Француз әскерінің қолбасшысы, Орлеан герцогы Омаль

Кіріспе

Француз билеушісі; Людовик Филипп I-нің бесінші ұлы Анри Евгений Филипп Луи Орлеанский (16 қаңтар 1822 – 7 мамыр 1897) – Орлеанистердің жетекшісі, 19 ғасырдағы Франциядағы конституциялық монархиямен байланысты саяси фракция. Ол Париж қаласында Франция королі Людовик Филипп I және Неаполь мен Сицилияның Мария Амалиясының бесінші ұлы ретінде дүниеге келді және Омале герцогы атағын алды. Омале жаяу әскер офицері болды және француздың Алжирді жаулап алуында қатысты, 1847 жылы Алжирдің генерал-губернаторы болып тағайындалды. 1848 жылғы француз революциясынан кейін Англияға көшіп, тарихи зерттеулермен айналысты. Франко-пруссия соғысы оған Францияға оралуға мүмкіндік берді, онда ол парламентке және Француз академиясына сайланды. 1872 жылы дивизия генералы болып әскерге қайта оралды, ал 1879 жылдан 1883 жылға дейін әскердің бас инспекторы қызметін атқарды. Көрнекті өнер коллекционері Омале өзінің Шантилли сарайын Франция институтына сыйға берді, онда өзінің жинағы қойылған.

Ерте өмір

Париждегі Король сарайында дүниеге келген жас Генри ата-анасымен қарапайым өмірде өсті. Сегіз жасында ол 66 миллион ливр (қазіргі шамамен 200 миллион фунт стерлинг) көлеміндегі мүлікті мұраға алды, бұл оның тәрбиешісі, Конде ханзадасы Луи Анри де Бурбонның жері мен байлығы еді, Конде ханзадаларының соңғысы. Бұл мұраға әйгілі Шатиль шатосы, Экуэн шатосы, сондай-ақ Сент-Леу, Таверни, Энгиен, Монморенси және Мортефонтен иеліктері кірді. Ол Анри IV колледжінде білім алды, содан кейін он жеті жасында француз армиясына қабылданып, жаяу әскер капитаны шеніне ие болды.

Неке және балалар

1844 жылы 25 қарашада 22 жасында Аумале Неапольде Екі Сицилияның принцессасы Мария Каролинаға үйленді, ол Салерноның князі Леопольд пен Австрияның архигерцогинясы Мария Клементинаның қызы еді. Олардың бірнеше баласы болды, олардың екеуі ересек жасқа жетті, бірақ одан бұрын қайтыс болды:

Луи Филипп Мари Леопольд д'Орлеан, Конде ханзадасы (15 қараша 1845 – 24 мамыр 1866), үйленбеген және баласыз қайтыс болды. Генри Леопольд Филипп Мари д'Орлеан, Гиз герцогы (11 қыркүйек 1847 – 10 қазан 1847), нәресте кезінде қайтыс болды. Өлі туған қыз (1850 жылдың 16 тамызы). Франсуа Пол д'Орлеан, Гиз герцогы (11 қаңтар 1852 – 15 сәуір 1852), нәресте кезінде қайтыс болды. Франсуа Луи Филипп Мари д'Орлеан, Гиз герцогы (5 қаңтар 1854 – 25 шілде 1872), үйленбеген күйеусіз қайтыс болды. Өлі туған ұл (1857 жылдың мамыр айы). Өлі туған ұл (1861 жылдың 15 маусымы). Өлі туған ұл (1864 жылдың маусымы).

