Кіріспе

Азаматтық және адам құқықтары ұйымы

Жас Лордтар, сондай-ақ Жас Лордтар ұйымы (Young Lords Organization, YLO) немесе Жас Лордтар партиясы (Young Lords Party, YLP) деп белгілі, Чикагодағы көшелік банда болып бастап, азаматтық және адам құқықтарын қорғайтын ұйымға айналды. Бұл топ Пуэрто-Рико, латиноамерикандықтар және отарланған ("Үшінші әлем") халықтар үшін аудандық мүмкіндіктерді арттыру және өзін-өзі анықтау құқығы үшін күресті. Жас Лордтар қолданған тактикаларға жаппай білім беру, үй-үйді аралау, қоғамдық бағдарламалар, жаулау және тікелей қарсыласу кіреді. Жас Лордтар АҚШ ФБР-нің COINTELPRO бағдарламасының мақсатына айналды. Партиялық платформасында Жас Лордтар "американдық" сөзін "amerikkkan" немесе "Amerikkkan" деп жазу арқылы, басқа нәрселермен қатар, АҚШ-тың Пуэрто-Рикодағы әскери қатысуына наразылық білдірді. Платформа өз миссиясын нақты көрсетеді: "Біз АҚШ әскери күштері мен базаларының Пуэрто-Рикодан, Вьетнамнан және АҚШ-тың ішіндегі және сыртындағы барлық қанаушылыққа ұшыраған қоғамдардан дереу шығарылуын талап етеміз. Ешбір пуэрторикалық өз бауырлары мен қарындастарына қарсы АҚШ армиясында қызмет етпеуі керек, себебі қанаушылықта жүрген халықтың нағыз әскері – барлық билеушілермен күресетін халық әскері".

