Томас Уотсон: Англиялық католик епископы және реформация сыншысы

Кіріспе

Линкольн католикалық епискобы, 1515–1584

Томас Уотсон (1515 – 27 қыркүйек 1584) – католиктер арасында протестанттық реформацияны сипаттауымен ерекшеленген католик епископы. Тарихшы Альберт Поллард Уотсонды Мэри Тюдордың билігіндегі "негізгі католик дауласушыларының бірі" деп атады.

Ерте өмір

Уотсон 1515 жылы Дурхамның жанында дүниеге келген. Ол Дурхамға жақын орналасқан Нун Стейнтон монастырында өскен. Оның алғашқы білімі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ Кембридж университетіне қабылдану үшін ол Дурхамдағы Приория мектебінде оқыған болуы мүмкін. 1593 жыл шамасында жазылған «Дурхам рәсімдері» Дурхам соборының таратылуға дейінгі өмірін еске түсіреді. Уотсон мектепті және соңғы мұғалім Роберт Хартбернді құрметті және білімді монах ретінде сипаттайды, ол әрқашан «оқуға жарамды, кітабын оқыған және зерек ойлы» студенттерді іздеген, оларды университетке дайындау үшін тәрбиелеген. Ол 1529 жылы Кембридж университетінің Сент-Джон колледжіне кетті. Университет профессорлары мен студенттерінің көп бөлігі, олардың канцлері Джон Фишер басшылығымен, дін қызметкерлері немесе болашақ дін қызметкерлері болды. Уотсон 1532/3 жылы бакалавр, ал 1536 жылы магистр дәрежесін алды.