Мансап

Аумель француздықтардың Алжирге басып кіруі кезінде ерекше көзге түсті және 1847 жылы генерал-лейтенант болып, Алжирдің генерал-губернаторы болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды 1847 жылдың 27 қыркүйегінен 1848 жылдың 24 ақпанына дейін атқарды. Осы ретте ол 1847 жылдың желтоқсан айында Әмір Әбдел Қадырдың бағынуын қабылдады. 1848 жылғы революциядан кейін ол Англияға кетіп, тарихи және әскери зерттеулермен шұғылданды, 1861 жылы Наполеон III-нің Орлеан үйіне жасаған шабуылдарына Франция тарихы туралы хат жазып жауап берді. Баварияда туған Грекия королі Отто 1862 жылдың қазан айында тақтан түскеннен кейін, гректер монархияны сақтауды қалап, Эдинбург герцогы, принц Альфредті жаңа патша етіп тағайындауды ұсынды, бірақ ол бас тартты. Патша іздеу кезінде француздар Аумэльдің кандидатурасын ұсынды, ал басқа үміткерлер қатарында Саксен-Кобург және Гота герцогы Эрнест II, Лейнинген князі және Австрияның эрцгерцогы Максимилиан болды. Ақырында таңдау он жеті жасар Данияның принці Вильгельмге түсті және грек Ұлттық Ассамблеясы оны 1863 жылдың наурыз айында гректердің жаңа патшасы етіп сайлады. Франко-прусс соғысы басталғанда, Аумэль француз армиясында қызмет етуге ерікті болып түсті, бірақ оның ұсынысы қабылданбады. Ол Оза департаментінен парламентке депутат болып сайланды және Францияға оралды. Сондай-ақ ол француз академиясында Монтембер графтың орнын иеленді. 1872 жылдың наурыз айында ол дивизиялық генерал болып армияға қайта оралды және 1873 жылы маршал Базенге өлім жазасын берген әскери соттың төрағасы болды. Осы кезде Бесансондағы VII армия корпусының қолбасшысы болып тағайындалған Аумэль саяси өмірден шеттеді. 1879 жылы ол армияның бас инспекторы болды. 1883 жылы қабылданған ерекше заң Францияда билік құрған әулеттердің мүшелерін әскери шендерден айырды. Осының салдарынан Аумэль жұмыссыздар тізіміне енгізілді. 1886 жылы бұрынғы патшалық әулеттердің басшыларын Франциядан қуғызу туралы және осыдан кейін осы әулеттердің барлық мүшелері мемлекеттік қызметке орналасудан және мемлекеттік органдарға сайланудан шеттетілетіні туралы тағы бір заң қабылданды. Аумэль бұл шешімге қарсы күресті, бірақ Франциядан қуғынға ұшырады. 1884 жылдың 3 маусымында жазылған өсиеті бойынша Аумэль өзінің Шантильи мүлігін Франция институтына мұра етіп қалдырды, оның ішінде Шантильи сарайын өзінің өнер коллекциясын көрсететін мұражайға айналдыруды тапсырды. Бұл жомарттық ісі белгілі болғаннан кейін француз үкіметі қуғын туралы жарлықты кері қайтарып алды және герцог 1889 жылы Францияға оралды.

Aumale distinguished himself during the French invasion of Algeria and, in 1847, he became lieutenant general and was appointed Governor General of Algeria, a position he held from 27 September 1847 to 24 February 1848. In this capacity, he received the submission of the emir Abdel Kadir, in December 1847. After the Revolution of 1848, he retired to England and busied himself with historical and military studies, responding in 1861 to Napoleon III's violent attacks upon the House of Orléans with a Letter upon History of France. After the Bavarian born King Otto of Greece was overthrown in October 1862, the Greeks still favoured a monarchy and wanted Prince Alfred, Duke of Edinburgh, as their new king, but he declined. In the search for a king, the French put forward the name of Aumale, while other contenders included Ernest II, Duke of Saxe Coburg and Gotha, the Prince of Leiningen, and Archduke Maximilian of Austria. Eventually, the choice fell on Prince William of Denmark, aged only seventeen, and the Greek National Assembly elected him as the new King of the Hellenes in March 1863. At the outbreak of the Franco Prussian War, Aumale volunteered for service in the French army, but his offer was declined. Elected to parliament as deputy for the Oise, he returned to France. He also succeeded to the seat of the Count Montalembert in the Académie française. In March 1872, he returned to the army as a Divisional General and in 1873 presided over the court martial which condemned Marshal Bazaine to death. At this time, having been appointed commander of the VII Army Corps at Besançon, Aumale retired from political life. In 1879, he became inspector general of the army. The act of exception, passed in 1883, deprived all members of families who had reigned in France of their military commissions. Consequently, Aumale was placed on the unemployed supernumerary list. In 1886, another law was promulgated which expelled from French territory the heads of former reigning families and provided that, henceforward, all members of those families should be disqualified from holding any public position or function and from election to any public body. Aumale protested energetically but was nonetheless expelled from France. In his will, written on 3 June 1884, Aumale had bequeathed his Chantilly estate to the Institute of France, including the Château de Chantilly, which was to be turned into a museum displaying his large art collection. After this act of generosity was revealed, the French government withdrew the decree of exile, and the duke returned to France in 1889.

Киелі кітап сүйгіш

Аумале антикалық кітаптар мен қолжазбаларды көрнекті коллекционер болған және маңызды ортағасырлық «Très Riches Heures du Duc de Berry» кітабына ие болған. Оның коллекциясының көп бөлігі әлі де Шантильиде сақтаулы.

Өлім

Генри Орлеан, Аумэль герцогы, Сицилиядағы Ло Зуккода қайтыс болды. 1897 жылғы 4 мамырда «Базар де ла Шарит» өртінде 126 адам, көбінесе аристократ әйелдер қаза болғаннан кейін, ол қаза тапқандардың отбасыларына көңіл білдіруге ниеттенді. Жиырма хат жазған соң, ол жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Дрю қаласында Орлеан әулетінің қабірлері орналасқан шіркеуге жерленді.