Кіріспе

Аргентиналық адмирал, 1926–2008

Адмирал Хорхе Исаак Аная (27 қыркүйек 1926 – 9 қаңтар 2008) – Аргентинаның адмиралы және Аргентина Әскери-теңіз күштерінің Бас қолбасшысы. Ол Буэнос-Айрес провинциясындағы Бахия-Бланка қаласында дүниеге келген. Ол 1976–1983 жылдар аралығындағы «Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі» деп аталатын оңшыл әскери диктатураға қатысты және Леопольдо Фортунато Галтиери мен Базилио Лами Дозомен бірге 1981 және 1982 жылдар аралығында Аргентинаны басқарған Үшінші әскери хунтаның мүшесі болды. Ол Фолкленд аралдарына қатысты ұзақ жылдардан бері келе жатқан таласты әскери жолмен шешуді ұйымдастырушы және қолдаушы болды, бұл Фолкленд соғысына (lang es) әкеп соқты.

Мансап

1955 жылы Кеме шебері лейтенант Аная президент Хуан Доминго Перонға қарсы төңкеріске қатысты. Ол диссиденттерді және жаңа ғана шақырылған сарбаздарды азаптаумен танымал болды, ал 1962 жылы ЦРУ оны коммунистерге қарсы жасырын бағдарламаға тартып алды. Кейін 1964-1967 жылдары Лондонда Аргентинаның теңіз атташесі қызметін атқарды. 1967-1970 жылдары суастына қарсы фрегатқа, 1970-1972 жылдары эсминецтерді сүйемелдеуші эскадрильяға, ал 1972-1974 жылдары басқарылатын зымырандық фрегат эскадрильясына басшылық етті. 1974-1976 жылдары Әскери полиция және Әскери-теңіз барлау қызметінің бастығы болды. 1982 жылғы соғыс кезінде ол "Алгесирас" операциясын жоспарлап, басқарды, онда Аргентинаның арнайы жасақтары Гибралтар портында тұрған Ұлыбритания Әскери-теңіз күштерінің кемесіне саботаж жасауға тиіс болды; байланыс жолдары ұсталғандықтан жоспар соңғы сәтте орындалмай қалды. 1985 жылғы Хунталар сотында ол адам ұрлау, азаптау, құлдыққа салу, шындықты жасыру, билікті басып алу және жалған мәлімдеме жасау айыптарынан ақталды. 1997 жылы испан судьясы Балтасар Гарсон Аргентинаның 45 әскери қызметкерін және бір азаматтық адамды "Құрдымды соғыс" кезеңіндегі геноцид, мемлекеттік терроризм және азаптау қылмыстары үшін тұтқындауға және экстрадициялауға талап қойды, оның ішінде Аная да болды. Демократиялық жолмен сайланған Аргентина үкіметі бұл талапты бірнеше рет қабылдамады, өйткені ол қолданылмайтын юрисдикция негізінде қабылдауға болмайтынын мәлімдеді. 2003 жылғы 27 шілдеде президент Нестор Киршнер 420/03 нөмірімен жарлық шығарып, экстрадициядан бас тарту критерийлерін өзгертіп, испан соттарының сұраған сот процесін жалғастыруға бұйрық берді, осылайша экстрадиция процесін жалғастыруға мүмкіндік берді. 2003 жылдың тамызында Испания премьер-министрі Хосе Мария Азнар Аргентинадағы де-факто режим кезінде жасалған қылмыстар үшін экстрадициялау ісін тоқтатуға бұйрық берді. Бұл шешім 2005 жылы Жоғарғы Сот тарапынан күштен шығарылды, ол Гарсонның сұраған экстрадицияларын жалғастыруға бұйырды. 2006 жылдың қарашасында тергеу судьясының тыңдауына күтіп тұрған кезде Анаяға жүрек ұстамасы келді және ол әскери-теңіз ауруханасына жеткізілді; ауруханадан шыққаннан кейін ол үй қамауында болды, бірақ сотқа түсуге денсаулығы жетпейтін болды. Адам құқықтарын бұзған айыппен 2008 жылғы 9 қаңтарда үй қамауында қайтыс болды.