Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық дәрігер сэр Уильям Брук О'Шонесси (1861 жылдан Уильям О'Шонесси Брук) MD FRS (1809 жылдың қазанында, Лимерик, Ирландияда дүниеге келген – 1889 жылдың 8 қаңтарында, Саутси, Англияда қайтыс болған) фармакология, химия және телеграфия саласындағы өнертабыстар мен оның Үндістанда қолданылуы бойынша кең ауқымды ғылыми еңбектерімен танымал ирландиялық дәрігер. Оның медициналық зерттеулері интравенді терапияның дамуына және Cannabis sativa-ның терапиялық қолданысын Батыс медицинасына енгізуге әкелді.
Irish physician
Sir William Brooke O'Shaughnessy (from 1861 as William O'Shaughnessy Brooke) MD FRS (October 1809, in Limerick, Ireland – 8 January 1889, in Southsea, England) was an Irish physician famous for his wide ranging scientific work in pharmacology, chemistry, and inventions related to telegraphy and its use in India. His medical research led to the development of intravenous therapy and introduced the therapeutic use of Cannabis sativa to Western medicine.
Ерте өмір
О'Шонесси 1809 жылы Лимерик қаласында Дэниел О'Шонесси мен Сара Босвеллтің отбасында дүниеге келді. Оның анасы протестант дінін ұстанған, ал отбасының көптеген мүшелері дін қызметкерлері болған. Оның бір туысы Эннис деканы, ал тағы бір туысы Киллалои Рим-католик епископы болды. Уильям 1825 жылы Дублин қаласындағы Тринити колледжіне түсіп, бірақ бітірмей Шотландияға көшті. О'Шонесси Шотландияда сот-медициналық токсикология және химияны оқыды және 1829 жылы Эдинбург университетінің медицина мектебінен медицина докторы ғылымын қорғады. 1829 жылы Уильям Элисонның клиникалық ассистенті болды. 1831 жылы, 22 жасында, холерамен ауырғандардың қанын талдау нәтижесінде О'Шонесси, Томас Эйчисон Латтамен бірге холерамен күрестегі тамырға сұйықтық құю және электролиттерді алмастыру терапиясының негізін қалады. О'Шонесси холерамен ауыратын науқастардың зәр және қанын зерттеп, қандағы оттегі аурудың салдарына қарсы әрекет ете алатынына келді. Ол қанда су, тұз және "бос сілте" жетіспейтінін анықтады және тұздарды инъекциялау ұсынылды. О'Шонесси итке жасаған әдісті Латта одан әрі жетілдірді. О'Шонесси Лондон университетінде Медициналық құқық профессоры лауазымын алуға үміткер болған жоқ, ал оның бірінші некесі 1833 жылдың 8 тамызында Британдық Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне қабылдануға мәжбүр етті. Ол Калькуттаға көшіп, Үндістанда қалды, бастапқыда Гьях және Каттакта қызмет етті, содан кейін 72-ші Бенгалия тума әскеріне қосылды. 1835 жылы Бенгал жеңіл атқыштар полкінің 10-шы взводына қосылып, 1835 жылдың 5 тамызына дейін Бихардағы опиум агентінің көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол 1840 жылға дейін Materia Medica комитетінің мүшесі болды, кейін үкіметтік химиялық сарапшы болып тағайындалды. Химиялық сарапшы ретінде ол арсенидтермен улануды, сондай-ақ ботаникалық токсиндерді (мысалы, аборт жасау үшін қолданылатын Plumbago) анықтау үшін сот-медициналық зерттеулердің әдістерін әзірледі. Ол 1841-1844 жылдары Англияға демалысқа барып, Калькутта монета фабрикасының химиялық сарапшысы және қосымша тексерушісі болып қайта оралды.
O'Shaughnessy was born at Limerick in 1809 to Daniel O'Shaughnessy and Sarah Boswell. His mother was a Protestant and many in the family were clergymen. An uncle of his was the Dean of Ennis and a great uncle the Roman Catholic Bishop of Killaloe. William studied briefly at Trinity College, Dublin matriculating in 1825 but moved to Scotland before graduating. O'Shaughnessy studied forensic toxicology and chemistry in Scotland, and graduated in 1829 with an MD from the University of Edinburgh Medical School. In 1829 he was a clinical assistant of William Alison. In 1831, at the age of 22, as a result of his analysis of the blood of cholera victims, O'Shaughnessy laid the foundation, along with Thomas Aitchison Latta, for what was to become intravenous fluid and electrolyte replacement therapy in the treatment of cholera. O'Shaughnessy analyzed the urine and blood of cholera patients and came to the conclusion that oxygen in the blood could reverse the actions. He found the blood deficient in water, salt, and "free alkali" and suggested that injecting salts would help. The method used by O'Shaughnessy on a dog and was developed further by Latta. O'Shaughnessy failed to obtain a position Professor of Medical Jurisprudence in the University of London and his first marriage forced him to join the service of the British East India Company on 8 August 1833 and he moved to Calcutta, remaining in India and serving initially at Gyah and Cuttack before joining the 72nd Bengal Native Infantry. He joined the 10th Regiment Bengal Light Cavalry in 1835 and was an assistant to the Opium Agent in Bihar till 5 August 1835 when he became Professor of the medical college in Calcutta. He served on the committee of the Materia Medica until 1840 and later was Chemical Examiner to the government. As chemical examiner he developed methods for forensic studies for detecting arsenic poisoning as well as botanical toxins (such as from Plumbago used as an abortifacient). He went on furlough to England in 1841 to 1844 and returned to join as Chemical Examiner and additionally as Deputy Assay Master of the Calcutta Mint.
