауф қаласында орналасқан. Сыртқы пішіні Афинадағы Парфенонға ұқсас. Вальхалла ескерткіші скандинавиялық діннің Вальхёль атымен аталған. Ол 1807 жылы Баварияның тәж мұрагері Людвиг I көптеген неміс мемлекеттерін Германия империясына біріктіруге бағытталған күштің артуын қолдау мақсатымен жобаланды. Бавария тағына отырғаннан кейін, 1830 және 1842 жылдар аралығында сәулетші Лео фон Кленце бақылауымен құрылыс жұмыстары жүргізілді. Ескерткіште 65 тақташа және 130 бюст бар, олар 2000 жылдық тарихты қамтиды, бұл 9 жылы Тейтобург орман шайқасында жеңіске жеткен Арминийден басталады.

Пластиналар

Плиталар портреттері мен сипаттамалары жоқ адамдарға (немесе ерліктеріне) арналған, олардың мүсіндерін жасау үшін үлгі ретінде пайдаланылмаған. Уақыт шеңбері Арминий, сондай-ақ Германн дер Черускер (б.з.д. 17 жылы туған) бастап, 1542 жылы қайтыс болған сағатшы Петер Хенлайнға дейін созылады. 2003 жылы нацистік Германияға қарсы неміс қарсылығын еске алу үшін тақташа қосылды. 1–32 нөмірлі плиталар жоғарғы қатарды, ал 33–64 нөмірлі плиталар төменгі қатарды көрсетеді. Әр плитада аталған тұлғаның қысқаша сипаттамасы және өлім жылы рим цифрларымен көрсетілген. Төмендегі кестеде плитада көрсетілген өлім жылы келтірілген, тіпті егер қазіргі тарихнамада түзетілген дата ұсынылса да. № Аты Өлген жылы Сипаттамасы 1 Арминий 21 Черускилердің басшысы, б.з. 9 жылы Тейтобург орманы шайқасында жеңіске жеткен. 2 Марободус 40 Маркоманн тайпасының басшысы 3 Веледа шамамен 84–98 жылдары Бруктери тайпасының болжамшысы 4 Юлий Цивилис 100 жылдан бұрын Батав тайпасының басшысы 5 Эрманрих 375 Остготтардың королі 6 Вульфила 380 жылдан бұрын Готардың апостолы 7 Фритигерн 390 жылдан кейін Тервинг тайпасының басшысы 8 Аларих I 410 Вестготтардың королі 9 Атаульф 415 Вестготтардың королі 10 Теодорих I 451 Вестготтардың королі 11 Хорса 451 Британияны жаулап алған 12 Гейзерих 477 Вандалдардың королі 13 Хенгест 480 Британияны жаулап алған 14 Одоакр 497 Герул және Гепид тайпаларының королі 15 Хлодвиг I 511 Франктердің королі 16 Теодорих Великий 526 Остготтардың королі 17 Тотила 552 Остготтардың королі 18 Альбоин 573 Ломбардтардың королі 19 Теуделинда шамамен 626 Ломбардтардың патшайымы 20 Эммерам Регенсбургский 680 Епископ және Әулие 21 Пиппин Герстальский 716 Сарайдың майоры 22 Беда Уанерибилис 735 Аббат және тарихшы 23 Виллиброрд 739 Епископ және Әулие 24 Карл Мартелл 741 Карл «Балға», Франктердің герцогі және сарайдың майоры 25 Бонифаций 755 Епископ және Әулие 26 Пиппин Младший 768 Франктердің королі 27 Видукинд шамамен 800 Саксон тайпасының басшысы 28 Павел Диакон 800 жылдан кейін Павел Варнефрид, Ломбардтардың тарихшысы 29 Алькуин 804 Аббат және ғалым 30 Эгберт Уэссекский шамамен 810 Англияның бірінші королі 31 Карл Великий 814 Карл Ұлы, Рим императоры 32 Эйнхард 839 Тарихшы, Карл Великийдің өмірбаянының авторы 33 Рабан Мавр 856 Епископ және ғалым 34 Арнульф Каринтийский 900 Рим императоры 35 Альфред Великий 900 Англияның королі 36 Оттон Саксонский 919 жылдан бұрын Саксония герцогі 37 Арнульф Баварский 937 Бавария герцогі 38 Матильда Рингельгеймская 968 Германия патшайымы және Әулие 39 Хротсвита 1000 жылдан бұрын Драматург 40 Бернвард Хильдесхаймский 1028 Суретші, епископ және Әулие 41 Гериберт Кёльнский 1028 Епископ және Әулие 42 Генрих III 1056 Рим императоры 43 Ламперт Герсфельдский 1077 Тарихшы 44 Оттон Бамбергский 1139 Епископ 45 Оттон Фрайзингский 1158 Епископ және тарихшы 46 Хильдегарда Бингенская 1179 Аббатиса және Әулие 47 Оттон Баварский 1183 Бавария герцогі 48 Энгельберт Кёльнский 1226 Епископ және Әулие 49 Нибелунгенлид анонимді авторы 50 Вальтер фон дер Фогельвейде 1230 Миннезингер 51 Элизабет Тюрингская 1231 Принцесса және Әулие 52 Леопольд VI Австрийский 1234 Леопольд «Даңқты», Австрия герцогі 53 Герман фон Зальца 1240 Тевтон орденінің үлкен магистрі 54 Вольфрам фон Эшенбах 1251 Миннезингер 55 Мастер Герхард 1271 Кёльн соборының сәулетшісі 56 Арнольд цум Турм 1264 Рейн қалалары лигасының негіз қалаушысы 57 Альберт Великий 1280 Епископ және ғалым 58 Рютлишвур 1306 жылдан кейін Рютли сертінің үш адамы, Ескі Швейцария конфедерациясының негізі 59 Фридрих Красивый 1330 Интеррегнум кезеңіндегі анти-король 60 Бруно фон Варендорп 1369 Ганза лигасының басшысы 61 Арнольд Винкельрид 1386 Шемпах шайқасындағы швейцар батыры, рыцарь 62 Вильгельм фон Кёльн 1388 Суретші 63 Адриан фон Бубенберг 1479 Берн әскери жетекшісі 64 Петер Хенлайн 1542 Алтасағатты ойлап тапқан