Шығу тегі

"Жас Лордтар" 1960 жылы Чикагоның Линкольн Парк ауданында Пуэрто-Риколық топтық банды ретінде құрылды. 1968 жылдың 23 қыркүйегінде, Грито де Ларес күні, Хосе Ча Ча Хименес оларды қайта ұйымдастырып, ұлттық саяси және азаматтық құқықтар қозғалысы ретінде "Жас Лордтарды" құрды. Бұл жаңа, қауымдық қозғалыс шамамен 30 қалаға тарады, оның ішінде Нью-Йорктегі үш бөлімшесі болды, ол кезде Пуэрто-Риколықтардың 90% осы қала арқылы кіретін. Сонымен қатар, "Жас Лордтар" қауым үшін тегін бағдарламаларды іске қосты. Пуэрто-Риконың тәуелсіздігін, барлық латын Америкасы елдерін және әлемдегі қысымға ұшыраған халықтарды қолдаумен қатар, "Жас Лордтар" аудандық деңгейдегі мүмкіндіктерді арттыруды да қолдады. "Жас Лордтардың" радикалды қозғалысы қара пантералар партиясынан үлгі алды, олар өзіне көмектесу үшін құрылмаған жүйеден қысым сезінген революциялық азшылықтар партияларының алдыңғы қатарда бірігуін қалаған. Қозғалыс Чикагодан басталып, 30 қалаға, соның ішінде Нью-Йорктегі үш бөлімшесіне дейін кеңейді, ол Пуэрто-Риколық көшіп келушілердің көпшілігі кіретін қала болды. Чикаго мэрі Дейлидің кезінде қалалық жаңару бағдарламасы салдарынан Линкольн Парктегі пуэрто-рикалықтар мен бірнеше мексикалық қауымдастықтары Лоп, Лейкфронт, Ескі қала және Лейквью маңындағы құнды жылжымайтын мүлік аймақтарынан шығарылды. Бұл мақсат – ақ, орта таптық қала маңындағы тұрғындарды тарту және қала ішінде қала маңындағы аудан құру арқылы мүлік салығынан түсетін кірістерді арттыру болды. Кейбір "Жас Лордтар" 1966 жылғы маусымда Викер Парк және Гумбольдт Парктегі Пуэрто-Риколықтардың Дивизия көшесіндегі тәртіпсіздікке қатысты. 1968 жылғы Грант Парктегі Демократиялық конвенцияға қарсы наразылықтар мен оған іргелес Линкольн Парк ауданындағы оқиғалар нәтижесінде "Жас Лордтар", негізін қалаушы Хосе Ча Ча Хименестің басшылығымен, басқалармен бірігіп, кең ауқымды азаматтық және адам құқықтары қозғалысын құрды. Бастапқы Чикаго бөлімшесінің үлгісімен бүкіл ел бойынша көптеген бөлімдер құрылды, оның ішінде Нью-Йоркте және Шығыс жағалауында бірнеше филиалдар ашылды. Чикагодағы Ұлттық штаб-пәтер Нью-Йорктегі бөлімдердің еркін коалициясын бір аймақтық бөлім ретінде біріктіруді сұрады. Барлық бөлімдер аудандық деңгейдегі мүмкіндіктерді арттыру және Пуэрто-Риконың өзін-өзі анықтауын біріктіруші мақсаттар деп санайтын. 1940 жылдардың соңындағы Ұлы көші-қонның нәтижесінде көптеген пуэрто-рикалықтар мүмкіндіктерді іздеп материкке келіп, Орта Батыста, Флоридада және АҚШ-тың Шығыс жағалауында қоныстанды. Чикаго, пуэрто-рикалық диаспораның ең көп халқы шоғырланған орталықтарының бірі ретінде, қозғалыстың өңірлік штаб-пәтері ретінде маңызды рөл атқарды. Чикагодағы кеңсе АҚШ-тың бариоларында жалпыұлттық қозғалысты құруға тырысты, осы арқылы пуэрто-рикалықтарды басқа латын Америкасы елдерімен біріктіріп, Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі жөніндегі миссиясын жүзеге асыруға ұмтылды. Нью-Йорк қалалық аймақтық бөлім 1969 жылдың 26 шілдесінде, Чикагода "Жас Лордтар" қозғалысы басталғаннан кейін он ай өткен соң құрылды. Чикагодағы Ұлттық штаб-пәтер Пуэрто-Риколықтардың АҚШ-тағы жағдайларына қарсы наразылықтарды ұйымдастыру арқылы ұлттық деңгейде танымал болды. Нью-Йорктегі мүшелердің көпшілігі орта таптық табысы бар, бұқаралық ақпарат құралдарымен жақсы таныс студенттер болғандықтан, Нью-Йорк бөлімшесі өркендеді. Олар ФБР мен Чикаго қалалық үкіметінің бақылауында болған Ұлттық штабқа қажетті қолдау көрсетті. Ұлттық штабтың алғашқы әрекеті Чикагодағы қалалық жаңару департаментінің кеңсесін тонап, жабу болды. "Жас Лордтар" қалалық жаңару кездесуіне қатысып, жергілікті аудандық қауымдастықтың алқасына Линкольн Паркте түсті адамдар қалалық жаңару кеңесіне енгізілгенге дейін кездесулерге рұқсат берілмейтінін мәлімдеді. Біріккен методист пасторы Брюс Джонсон, Солтүстік жақтағы кооперативтік қызмет, "Жас Лордтардың" бағдарламаларын қолдау үшін қаражат жинау үшін жұмыс істеді. Чикагодағы "Жас Лордтар" халық шіркеуінің кубалық пасторы Серхио Эррера бастапқыда олардың шіркеуді басып алуына, сондай-ақ Че Гевара мен Педро Альбису Кампостың қабырғадағы суреттеріне келіспеді. Кейіннен ол барлық аудандық іс-шараларға қатысты. 1969 жылдың мамыр айында Армитаж авенюіндегі Біріккен методист шіркеуін басып алып, "Жас Лордтар" "Халық шіркеуі" деп аталатын бағдарламаларды құрды. Ғимарат шіркеу болып қала берді, бірақ екі жылға жуық "Жас Лордтардың" ұлттық штаб-пәтері ретінде қызмет етті. UMC епископы Прайор Алдерман Джордж Барр МакК... және Линкольн Парк консервациялық қауымдастығының мүшелерінің қысымымен екі UMC пасторын және "Жас Лордтарды" "Халық шіркеуінен" шығаруға мәжбүр болды. Сот "Халық шіркеуіне" тегін балалар бағдарламасы ашық болған әр күні үшін 200 доллар айып тағайындады. 1969 жылдың 29 қыркүйегінде шіркеудің пасторы және оның әйелі, пастор Брюс және Эугения Рансье Джонсон, өз үйлерінде пышақталды. Іс әлі де ашық және оны әлі шеше алмады. Көмекші пастор Серхио Эррера одан аз уақыттан кейін Лос-Анджелес қаласына ауыстырылды, онда ол да өлтірілді. Ол кісі өлтірілген кезде екі пастор да сол қалаларда "Жас Лордтармен" бірге жұмыс істеп жатқан. Бұл да ашылмаған іс. Хэмптон, Rainbow Coalition арқылы "Жас Лордтармен" одақ құрды. Екі айдан кейін, 1969 жылдың 4 желтоқсанында Чикаго полициясы Хэмптонның пәтеріне шабуыл жасаған кезде қара пантералар Фред Хэмптон мен Марк Кларкты өлтірді.