Абессалом

Генри VIII-ге адалдық серт бергеніне жауап ретінде Уотсон бес актілі пьеса жазды. Латын тілінде жазылған және шамамен 1540 жылы аяқталған бұл пьеса, Ескі өсиетте баяндалған Абессаломның әкесі Дәуітке қарсы көтерілісіне негізделген. Қолжазба жасырылып, жоғалып кеткен, бірақ 1963 жылы Британ мұражайында 16 ғасырғы гуманистік қолжазбалардың арасынан қайта табылды. «Абессалом» классикалық трагедияның «шынайы үлгісі» ретінде жазылған, бірақ заманауи бұрылыспен. Тілі мен стилі Аристотель, Гораций немесе Сенеканы еске түсіреді, бірақ мазмұны бойынша библиялық оқиға айналасындағы оқиғалармен үйлеседі. Оқиға әкесімен дауласып жатқан ханзададан басталады. Дау ағасы және ханшайыммен қарым-қатынасына қатысты. Абессалом әкесінен нақты шешімді талап етеді, бірақ Дәуіт оған келіспейді. Абессалом әкесіне қарсы шығуға бел буады, ал Дәуіт оны айыптайды. Абессалом ашуланып, әкесінің билігін жоққа шығара бастайды. Абессаломның қол астындағылары алаңдап, бірақ бір жаққа қосылуға мәжбүр болады. Кінәсіз адамдар да іске араласады. Абессалом жарлықтар шығарып, қорқытып, жазалайды. Ол ішкі дауылына қарсы тұруға тырысса да, қарсылық әлсірейген сайын жеңіліп қалады. Әкесіз ол қалағанын істей алады. «Абессалом» пьесасындағы хор Дәуітті Құдайдың таңдаған адамы, «Есей ұлы» және Израильдің майланған патшасы деп сипаттайды. Ол әртүрлі тайпаларды біріктіріп, бір халыққа айналдырады. Ол – олардың біртүтас және даусыз билігінің ортасы. Ол қасиетті және діндар, тілінде әрдайым дұға болады. Ол Абессаломға көмектескім келеді, бірақ мүмкін емес. Ол ысырапшыл ұлына деген сүйіспеншілігіне толы. Хор Дәуіттің кемшіліктерін сынға алмай, оның Құдай халқының «Қасиетті Әкесі» ретіндегі рухани лауазымына құрметпен қарайды. Сол сияқты, хор Абессаломды Дәуіттің бұрынғы адал ұлы деп есептейді. Ол әрдайым әкесін құрметтеген және Құдайдың бұйрықтарына бағынған. Бірақ қазір, әрбір тілегі орындалмаса, ол ашуға бой алдырады. Оның министрлері де қорқып, барлық нәрсеге келіседі. Бірақ хор ескертеді, оның шексіз мақтанышы оның құлдырауына себеп болады. «Абессаломда» Дәуіт Ескі Иерусалимді билейді, ал папа – Жаңа Иерусалимді. Сүйікті ұлы әкесіне қарсы көтеріліп, шабуылдайды, оны құлатып, орнын басып алады. Дәуіт кек қайтармай, Абессаломның ақылға келгеніне және татуласуға уақыт береді. Бірақ Абессалом әкесінің тартыншақтығын сүйіспеншілік емес, әлсіздік деп қабылдайды. Уотсонның пьесасында Абессалом Дәуіттің бақылауындағы ғибадатханаларын тонап, олардың қамқоршыларын қуғынға шығарып, мүлкін тонап, құрбандық орындарын қиратады. Ескі өсиеттегі оқиғада ғибадатханалар туралы ештеңе айтылмаған, бірақ Уотсон сипаттаған жағдай монастырлардың, гильдиялардың, қасиетті орындары мен шіркеулердің таратылуы мен тонауын еске түсіреді. Абессалом Дәуіттің соңғы бекіністерін жоққа шығарып, қазынасын толтырып, бүлігін қаржыландырып, өзінің билігін нығайтады. Ол татуласу болмайтынын уәделейді. Төртінші актіде Абессаломның қатыгездігіне оның жақындары да алаңдап, оған қарсы шығады. Ол соларды да, Генридің Вулси, Фишер, Мор және Кромвеллге қарсы шыққандай, жазалайды. Бірақ қарсылық екі жақтан туады. Дәуітке көңілі толмағандар қайта оның жағына қайтып, жасырынып жүргендерге қосылады. Ал Дәуіттің шетелдегі одақтастары әскер жинап жатыр. Абессалом кімге сенуге болатынын білмей, Дәуітке адалдарды аяусыз іздейді. «Абессаломның» алғашқы төрт актісі осы уақытқа дейін болған оқиғалармен сабақтас болса, бесіншісі болашаққа қатысты. Абессаломға осылай болған жағдай Генриге де орын алуы мүмкін. Соңғы шайқас болады. Дәуіт жеңгендей, папа да жеңіске жетеді. Дәуіт Құдай халқының үстінен тағайындалған рөлін қайтадан атқара бастағанда, папа да солай істейді. Абессаломның көтерілісі бекер болғандай, Генридің де көтерілісі бекер болады! Демек, Уотсонның хабары – сабырлылық пен папаның соңғы жеңісіне деген толық сенім.