Үндістанда жұмыс
Оның Үндістандағы алғашқы жұмысы ботаникалық фармакология, химия, гальваникалық электр және су асты өткізгіштік сияқты салалардағы жұмыстармен белгіленді. Ол Даниэлл жасушасын жетілдіру және оларда күндізденген былғарыдан жасалған жартылай өткізгіш мембраналарды қолдану бойынша жұмыс істеді. Ол темірдің тотығуын азайту үшін цинк қолданылуын анықтады, бұл гальвандау процесі орнатылар алдында болған. О'Шонесси сондай-ақ Кристиан Фридрих Шёнбейн жасаған қару мақтасын талдап, азоттың ролін мойындады және мақтадан суды алуда күкірт қышқылының ролін дұрыс анықтады. Ол күміс хлорид электродын да жасады. Калькуттада ол Калькуттаның Медициналық және Физикалық қоғамының мүшесі болды, онда ол марихуананың медициналық қолданылуы туралы алғашқы мақалаларының бірін жариялады. Ол Үндістанда марихуананың халықтық қолданысын растады, жаңа қолдану жолдарын тапты және оны көптеген емдеу мақсаттары үшін ұсынды. О'Шонесси ревматизмнің ауырсынуын жеңілдетіп, нәрестедегі құрылыстарды марихуанамен тоқтатқандығымен танылды. Ол ақырында Англияда оны кеңінен таныстырды. Оның ең танымал жетістігі - тетанус пен құтыраудың бұлшық еттерінің тартылуын шайырмен басу болды. Ол тетанусты толығымен емдей алмаса да, марихуана қоспасының олардың симптомдарын және азаптарын азайтатынын байқады. 1837 жылы ол өзінің электр қозғалтқышының тәуелсіз жобасын жариялады. 1839 жылы О'Шонесси Натаниел Уоллихтің көмегімен Калькуттадағы Ботаникалық бақта орнатқан тәжірибелік телеграфия жүйесі бойынша тәжірибелер жүргізді. Олар бамбук тіректеріне зигзаг тәрізді орнатылған 22 шақырымдық сымдарды төседі. 1841 жылы ол Англияға оралып, батыс медицинасына Cannabis indica-ны таныстырды және ғылыми еңбектерін жалғастырды. Ол Лондон Электр қоғамының мүшесі болды және 16 наурызда 1843 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Корольдік қоғамның мүшесі болуға үміткерлікте ол "Медицина және химия ғылымдарымен жақсы таныс, тәжірибелі дәрігер және Бенгалияның жергілікті халқы арасында білім беруді дамытушы" деп сипатталды. О'Шонесси медицинада ана тілінде білім беру идеясын қолдады. Ол сондай-ақ жергілікті дәрі-дәрмектерді қолдану арқылы қолжетімді көмек көрсетуді қалады. Оқытушы ретінде ол студенттерді Ботаникалық баққа саяхатқа алып шығып, оларды жергілікті емдік өсімдіктермен таныстырды. 1837 жылы ол "Химия нұсқаулығын" дайындады, оның мың данасы Калькуттада қолдану үшін басылды. 1842 жылы екінші басылымы жарық көрді. Тағы бір маңызды кітабы - Бенгалия диспансері және фармакопеясы, онда "Бенгалия керамикасын жақсарту" туралы қосымша бар (1840), себебі Еуропадан керамикалық бұйымдарды импорттау қымбатқа түсті. Бенгалия диспансері Уоллих жасаған немесе қадағалаған бірнеше өсімдік түрлерінің сипаттамаларын қамтыды, соның ішінде Abelmoschus longifolius, Pharbitis caerulea, Hebradendron pictorium және Garcinia pictoria. Бұл сипаттамалар бұрынғы ботаниктер тарапынан көбінесе назардан тыс қалды.
