Тарих

1922 жылы Energie Ouest Suisse (EOS) бірнеше шағын электр станцияларымен құрылды. Электр энергиясын көп мөлшерде өндіру үшін EOS Швейцарияның мұздықтарының 56%-ын қамтитын және Еуропадағы ең көп суды сақтайтын Вале кантонына көз жүгірді. 1927 жылы EOS Диксенс бассейнінің жоғарғы бөлігіне лицензия алды. 1929 жылы 1200 жұмысшы бірінші Диксенс бөгетін салды, ол 1935 жылы аяқталды. Бірінші бөгет 120 МВт қуаты бар Чандолин электр станциясын сумен жабдықтады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін өсіп келе жатқан өнеркәсіптерге электр энергиясы қажет болды, сондықтан 1947 жылы Клеусон бөгетінің құрылысы басталды және 1951 жылы аяқталды. 1957 жылдан бастап Лак-де-Дикс тоғызу арқылы Диксенстің бастапқы бөгеті суға батып, су қоймасының деңгейі төмен болғанда оны көруге болады. Бөгет салыстырмалы түрде кіші Диксенс өзенінде орналасқан болса да, Z’Mutt, Stafel, Ferpècle және Arolla сорғы станциялары басқа өзендер мен ағындардан суды сорғылайды. Сорғы станциялары суды туннельдер арқылы Лак-де-Дикске тасымалдайды. Солтүстік-батыста орналасқан биік Клеусон бөгетінің суы да оның резервуарынан, Лак-де-Клеусоннан тасымалданады. Үш құбыр (пенсток) суды Лак-де-Дикстен Чандолин, Фионне, Нендаз және Биудрон электр станцияларына жеткізеді, содан кейін ол төменгі Ронға құйылады. Барлық сорғы станциялары, электр станциялары және бөгеттер Клеусон-Диксенс кешенін құрайды. Кешен суды бір су қоймасынан екіншісіне сорғылау арқылы жұмыс істесе де, ол техникалық тұрғыдан суды жинап сақтау схемасы болып есептелмейді. Судың көп бөлігі жаз айларында мұздықтардың еруінен түседі. Көл әдетте қыркүйек айының соңында толық сыйымдылыққа жетеді және қыс айларында босатылып, сәуір айында ең төменгі деңгейге жетеді.

Чандолин электр станциясы

Чандолин электр станциясы бастапқы Диксенс бөгетіне қуат берген станция болды. Гранде Диксенс бөгеті бастапқы бөгетті су астына батырды, бірақ электр станциясы әлі де Гранде Диксенс бөгетінің, Лак де Дикс су қоймасынан түсетін сумен жұмыс істейді. Электр станциясы – төрт станцияның ең кішісі, ол бес Пелтон турбинасы арқылы 120 МВт қуат өндіреді.

Фионнай электр станциясы

Фионне электр станциясы суды Гран-Диксенс бөгетінен 10% орташа еңіспен ұзын туннель арқылы алады. Туннель Багн қаласындағы Лувьедегі серпіліс резервуарына жеткен соң, электр станциясына дейін 73% еңіспен төмен түсетін су құбырына айналады. Судың максималды ағыны алты Пелтон турбинасын қозғап, 290 МВт максималды қуатты қамтамасыз етеді.

Нендез электр станциясы

Гран-Диксенс бөгетінен Фионне электр станциясына келгеннен кейін су қысымды туннель арқылы өтеді, ол әрі қарай Нендаз электр станциясының үстіндегі Перуа толқынды камерасына жетеді. Су максималды жылдамдықпен айналып, алты Pelton турбинасын қозғап, 390 МВт жалпы қуатын өндіреді. Нендаз электр станциясы Апроз бен Риддес арасындағы тауларда орналасқан және Биудрон электр станциясынан кейін Швейцариядағы екінші ірі гидроэлектр станциясы болып табылады.

Биудрон электр станциясы

Су Гранди-Диксенс бөгетінен Биудрон электр станциясына дейін ұзын су құбыры арқылы ағып түседі. Су үш Пельтон турбинасын қозғайды, олардың жалпы қуаты 1269 МВт құрайды. Бұл электр станциясы Нендез және Фионне электр станциялары салынғаннан кейін құрылды. Электр станциясы 1993 және 1998 жылдар аралығында Grande Dixence SA және Energie Ouest Suisse компанияларымен 1,2 миллиард АҚШ доллары көлемінде салынды.