Кеңейту

Пуэрто-Рико халқының диаспорасы бөлініп, Флоридада, АҚШ-тың Шығыс жағалауында, Нью-Йорк қаласында және Чикагода көптеген аудандар немесе бариолар құрылды. Бұл Пуэрто-Риколық құрлықтағы қауымдастықтар 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында Ұлы Пуэрто-Риколық көші-қонға бастау берген «Жаңару» операциясы кезінде АҚШ-та дамыды. 1968 жылы «Жас Лордтар» ұйымының филиалдары Чикаго, Нью-Йорк, Филадельфия, Коннектикут, Нью-Джерси, Бостон, Милуоки, Хейвард (Калифорния), Сан-Диего, Лос-Анджелес және Пуэрто-Рико қалаларында құрылды. Ұйымның газеттері – «Жас Лорд», «Питирре» және «Паланте» – «Жас Лордтар» ұйымының күшейе түскен қызметтерін жариялады. «Линкольн паркіндегі Жас Лордтар» тақырыбындағы 120-дан астам ауызша тарихтар Мичиган штатындағы Гранд Вэлли мемлекеттік университетінде сақталады. Оуклендтегі Ұлттық Қара пантералар партиясы кеңсесімен және Чикагодағы Қара пантералармен коалиция құрғаннан кейін, Фред Хэмптонның «Көктемгі коалициясына» біріккен «Жас Лордтар» Пуэрто-Рико Тәуелсіздік қозғалысы, Солтүстік жақ кооперативтік министрлігі және Линкольн паркіндегі Кедейлер коалициясы сияқты ұйымдармен де коалициялар құрды. Жозе Ча Ча Хименестің басшылығымен «Жас Лордтар» ұлттық қозғалысқа айналды, оған Анджела Линд Адорно, Альберто Чаваррия, Марта Чаваррия, Андрес Нуньес, Эдвин Диас, Жозе (Космо) Торрес, Эдди Рамирес, Рауль Луго, Хуан Гонсалес, Фелипе Лучано, Ирис Моралес, Джуди Кордеро, Денис Оливер, Пабло Йоруба Гусман, Хильда Игнатин, Мария Ромеро, Омар Лопес, Дэвид Ривера, Тони Баэз, Ричи Перес және Хуан Фи Ортис кірді. 1970 жылдың мамырында жергілікті «Қызыл отряд», «Топтарды зерттеу бөлімі», Чикагоның ықпалды тұлғалар тобы және COINTELPRO-ның араласуына байланысты Нью-Йорк аймақтық кеңсесі «Жас Лордтар» ұлттық штабынан бөлініп, қысқа ғана өмір сүрген «Жас Лордтар партиясын» құрды. Бұл бөлінудің себебі – қарқынды даму, өсуге байланысты қиындықтар және АҚШ қалалары арасындағы достық бәсекелестік болды. Араласу және бөліну Пуэрто-Рико Тәуелсіздік қозғалысының бөлімдері арасында қақтығыс тудырды. Шығыс жағалауындағы филиалдар Нью-Йорк аймақтық кеңсесімен байланыста болуға мәжбүр болды. Басқа филиалдардың көпшілігі Чикагодағы Ұлттық штаб-пәтерге адал болды. Бөліну АҚШ-тағы азаттық қозғалысына ауыр соққы болды. COINTELPRO құжаттарында көрсетілгендей, осындай бөлінулер «Қара пантералар», «Демократиялық қоғам үшін студенттер», «Жас патриоттар» және «Америка үнділері қозғалысы» сияқты басқа да қозғалыстарда орын алды. «Жас Лордтар» ұйымындағы әйелдер қауымдық ұйымдастыруға қатысып, сексизм мен патриархатқа қарсы газет мақалаларын жазды, соның ішінде 1970 жылы жарық көрген «Жас Лордтар партиясының әйелдер туралы ұстанымы» мақаласы, сондай-ақ Даррел Энк Ванзер редакциялаған «Жас Лордтар: Оқырман» (2010) кітабына енді. 1968 жылдан 1983 жылға дейін Нью-Йорк пен Чикагодағы «Жас Лордтар» ұйымының қатары мен ықпалы арта берді. Жозе Ча Ча Хименес Чикагоның жаңадан сайланған афроамерикалық мэрі Гарольд Вашингтонды маусым айында Гумбольдт паркіне (Чикаго) жиналған 100 000 пуэрторикалыққа таныстырды, оларды ұйымдастыруға «Жас Лордтар» көмектескен.