His first stint in India was marked by work in the subjects of botanical pharmacology, chemistry, galvanic electricity, and underwater conduction, among others. He worked on modifications to the Daniell cell and the use of tanned leather semi permeable membranes in them. He identified the use of zinc to reduce the rusting of iron before the process of galvanizing had been established. O'Shaughnessy also analyzed the gun cotton developed by Christian Friedrich Schönbein and recognized the role of nitrogen and correctly identified the role of sulphuric acid in removing water from the cotton. He also developed a silver chloride electrode At Calcutta, he was a member of the Medical and Physical Society of Calcutta, where he published one of his first papers on medical applications of cannabis. He validated folk uses of cannabis in India, discovered new applications, and ultimately recommended cannabis for a great variety of therapeutic purposes. O'Shaughnessy established his reputation by successfully relieving the pain of rheumatism and stilling the convulsions of an infant with cannabis. He eventually popularized its use back in England. His most famous success came when he quelled the wrenching muscle spasm of tetanus and rabies with resin. While he could not cure tetanus, he observed that the cannabis mixture reduced their symptoms of spasticity and their suffering. In 1837 he published his independent design of an electric motor. In 1839, O'Shaughnessy conducted experiments on an experimental telegraphy system that he set up in the Botanical Garden at Calcutta with the assistance of Nathaniel Wallich. A length of 22 miles of wire was laid by zigzagging them over bamboo posts. In 1841, he returned to England, where he introduced Cannabis indica to Western medicine and continued his scientific writings. He was a member of the London Electrical Society and was elected a fellow of the Royal Society on 16 March 1843. The Candidature for Election to Fellow of the Royal Society stated that he was "distinguished for his acquaintance with the science of Medicine and Chemistry, eminent as a Physician and as a promoter of education among the natives of Bengal". O'Shaughnessy was a supporter of the idea of education in native languages in medicine. He also wanted locally available sources of medicine to be utilized to provide inexpensive aid. As a teacher, he took students on field trips to the Botanical Garden to introduce them to the local medicinal plants. In 1837 he prepared a Manual of Chemistry of which a thousand copies were printed for use in Calcutta. A second edition was produced in 1842. Another major book was the Bengal Dispensatory and Pharmacopeia which included an appendix on the "improvement of Bengal pottery" (1840) since earthenware imports from Europe were proving to be expensive. The Bengal Dispensatory included descriptions of several plant species that were made or overseen by Wallich including those of Abelmoschus longifolius, Pharbitis caerulea, Hebradendron pictorium and Garcinia pictoria. These descriptions have often been overlooked by botanists in the past.
Үндістанға оралу
1844 жылы О'Шонесси Үндістанға оралды, онда фармакология және сараптама салаларындағы түрлі мемлекеттік қызметтерде жұмыс істеді. Лорд Далхаузи телеграф желісін құруға қызығушылық танытты және О'Шонессидің жұмысын біліп, осы жобаны іске асыруға оның қабілетін анықтады. Далхаузи әскери кеңеске О'Шонесси тікелей Далхаузидің жетекшілігімен жұмыс істейтінін және ешқандай делдалдық органдарсыз тікелей баяндайтынын хабарлады. Осы кезеңде ол түрлі телеграф құралдары мен жүйелерін жасауға кірісті. 1852 жылы Англияға қысқа мерзімге оралғаннан кейін, О'Шонесси 1852 жылы телеграфтар бастығы болып тағайындалды. 1853 жылға қарай Үндістанның барлық аймақтарында 5350 миль телеграф желісі орнатылды, ал О'Шонесси өзінің телеграфтық өнертапқыштары туралы көптеген нұсқаулықтар мен есептер жазды. О'Шонесси бүлік болған жылы Англияда демалыста болды, бірақ сол жылы Морзе коды Үндістанға енгізіліп, Делиден Пунджабқа жіберілген хабар әскерлерді уақтылы түрде жеткізуге көмектесті. 1858 жылы Үндістан мен Цейлон арасындағы Маннар шығанағына кабель төселді. О'Шонесси кабельдерді молшықтан қорғау үшін тізбекке жұқа сымнан жасалған орамды енгізді. Оның телеграф басқармасындағы ізбасары Чарльз Адли О'Шонессидің жұмысын қатысты сынға алды.
In 1844, O'Shaughnessy returned to India, where he worked in various government positions in the fields of pharmacology and assay. Lord Dalhousie became interested in the establishment of a telegraphic network and he learnt of the work of O'Shaugnessy and found that he could work on the scheme. Dalhousie informed the Military Board that O'Shaugnessy was to work directly under Dalhousie's supervision and report directly without any other intermediary authorities. During this period he began work on various telegraph instruments and systems. After briefly returning to England in 1852, O'Shaughnessy was appointed Superintendent of Telegraphs in 1852. During the years 1853 5 3500 miles of telegraph were installed across India and he wrote numerous manuals and reports on his telegraph inventions. O'Shaughnessy was on leave in England during the mutiny year but in the same year Morse code was introduced into India and a message from Delhi to Punjab helped in moving troops in time. In 1858 a cable was laid in the Gulf of Mannar between India and Ceylon. O'Shaughnessy introduced a coil of fine wire in the circuit to protect the cables from lightning. His successor in the telegraphs department, Charles Adley, became a fierce critic of O'Shaughnessy's work.