In response to his oath of allegiance to Henry VIII, Watson wrote an unpublished five act play. The play, written in Latin verse and completed at around 1540, was based on Absalom's revolt against his father David described in the Old Testament. The manuscript was hidden and lost until it was rediscovered among 16th century humanist manuscripts in the British Museum in 1963. Absalom was written "in trew imitation" of a classical tragedy, but with a contemporary twist. In language and style it imitates Aristotle, Horace or Seneca, and yet in content the biblical story merges with events taking place all around. The story begins with a prince quarrelling with his father. The issue concerns his brother and their relationship with a princess. Absalom demands a particular ruling from his father, but David cannot comply. Absalom decides to act in defiance of his father, and David censures him. Absalom flies into a rage, and furiously begins to undermine and then deny his father's authority. Absalom's subjects are dismayed, but forced to take sides. Innocent people are involved. Absalom resorts to decrees, threats, intimidation and executions. Although he has qualms of conscience, he overcomes them as opposition melts before his onslaught. With no father to restrain him, he can now do whatever he wishes. The chorus in Absalom identifies David as God's elect, "Son of Jesse", and anointed ruler of Israel. He unites diverse tribes into one people. He is their focus of unity with undisputed authority. He is holy and pious with a prayer always on his lips. He wants to help Absalom, but he cannot. He is full of love for his prodigal son. The chorus is not uncritical of David's weaknesses, but reveres his divine office as "Holy Father" of God's people. Similarly, the chorus sees Absalom as David's once devoted son. He had always honoured and obeyed his father according to the divine precepts. But now, if his every whim is not granted, he flies into a rage. Even his ministers go in fear, giving in to him in all things. But, warns the chorus, his unbridled pride will be his downfall. In Absalom, David presides over Old Jerusalem as the pope presides over New Jerusalem. The beloved son rebels against his father, launches his attack, overthrows him, and usurps his place. David refuses to retaliate, allowing time for Absalom to return to his senses and seek reconciliation. But Absalom sees his father's hesitation not as love, but as weakness. In Watson's play, Absalom sacks David's temples in the territories he controls. He expels their guardians, loots their possessions, and destroys their altars. There is no mention of temples in the Old Testament story, but what Watson describes parallels the dissolution and plundering of the monasteries, guilds, shrines and chantry chapels. Absalom is destroying David's last footholds, filling his treasury, funding his rebellion, and securing his own position. He vows there will be no reconciliation. By Act IV those closest to Absalom are dismayed by his ferocity. He turns on these too, as Henry turned on Wolsey, Fisher, More and Cromwell. But opposition appears on two fronts. The disenchanted are converting back to David and joining those who had gone into hiding. And allies of David abroad are raising an army. No longer knowing whom he can trust, Absalom ruthlessly hunts down those loyal to David. While the first four acts of Absalom looked at parallels in what had happened so far, the fifth looked to parallels in the future. Presumably, what happened to Absalom would happen to Henry. There would be a final battle. As victory went to David, it would inevitably go to the pope. As David resumed his appointed role over God's people, so would the pope. As Absalom's revolt amounted to nothing, nor would Henry's! Watson's message, then, is one of patience and total confidence in the ultimate victory of the pope.

Академиялық мансап

Уотсон 1537 жылы магистратураны бітіріп, оқытушы, содан кейін колледж деканы болды. Алайда, 1535 жылдан кейін Томас Кромвелл, ал 1540 жылдан кейін Стивен Гардинер канцлер болған кезде, тым білмейтін папистерді іздеу және тазалау жалғасты. 1518 жылдан бері Сент-Джонс магистрі болған Николас Меткалф 1537 жылы отставкаға кетуге мәжбүр болды. Келесі магистр Джордж Дей де 1538 жылы папист деп айыпталды. Кромвель өзінің адамы Джон Тейлорды "күшпен сайлады". Ол Сент-Джонс колледжінің магистрі болған алғашқы ашық түрде папаға қарсы "реформатор" болды. Тейлор студенттер мен қызметкерлерді қатаң тексеру процесін енгізген кезде, Уотсон наразылық білдірген жиырма адамның бірі болды, бірақ бұл ештеңе бермеді. Кромвелл 1540 жылы ерестік үшін сотталып, өлім жазасына кесілгенде, Тейлор да тұтқындалды. Ол біраз уақыт қамауда болды, бірақ Генридің алты бабына бағынуға уәде берді. Оған тағылған ерестік айыптары алынып тасталды және ол магистр лауазымын қайта иеленді. Бірақ лютерандық қозғалыс күшейді. Уотсон 1543 жылы діни білімін алғаннан кейін, колледждің Ежелгі сенімнің көрнекті жақтаушысы және уағызшысы ретінде көзге көріне бастады. 1545 жылы Тейлор мен басқалардың наразылығы күшейген кезде, Уотсон канцлер Стивен Гардинермен кеңесті. Гардинер, Генри сияқты, папаға қарсы көзқарастың католиктерге қарсы сезімге айналуына қынжырды. Ол корольдің папалық билікті құлатып, корольдік билікті орнатуға жасаған әрекеттерін қолдағанмен, енді мұның қандай салдарға әкелетінінен алаңдады. Гардинер Уотсонның жанындағы адам екенін сезіп, оны жеке кеңесшісі – өзінің жақын көмекшілерінің бірі болуға шақырды. Осылайша 1545 жылы Уотсон Винчестер епископының үйіне қосылды; ол енді Тейлорға бағынбайтын болды және енді канцлердің қолдауымен уағыз айтуға құқылы болды. 1546 жылы Тейлор Сент-Джонс колледжінің магистрі лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Эдуард VI тұсында ол Генри Холбичтің ізінен екінші (үйленген) Линкольн протестант епископы болды. Уотсон Генридің соңғы екі жылында Гардинермен бірге Англиядағы шіркеуді католик сақтап қалуға тырысты. Осы процесте ол Ежелгі сенімнің күшті жақтаушысы ретінде кеңінен танылды. Осыған қарамастан, Генри өзінің патшалық билігіне күмән келтірген үш паписті өлім жазасына кесуге, ал оның католик іліміне күмән келтірген үш лютеранды өртеуге бұйрық берді.