Қуғын-сүргін

Жас Лордтар ФБР-дің Пуэрто-Риконың тәуелсіздік топтарын нысанаға алған COINTELPRO бағдарламасының құрбаны болды. Нью-Йорк пен Чикаго арасындағы жік, басқа Жаңа солшыл топтардағы жіктерді – Қара пантералар партиясы, Демократиялық қоғам үшін студенттер және Қоңыр бареттер сияқты – көріне түсті, көбінесе COINTELPRO-ның полицияға енген хабаршылар мен провокаторлардың әрекеттері нәтижесінде. Жас Лордтардың басшылары қала әкімі Ричард Дейлидің күштері мен ФБР тарапынан жала жабылып, беделіне нұқсан келтірді. Жас Лордтардың Чикагодағы барлық жетекшілері толық жойылудан сақтану үшін жасырынып, қайта ұйымдасуға мәжбүр болды. COINTELPRO, Жас Лордтар сияқты қозғалыстарға қарсы қару ретінде қаңқу шаруаларын және топтарды бір-біріне қарсы қойып, фракцияларды, сенімсіздік пен жеке дауларды тудыру сияқты тактикаларды қолданды. Чикагода COINTELPRO жауынгерлік коалицияға қарсы бағытталған құрамдас бөлік құрды. Қызыл отряд Жас Лордтардың Ұлттық штабын тәулік бойы бақылап отырды. Хосе Ча Ча Хименес полицияның басты нысанасына айналды және алты апта ішінде полицияға шабуыл жасау және тәртіпсіздік тудыру сияқты қылмыстық құқық бұзушылықтар бойынша 18 рет айыпталды. Полицияның бұл әрекеттері ұйымды әлсіретуге бағытталған. Жас Лордтар Қара пантералар қолданған сияқты қарулы стратегияларды жақтағанмен, оның негізі өзін-өзі қорғау құқығы болды. Мұндай өзін-өзі қорғау Мануэль Рамостың қазасынан кейін, Хосе (Панчо) Линдтің өліміне полицияның қатысы бар деген күдіктен кейін, Хулио Рольданның Нью-Йорк полициясының күзетінде суицид жасауынан, Чикагодағы Біріккен методист шіркеуінің пасторы Брюс Джонсон мен оның әйелі Евгенияның қазасынан және Серджио Эррера пастордың Лос-Анджелеске ауысқаннан кейін көп ұзамай өлтірілуінен кейін жақтау алды. Жас Лордтар ФБР-дің CointelPro бағдарламасын Жас Лордтар мен Қара пантераларды өлтіруге жасалған қастандық деп айыптады. Жас Лордтар өздерінің қауымдастықтарында Браун Береттер мен Қара пантералар партиясы сияқты ресурстармен қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді. Олардың мақсаты – Пуэрто-Риколықтардың басынан өткен қысымды көрсету және олардың тарихы мен күресі туралы білім беру болды. 2010 жылы Даррел Энк Ванцер редакциялаған "Жас Лордтар: Оқырман" кітабы Жас Лордтардың Нью-Йорк бөлімінің мақсатын, мақсаттарын және тактикасын егжей-тегжейлі сипаттайды. Ол: "Пуэрто-Риколықтар жеке тұлға ретінде емес, ұлт және мәдениет ретінде зардап шекті. Сондықтан өзін-өзі анықтау үшін күрес – топтық күрес болуы керек" деп жазды. Энк Ванцердің кітабында әрбір пуэрторикалықтың өз бауырларының, апа-сіңлілерінің, достарының және туыстарының ауыртпалығын сезініп, зардап шеккені айтылады. Оның кітабы Пуэрто-Риколықтардың америкалық отаршылдыққа қарсы ұлт үшін күресуі керектігін, бариоларда ұйымдасып, білім беруді жүзеге асыруы және Жас Лордтар қозғалысының құрылған сәтінен бастап жүргізіліп келе жатқан репрессия туралы хабардар болуы керектігін көрсетеді.

