Кіріспе

Киев митрополиті Фотий (Ланг ру) (2 шілде немесе 7 ақпан 1431 жылы қайтыс болды), Шығыс православие шіркеуінің Константинополь патриархатында Киев және барлық Русь митрополиті болған. Ол грек тегінен шыққан.

Ерте өмір

Фотий Пелопоннес түбегінің оңтүстік-шығыс ұшына жақын аралда орналасқан Монемвасия (Морей деспотаты, Византия империясы) қаласында дүниеге келді. Ол жастық шағында монахқа айналды. 1397 жылдан бастап Монемвасия митрополиті Акакийге қызмет етті.

Мансап

1 қыркүйек 1408 жылы Константинополь Патриархы Матфей I оны Константинопольде Киев және Бүкіл Русь митрополиті қызметіне бекітті. Оған Галич митрополитін қоспағанда, бүкіл митрополияны басқару құқығы берілді. Сол кезде Халышта бес діни округтің тек екеуі ғана қалған еді. 1 қыркүйек 1409 жылы Фотий Киевке келді, ал Пасха күні (1410 жылдың 22 сәуірінде) Мәскеуге жетті. 1408 жылы хан Эдиге шапқаннан кейін Солтүстік-шығыс Русь, митрополия аймағы да қирады, соның салдарынан ашаршылық пен оба ауруы тарады. Фотий митрополиялық резиденциясының қирағанын және шіркеу қазынасының тозғанын көрді. Ол орыс тілінен бір сөз де түсінбеді. Фотий шіркеу экономикасын және митрополияның қаржысын жаңартпақ болып тырысты, көмек сұрап Мәскеудің Ұлы князі Василий I-ге жүгінді. Митрополит шіркеу тәртібі мен моральдық жағдайына алаңдады. Оған көптеген хаттар жазылды (көбінесе 1410-1420 жылдар аралығында). 1414 жылы Литваның Ұлы князі Витаутас Литва митрополитін қайта құруға әрекеттенді. Ол епископтардың соборын ұйымдастырып, Григорий Цамблакты Литва митрополиті етіп сайлады. Бұл тағайындама Константинополь Патриархы Евфимий II-нің келісімінсіз жасалды, ол оны қызметтен шеттетуге және анафемаға ұшыратуға бұйрық берді, сондай-ақ Фотийге, император Мануил II Палеологқа және Ұлы князь Василий I-ге жолдаған хаттарында бұл шешімін растады. 1419-1420 жылдардың қысында Григорий қайтыс болғаннан кейін Фотий Витаутаспен келісімге келді. Осының нәтижесінде, Халыш митрополиті қоса алғанда, бүкіл митрополия Фотийдің өліміне дейін, яғни 1431 жылға дейін біріктірілді.

Құрмет

2009 жылы оның есімі Мәскеудің барлық әулиелерінің Синаксисіне қосылып, қасиетті деп жарияланды.

Литургиялық әнұрандар

Тропарион Әулие Фотий – 4-ші әуен

Евангель сөздерін тыңдаушы/ және Құдай ілімдерін ұстанушы,/ даналықты жазалаушы,/ әрқашан Құдайдан қорқуға үйретуші,/ Құдайға дұға жасауда қол созушы,/ қиямет сөздерін айтушылардың аузын жабушы, тура сенім сөзін қорғаушы,/ апостолдармен бірге болушы,/ Мәсіхтің сенімін бекітуші,/ пайғамбарлықпен хабар беруші,/ қасиетті Фотий,/ Мәсіх Құдайдан/ әлемді тыныштандыруын және/ жандарымызды құтқаруын тіле.

Кондак Әулие Фотий – 8-ші әуен

Троицаның таза ыдысы болдың өміріңмен, қасиетті Фотий,/ әрқашан Қасиетті Троицаны көретін, Оның алдында тұратын сен,/ біздің баршамыз үшін үнемі, талмай дұға ет.