Watson took his master's degree in 1537 and became a lecturer, then Dean of his college. However, with Thomas Cromwell as Chancellor after 1535, and Stephen Gardiner after 1540, the hunting and purging of undercover papists continued. Nicholas Metcalf, Master of St. John's since 1518, was forced to resign in 1537. The next Master, George Day, was also denounced as a papist in 1538. Cromwell then had one of his own men, John Taylor, "elected by force." He was the first avowed anti papist "reformer" to become Master of St. John's College. When Taylor introduced a stiff vetting process for students and staff, Watson was one of twenty fellows to protest, but to no avail. When Cromwell was arraigned and executed for heresy in 1540, Taylor was also arrested. He was held for a while, but promised to conform to Henry's Six Articles. Heresy charges were dropped, and he resumed his office as Master. But Lutheranism was on the increase. After Watson took his divinity degree in 1543, he began to emerge as one of the college's foremost champions and preachers of the Old Faith. By 1545, with mounting hostility from Taylor and others, Watson consulted the Chancellor, Stephen Gardiner. Gardiner, like Henry, was dismayed that anti papal sentiment was becoming anti Catholic as well. While he had supported the king's efforts to overthrow papal authority in favour of royal supremacy, he was now alarmed at where this might lead. Gardiner saw in Watson a kindred spirit and invited him to be his domestic chaplain – one of his personal aides. So in 1545 Watson joined the familia of the Bishop of Winchester; he was no longer subject to Taylor, and now had the Chancellor's authority and support for his preaching. In 1546 Taylor was forced to resign as Master of St John's. Under Edward VI he would follow Henry Holbeach as the second (married) Protestant Bishop of Lincoln. Watson worked side by side with Gardiner during Henry's last two years, trying to keep the Church in England Catholic. In the process he became widely known as a powerful advocate for the Old Faith. In spite of this, during the last months of his reign, Henry ordered the execution of three papists for questioning his royal supremacy, and the burning of three Lutherans for questioning his Catholic doctrine.