Құлдырау

1973 жылы «Жас Лордтар» және оның жетекшілері дағдарысқа ұшырады. Хосе Ча Ча Хименес көптеген орталық комитет мүшелерімен бірге Висконсин штатының Томах қаласының жанындағы фермада жасырын оқу мектебін құрды. Кейбір мүшелер Пуэрто-Риконың өзін-өзі анықтау құқығы және аудандық деңгейдегі мүмкіндіктерді арттыру мәселелері бойынша тәуелсіз жұмыстарын жалғастырды. Чикагода «Жас Лордтар» екі жарым жылдан кейін қайтадан көзге түсті. Нью-Йорк «Жас Лордтары» және басқа да бөлімдері де қызметін жалғастырды. Хименес бір жыл түрмеде отырғаннан кейін, 1975 жылы 46-шы округтің әкімшісіне мэр Дейлидің үміткеріне қарсы сайлауға түсті. Ол демократтық партияның үміткері Крис Коэнға қарсы 39% дауыс жинады. Бұл сайлау «Қара пантералар», «Жас патриоттар», «Жас Лордтар» және басқа да топтар мен қауымдастықтар құрған символдық «Радуга» коалициясын қайта жандандырды. 1983 жылы «Жас Лордтар» Чикагоның алғашқы афроамерикалық мэрі Гарольд Вашингтонның сәтті науқаны үшін ірі латиноамерикандық шара ұйымдастырды. Вашингтонның жеңісінен кейін Хименес 1983 жылғы маусым айында Гумбольдт паркіне 100 000 пуэрторикалықтың жиналған жеріне мэрді таныстырды, онда «Жас Лордтар» «Tengo Puerto Rico En Mi Corazon» деген жазуы бар 30 000 түймеше таратты. 1995 жылдың күзінде Хосе Ча Ча Хименес Чикаго «Жас Лордтарының» өкілдері Тони Баэз, Карлос Флорес, Анхель Дель Риверо, Омар Лопес және Энджи Линд Адорноны біріктіріп, «Линкольн Парк» жобасын құрды. Олар «Линкольн Парк» ауданынан ығысқан латиноамерикандықтардың тарихын жинап, құжаттады. Пуэрто-Риконың Виекес лагеріндегі наразылықтарын қолдау, Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі үшін күрес және Пуэрто-Рико халқының диаспорадағы жер аударуына қарсы «Жас Лордтар» 2002 жылдың 23 қыркүйегінде Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласының жанында «Линкольн Парк» лагерін ұйымдастырды. «Жас Лордтар» Пуэрто-Риконың бостандыққа шыққан ұлтшыл көшбасшыларын және «Мачетеро» сияқты қалалық партизандық топтарды қолдады. Басқа «Жас Лордтар» мүшелері Маоистік ұйымдарға, мысалы, Пуэрто-Рико революциялық жұмысшылар партиясына қосылды немесе Пуэрто-Рико құқықтары үшін ұлттық конгресс (NCPRR) басшылығын жүзеге асырды. Кейбір «Жас Лордтар» БАҚ-та жұмыс істеді, мысалы, Хуан Гонсалес «New York Daily News» және «Democracy Now!» бағдарламасында, Пабло «Йоруба» Гусман WCBS TV Нью-Йоркте, Фелипе Лучиано және Мигель «Микки» Мелендес WBAI FM Нью-Йоркте.