Plaques were made for people (or acts) of which no portraits or descriptions were available to model sculptures after. The timeline spans from Arminius a. k. a. Hermann der Cherusker (born 17 BC) to watchmaker Peter Henlein, who died in 1542. In 2003 a plaque was added to commemorate the German Resistance against Nazi Germany. Plaque numbers 1–32 represent the upper row, 33–64 the lower row. Each plaque includes a short characterization of the individual, with the year of death given in Roman numerals. The year of death in the table below is that given on the plaque, even where modern historiography suggests a revised date. Nr Name Died Description 1 Arminius 21 Leader of the Cherusci, victorious at the Battle of the Teutoburg Forest in AD 9. 2 Maroboduus 40 Leader of the Marcomanni 3 Veleda c. 84–98 Prophetess of the Bructeri 4 Julius Civilis before 100 Leader of the Batavi 5 Ermanarich 375 King of the Ostrogoths 6 Wulfila before 380 Apostle of the Goths 7 Fritigern after 390 Leader of the Tervingi 8 Alaric I 410 King of the Visigoths 9 Athaulf 415 King of the Visigoths 10 Theodoric I 451 King of the Visigoths 11 Horsa 451 Conqueror of Britain 12 Geiseric 477 King of the Vandals 13 Hengest 480 Conqueror of Britain 14 Odoacer 497 King of the Heruli and Gepidae 15 Clovis I 511 King of the Franks 16 Theodoric the Great 526 King of the Ostrogoths 17 Totila 552 King of the Ostrogoths 18 Alboin 573 King of the Lombards 19 Theudelinde c. 626 Queen of the Lombards 20 Emmeram von Regensburg 680 Bishop and Saint 21 Pippin of Herstal 716 Mayor of the Palace 22 Beda Venerabilis 735Abbot and historiographer 23 Willibrord 739 Bishop and saint 24 Charles Martel 741 Charles "the Hammer", Duke and Prince of the Franks and Mayor of the Palace 25 Bonifatius 755 Bishop and saint 26 Pippin the Younger 768 King of the Franks 27 Widukind c. 800 Leader of the Saxons 28 Paulus Diaconus after 800 Paul Warnefried, historiographer of the Lombards 29 Alcuin 804 Abbot and scholar 30 Ecgberht of Wessex c. 810First King of England 31 Charlemagne 814 Charles the Great, Roman Emperor 32 Einhard 839 Historiographer, biographer of Charlemagne 33 Hrabanus Maurus 856 Bishop and scholar 34 Arnulf von Kärnten 900 Roman Emperor 35 Alfred the Great 900 King of England 36 Otto of Saxony before 919 Duke of Saxony 37 Arnulf of Bavaria 937 Duke of Bavaria 38 Matilda of Ringelheim 968 Queen of Germany and saint 39 Hrotsvitha before 1000 Dramatist 40 Bernward of Hildesheim 1028 Artist, bishop and saint 41 Heribert von Köln 1028 Bishop and saint 42 Henry III 1056 Holy Roman Emperor 43 Lampert von Hersfeld 1077 Historian 44 Otto von Bamberg 1139 Bishop 45 Otto von Freising 1158 Bishop and historian 46 Hildegard von Bingen 1179 Abbess and saint 47 Otto of Bavaria 1183 Duke of Bavaria 48 Engelbert of Cologne 1226 Bishop and saint 49 The anonymous poet of the Nibelungenlied 50 Walther von der Vogelweide 1230 Minnesinger 51 Elisabeth von Thüringen 1231 Princess and saint 52 Leopold VI of Austria 1234 Leopold "the Glorious", Duke of Austria 53 Hermann von Salza 1240 Grand Master of the Teutonic Order 54 Wolfram von Eschenbach 1251 Minnesinger 55 Master Gerhard 1271 Architect of Cologne Cathedral 56 Arnold zum Turm 1264 Founder of the Rhenish League of Cities 57 Albertus Magnus 1280 Bishop and scholar 58 Rütlischwur after 1306 The three men of the Rütli oath, foundation of the Old Swiss Confederacy 59 Friedrich der Schöne 1330 Anti king during the Interregnum 60 Bruno von Warendorp 1369 Leader of the Hanseatic League 61 Arnold Winkelried 1386 Knight, Swiss hero at Sempach 62 Wilhelm von Köln 1388 Painter 63 Adrian von Bubenberg 1479 Bernese military leader 64 Peter Henlein 1542 Inventor of the pocket watch

2003 жылы қосылған, нацистік Германияға қарсы қарсылықты еске алуға арналған 65-ші плита, 64 нөмірленген плитаның екі қатарының құрамына кірмейді.