Эдуардтың тұғырынан қамауға алу

Генри тірі кезде бәрі жақсы болды, Гардинер Кранмерге қарсы тұрды. Бірақ Генри қайтыс болғаннан кейін, тоғыз жасар Эдуард таққа отырды, ал лорд-протектор Эдуард Сеймур, 1-ші Сомерсет герцогі, іс жүзінде ағылшын шіркеуінің бірінші лютерандық «басы» болды. Гардинер Сомерсеттің өзгерістеріне қарсы шыққанда тұтқындалды. Уотсон уағыздауын жалғастырды, бірақ ұзаққа соқпады. Сомерсеттің екі агенті, Тонге мен Айр, Гардинерге қарсы шығып, Винчестер канондары болып тағайындалды және Уотсонды реформа ісіне кедері келтіргені үшін айыптады. Уотсон тұтқындалып, Флит түрмесіне қамалды. 1548 жылы кешірім жарияланып, Гардинер мен Уотсон босатылды. Гардинер Лондонда үй қамауында болды, ал Уотсон оның жанында қалды. Желтоқсан айында оларға Винчестерге қайтуға рұқсат берілді. Олар кеткен кезде шіркеулерден бейнелер алынып тасталды, діни рәсімдер өзгертілді, процессиялар тыйым салынды және протестант уағыздаушылары келді. Генрих VIII-нің алты бабы жойылды, тағы өзгерістер күтіліп, адамдардың санасы шатасты. Гардинер қайтадан наразылық білдірді. Ол және Уотсон Лондонға шақырылды, онда Гардинер Тауэрге қайтадан қамалды. Сотқа дейін лютерандық Сомерсет құлап, шіркеудің келесі тиімді «басы» цвинглиан, Нортумберленд протекторы болды. 1551 жылы Уотсон айыптау және қорғау үшін куәлік беруге шақырылды, ал Гардинер кінәлі деп танылды. Ол Эдуардтың билігінің барлық кезеңінде Тауэрде қалды. Уотсонға уағыз айтуға тыйым салынды. 1551 жылдың желтоқсан айында ол Лондонға қайтып, дәм мен шараптың субстанциялық өзгеруіне сенгені туралы тексеруге түсті. Тексерушілердің қатарында Уильям Сесил, Джон Чек, Роберт Хорн және Эдмунд Гриндал болды. Оның достары Джон Фекенхам мен Джон Янг та шақырылды, ал тексеру пікірсайыс түрінде өтті. Үшеуіне де қудаланбау кепілдігі берілді, бірақ олар сақтанды. Стрип Уотсонды екіұштылықпен айыптады. Гриндал нәтижеге ашуланды. Осы кезде Уотсон, мүмкін, Гардинермен бірге Кранмерге қарсы ісі бойынша жұмыс істеп жүрген болуы керек, ол 1552 жылы Парижде басылған Confutatio Cavillationum деп аталды. Бұл кейін Кранмердің сот процесінде оған қарсы қолданылды.

All was well while Henry lived and Gardiner held his own against Cranmer. But when Henry died, nine year old Edward came to the throne, and Lord Protector Edward Seymour, 1st Duke of Somerset became in effect the first Lutheran "Head" of the English Church. When Gardiner opposed Somerset's changes he was arrested. Watson continued preaching, but not for long. Two of Somerset's agents, Tonge and Ayre, appointed as canons of Winchester in defiance of Gardiner, denounced Watson for hampering the cause of reform. Watson was arrested and committed to the Fleet Prison. In 1548 an amnesty was proclaimed and Gardiner and Watson were released. Gardiner was confined to house arrest in London and Watson stayed with him. In December they were allowed to return to Winchester. In their absence, images had been removed from churches, the liturgy changed, processions forbidden, and Protestant preachers introduced. Henry VIII's Six Articles had been repealed, more changes were rumoured, and people were confused. Gardiner again protested. He and Watson were summoned back to London where Gardiner was recommitted to the Tower. Before he could be brought to trial the Lutheran Somerset had fallen, and the next effectual "Head" of the Church was a Zwinglian, Protector Northumberland. In 1551 Watson was called to give evidence for the prosecution and defence, and Gardiner was confirmed guilty. He was returned to the Tower where he stayed throughout Edward's reign. Watson was forbidden to preach. In December 1551 he was back in London to be examined on his belief in the doctrine of transubstantiation. His examiners included no less than William Cecil, John Cheke, Robert Horne, and Edmund Grindal. His friends John Feckenham and John Young had also been summoned, and the examination took the form of a debate. The three were given assurances of immunity from prosecution, but were wary. Strype accused Watson of equivocation. Grindal was furious with the outcome. At this time Watson was probably working with Gardiner on his case against Cranmer entitled Confutatio Cavillationum, printed in Paris in 1552. This was later used against Cranmer at his trial.