13 Жас лордтардың тақырыптық бағдарламасы

Ұлттық штабтың «Жас Лордтар» миссиясы Пуэрто-Риконың, барлық латын американдық ұлттардың, әлемнің барлық қанаушы халықтарының өзін-өзі анықтауын және барионы күшейтуді талап етті. «Жас Лордтар» сондай-ақ «Қара пантералардың» 10 тармақты бағдарламасын үлгі еткен 10 тармақты бағдарлама жасады. Нью-Йорк кеңсесі Чикагодағы Ұлттық штабтан бөлінгеннен кейін төмендегідей 13 тармақты бағдарлама жасады:

Біз Пуэрто-Риколықтардың өзін-өзі анықтауын қалаймыз – аралда және АҚШ ішінде азаттық. Біз барлық латын американдықтардың өзін-өзі анықтауын қалаймыз. Біз барлық үшінші әлем халықтарының азаттығын қалаймыз. Біз революциялық ұлтшылдармыз және расизмге қарсымыз. Біз қоғамның біздің мекемелеріміз бен жерімізді бақылауын қалаймыз. Бізге креол мәдениетінің нағыз білімін беру қажет. Біз капиталистерге және сатқындармен одақтасуға қарсымыз. Біз америкалық әскерге қарсымыз. Біз барлық саяси тұтқындарға бостандық жасаймыз. Біз әйелдер үшін теңдікті қалаймыз. Мачизм – қысымшылық емес, революциялық болуы керек. Біз антикоммунизмге халықаралық бірлікпен күресеміз. Біз қарулы өзін-өзі қорғау және қарулы күрес – азаттыққа жетудің жалғыз жолы деп санаймыз. Біз социалистік қоғамды қалаймыз. 1970 жылдың қарашасында бұл платформа қайта қарастырылды. Жаңартылған 5-тармақ әйелдердің теңдігін талап етті және еркек шовинизіміне қарсы болды. Жаңартылған 6-тармақ мекемелер мен жерді қоғамның бақылауына алуға баса назар аударды. Жаңартылған 7-тармақ афро-индиялық мәдениет пен испан тілін оқытуды талап етті. Жаңартылған 10-тармақ саяси тұтқындарды босатуды талап етті. Жаңартылған 11-тармақ топтың интернационалистік көзқарасына тоқталды.

Әлеуметтік іс-қимыл

Жас Лордтардың миссиясы Пуэрто-Рико, латын американдық елдер, барлық қанаушылыққа ұшыраған ұлттардың өзін-өзі анықтау құқығын қолдады және аудандық деңгейдегі мүмкіндіктерді арттыруға көмектесті. Бұл миссия Жас Лордтардың логотипінде бейнеленген: Пуэрто-Рико картасы, мылтық ұстаған қоңыр жұдырық және "Tengo Puerto Rico en mi Corazon" ("Жүрегімде Пуэрто-Рико бар") деген сөздер. Жас Лордтар өздерін халық күресінің алғы шебіндегі күш деп санады, алғашқыда Линкольн паркінен Пуэрто-Риколықтарды қоныс аударуға қарсы күресті. Нью-Йоркте Жас Лордтар Чикагоның бастамасын ұстанды және қалалық қызметтерге қатысты "Қоқысқа қарсы науқанды" алдын ала шара ретінде жүргізді. Ұйымдастырушылар Пуэрто-Риколық аудандардағы қоқысты аптап тазалауға бірнеше апта жұмсады. Қосымша тазалау құралдарына мұқтаж болғандықтан, олар Нью-Йорк қаласының санитарлық қызметінен көмек сұрады, бірақ олардан бас тартты. Наразы болған Жас Лордтар 110-шы, 111-ші және 112-ші көшелердегі 3-ші авенюдегі қозғалысты тоқтатты. Чикагодағы бастапқы қалалық жаңару науқаны Эмилиано Запатаның "Барлық революциялар жерге негізделген" деген сөзімен шабыттандырылған, қазіргі заманғы жер мәселесі ретінде ұсынылды. Жас Лордтар Қара пантералар сияқты қоғамдық жобаларды құрды, бірақ олар латиноамерикандықтарға бағытталған. Бағдарламаларға балаларға арналған тегін таңғы ас, Эметерио Бетансес атындағы тегін медициналық клиника, туберкулез және қорғасын улануын анықтау бойынша қоғамдық тестілеу, тегін киім жинау, мәдени шаралар және Пуэрто-Рико тарихы сабақтары кірді. Чикагода Жас Лордтар тегін стоматологиялық клиника мен қоғамдық балабақша ашты, сондай-ақ түрмеде отырған пуэрто-рикалықтарға қолдау көрсету және Вьетнам соғысының ардагерлерінің құқықтарын қорғау бойынша жұмыс істеді. Нью-Йорктегі әйелдер басшылығы әйелдер құқықтарын жақтады. Чикагода әйелдердің мүддесін қорғауды Хилда Игнатин, Джуди Кордеро және Анжела Адорно бастады, олар "Аналар және басқалар" деп аталатын топта бірікті, бұл топ ерлер мүшелерін және қоғамды тәрбиелеуге көмектесті. Жас Лордтар кедейлерге арналған бағдарламалар талап ету үшін бос жатқан жерлерді, ауруханаларды, шіркеулерді және басқа да мекемелерді тікелей басып алу акцияларын жүргізді. Тікелей акцияларға Нью-Йорк қаласын испандық Гарлемде қоқыс жинауды көбейтуге мәжбүрлеу науқаны кірді, ал Чикагода МакКормик теологиялық семинариясын жеті күнге басып алу, нәтижесінде Линкольн паркінің тұрғындарына аз қамтылғандарға арналған тұрғын үй үшін 650 000 доллар бөлінді, сондай-ақ Халстед пен Армитаж авенюлеріндегі 350 қоғамдық тұрғынның төрт айлық "Халық паркі" лагері, бұл орынды табыс көздері үшін пайдалануға арналған теннис кортын салуға кедергі келтірді. Нью-Йоркте жергілікті денсаулық сақтау жөніндегі белсенділік Денсаулықты революциялық біріктіру қозғалысымен жүзеге асырылды. Чикагода Жас Лордтардың денсаулық сақтау бағдарламасын Джек Джонс, Квентин Янг, Ана Лукас және Альберто мен Марта Чаваррия үйлестірді, олар сондай-ақ медицина студенттері ұйымдарын тарту үшін Қара пантералар бастаған коалициямен жұмыс істеді.