Марияның билігі кезінде

1553 жылғы тамызда Мэри таққа отырғанда, ол Гардинерді дереу босатып, Винчестер епискобы және Кембридж университетінің канцлері лауазымына қайтарып алды. Гардинердің кеңесімен ол Уотсонды Англияны католик дініне қайтару ниеті туралы ресми түрде жариялау үшін таңдады. 1553 жылғы 20 тамызда Сент-Полс-Кроста үлкен жиын өтті. Королеваның, соттың мүшелерінің, епископтардың, жоғары лауазымды тұлғалардың, дворяндардың, Лондонның Лорд-мэрі мен альдермендерінің, қолөнершілер мен саудагерлердің өкілдерінің және әскери күзеттің қатысуымен Томас Уотсон уағыз айтты. Бұл уағыз манифест сияқты болды. Ол жақында протестант уағыздаушылары таратып жүрген жаңылысқа назар салды, соған сене беруді тыйым салды. Олар жаңа ілімдер мен сенімдерді іздемеуді, жаңа шіркеулер мен ғибадатханалар салмай, ескі дінге, ата-бабаларының сеніміне қайта оралуға және патшайымға ескі ғибадатхананы қалпына келтіруге көмектесуге шақырды. Оның уағызы үлкен әсер етіп, болашақ оқиғаларға дайындық жасады. Гардинер Уотсонды Кембриджге университеттің бұрынғы ережелері мен дәстүрлерін қалпына келтіру үшін толық өкілеттікпен жіберді. Ол құрметпен қарсы алынып, 1553 жылғы 28 қыркүйекте өзінің ескі колледжінің магистрі болып сайланды. Ол католиктерді қуған және оларға қатысты шешім шығарған конвокацияның протестант мүшелеріне қарсы тұрды. Джон Фишердің жарғыларын қалпына келтіріп, университетті бұрынғы католик дәстүрлерін, әдет-ғұрыптарын және литургияларын сақтауға міндеттеді. Дарем соборы хаоста болды, 18 қарашада ол собордың үшінші деканы болып сайланды. 1540 жылы бірінші декан болып сайланған Хью Уайтхед VIII Генри тұсында Даремді католик болып сақтады. Эдуард таққа отырғанда ол Лондонға шақырылып, реформаланған дінді енгізуге бұйрық берілді, бірақ ол ауырып қайтыс болып, Лондон мұнарасының жанына жерленді. Сомерсет содан кейін Даремге екі "комиссар" жіберді. Ритуал туралы кітаптың авторы оларды доктор Харви, доктор Уитби және доктор Хорн деп атайды және олардың миссиясын "католик әшекейлерін жою" деп сипаттайды, бұл соборда ғана емес, сонымен қатар айналасындағы шіркеулерде де болды. Роберт Хорн, Уотсонның бұрынғы қарсыласы, 1551 жылы декан болып тағайындалды. 1553 жылы Уотсон оның орнына жіберілді, ал Хорн шетелге кетіп қалды. 1554 жылғы сәуірде ол Оксфордқа Кранмер, Ридли және Латимермен пікір таластыруға барды, олардың үшеуі де діннен тайғана үшін айыпталды. Ол басқа "ирескеулерді" де тексеруді сұрады, соның ішінде епископ Хупер мен Джон Роджерсті, бірақ уағыз айтуға да үлкен сұраныс болды. Ол тіпті 17 наурыз және 14 сәуірде "Екі маңызды уағыз" кезінде патшайымның алдына уағыз айтуға шақырылды. Біріншісі "Қасиетті тағамда Мәсіхтің денесі мен қанының нақты болуы туралы", ал екіншісі "Жаңа Келісімнің құрбандығы болып табылатын Қасиетті Құрбандық" туралы болды. Нәтиже алдын ала белгіленгенін көргенде, епископтар істі жалғастыра алмады. Содан кейін Уайт пен Уотсон оларды королеваның азат етуін қарастыруға шақырды деген айып тағылды. Екі епископ тұтқындалып, 1559 жылғы 3 сәуірде Тауэрге жіберілді. Мамыр айының басында жаңа Жоғарғылық және біркелкілік туралы заңдар қабылданды, протестанттық жалпы дұғалар кітабы қайтадан енгізілді. Епископтар Римнен тағы да ажыратылып, билігінен айырылып, иерархия ретінде "жойылды". 25 маусымда Уотсон сотталып, кінәлі деп танылды, епископтық лауазымынан айырылып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Елизавета бірінен соң бірі католик епископтарын протестанттармен ауыстырды.