Әйелдер

Өздерінің позициялық қағазында Жас Лордтар отарланған әйелдер (Пуэрто-Риколықтар, қара нәсілділер, "Үшінші әлем") жынысы, нәсілі/этностығы, ұлты және әлеуметтік жағдайына байланысты қоғамда да, үйлерінде де қысымға ұшырайтынын айтты. Сондықтан, осы әйелдер арасындағы белсенділік "революцияның ішіндегі революция" деп түсіндірілді. Жас Лордтар "Үшінші әлем әйелдерінің барлық қанаушылықтан құтылу жолындағы күресте маңызды рөл атқаратынын" мойындады.

Мәдениеттің әсері

Жас Лордтар 1970 жылдары Пуэрто-Рико мәдени қайта өрлеуінің бір бөлігін құрайтын жас қоғамдық лидерлерді, мамандарды және суретшілерді шабыттандырды. Нью-Йорк қаласында бұл қайта өрлеу Нюйоркан қозғалысы деп аталды және өлең мен музыканы қамтитын, жалпыұлттық сипатқа ие дамуға айналды. Гарлемдегі қара ұлтшыл айналымдардағы ақын Фелипе Лучано Нью-Йорк аймақтық бөлімшесінің төрағасының орынбасары болды. Ол ерлердің шовинистік көзқарастары мен пайдакүнемдігі үшін Жас Лордтар партиясынан қуылды, бірақ Жас Лордтардың Ұлттық штаб-пәтері бұл қууды мойындамады. Оның "The Last Poets" тобының мүшесі кезінде жазған өлеңдері, соның ішінде "Jíbaro", "Un Rifle Oración" және "Hey Now" бар. Ақын Педро Пиетри "Пуэрто-Риколық некролог" және "Төмен кірісті жобадағы тарақанның өлім хаты" атты өлеңдерін Нью-Йорктегі Жас Лордтар шараларында жазды және оқыды. Альфредо Матиас афро-борикуалықтардың мақтанышы туралы өлеңдер жазды, ал Дэвид Эрнандес Пуэрто-Рико тұрғындары мен Жас Лордтардың бас қосып отырған орталығы болған Чикаго көшесі туралы "Ла Армитаж" өлеңін оқыды. "Qué Bonita Bandera" ("Қандай әдемі ту!") әнін Пуэрто-Рикода Пепе мен Флора жазды және Жас Лордтар оны өз әнұраны ретінде қабылдады.

Есте сақтау

"Палане, Сейсие Паланте!" атты деректі фильмді Ирис Моралес түсірді, ол 1996 жылы PBS телеарнасында көрсетілді. 2015 жылы Нью-Йорк қаласында "¡Presente! Нью-Йорктегі Жас Лордтар" атты ретроспективтік көрме өтті. 2001 жылы Жас Лордтардың ақпарат министрі Омар Лопестен Линкольн Паркі жобасы Жас Лордтар газеттерінде пайдаланылған архивтік материалдарды беруді сұрады. Материалдар қазір ДеПол университетінің Арнайы коллекциялар және архивтер бөлімінде сақталады, ал оның бір бөлігі ДеПолдың цифрлық коллекциясының құрамына енгізілген. 2012 жылы Хименес 120 ауызша, аудио және бейне тарихын жинады. Олар қазір онлайн режимінде қолжетімді және Гранд Вэлли мемлекеттік университетінің Сейдман колледжінде орналасқан. Жас Лордтар көптеген кітаптар жариялады, соның ішінде 2010 жылы Нью-Йорк университетінің баспасынан шыққан "Жас Лордтар: Оқырман" кітабы, оны Даррел Энк Ванзер редакциялап, ал сөзін бұрынғы Жас Лордтар Ирис Моралес және Денис Оливер Велес жазды. Кітапта негізінен "Жас Лордтар" Нью-Йорк бөлімінің Pa'lante газетінен алынған мақалалар мен құжаттар, сұхбаттар, плакаттар және фотосуреттер сияқты материалдар қамтылған.