When Mary came to the throne in August 1553, she immediately released Gardiner and restored him to his offices as Bishop of Winchester and Chancellor of Cambridge University. On Gardiner's advice she chose Watson to formally announce her intention to restore England to the Catholic Faith. On 20 August 1553, a great gathering was called at St Paul's Cross In the presence of the Queen, members of the court, bishops, dignitaries, nobility, the Lord Mayor and aldermen of London, representatives of the crafts and trades, and with a military guard, Thomas Watson stood to preach. It was more of a manifesto than a sermon. He referred to the confusion lately spread by Protestant preachers to whom people should no longer listen. He asked them not to seek new doctrines or a new faith, nor to build a new church or new temple. He exhorted them rather to return to the old faith, the faith of their fathers, and to help their Queen to restore the old temple. His sermon made a great impression, preparing the way for what was to come. Gardiner then sent Watson back to Cambridge with full authority to restore the university's former statutes and traditions. He was welcomed back and elected Master of his old College, St. John's on 28 September 1553. He confronted those Protestant members of the Convocation who had expelled and excluded Catholics and turned the tables on them. He reinstated the statutes of John Fisher, and committed the university to restoring and observing former Catholic traditions, customs and liturgies. Durham Cathedral was in a state of chaos, and on 18 November he was elected its third Dean. Prior Hugh Whitehead, elected first Dean in 1540, had kept Durham Catholic under Henry VIII. At Edward's accession he had been called to London and ordered to introduce the reformed religion, but he collapsed and died and was buried near the Tower of London. Somerset then sent two "commissioners" to Durham. The author of the Rites names them as Dr. Harvy, Dr. Whitby and Dr. Horne and describes their mission "to deface all popish ornaments", not only in the cathedral, but in surrounding churches. Robert Horne, Watson's old adversary, had been appointed Dean in 1551. Now in 1553 Watson was sent to replace him, and Horne retired abroad. In April 1554 he went to Oxford to dispute or reason with Cranmer, Ridley and Latimer, now charged with heresy. He was asked to examine other "heretics", including Bishop Hooper and John Rogers, but was also in great demand for preaching. He was even summoned to preach before the Queen, which he did on 17 March and 14 April in "Two Notable Sermons." The first was "Concerning the Real Presence of Christ's Body and Blood in the Blessed Sacrament" and the second "The Mass which is the Sacrifice of the New Testament". When it became obvious that the outcome was already determined, the bishops could not proceed. It was then alleged that White and Watson had urged them to consider the Queen's excommunication. The two bishops were arrested and sent to the Tower on 3 April 1559. By early May fresh Acts of Supremacy and Uniformity had been passed, and the Protestant Book of Common Prayer reintroduced. The bishops were once more cut off from Rome, stripped of their authority and "extinguished" as a hierarchy. On 25 June Watson was tried, found guilty, deprived of his bishopric, and given a life sentence. One by one Elizabeth replaced the Catholic bishops with Protestants.