Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Американың батыс жағалауындағы адамзат тарихы Беринг бұғазы арқылы келген ең алғашқы адамдардың келуіне, немесе қазір су астында қалған жағалау жазығымен, Колумбтан бұрынғы маңызды мәдениеттер мен халық тығыздығының қалыптасуына дейін созылады деп саналады, содан кейін еуропалық зерттеушілер мен отарлаушылар келді. Бүгінде Солтүстік Американың батыс жағалауы әлемдегі ең ірі және маңызды компаниялардың орналасқан жері, сонымен қатар әлемдік мәдениеттің орталығы болып табылады.
none
The human history of the west coast of North America is believed to stretch back to the arrival of the earliest people over the Bering Strait, or alternately along a now submerged coastal plain, through the development of significant pre Columbian cultures and population densities, to the arrival of the European explorers and colonizers. The west coast of North America today is home to some of the largest and most important companies in the world, as well as being a center of world culture.
География
Осы мақалада "Солтүстік Американың батыс жағалауы" термині Тынық мұхитымен шектесетін, сол континенттің біріккен аймағын білдіреді: АҚШ-тың Аляска, Вашингтон, Орегон және Калифорния штаттарының толығымен немесе бір бөлігі; Канаданың Британ Колумбиясы және Юкон территорияларының толығымен немесе бір бөлігі; Мексиканың Баха-Калифорния, Баха-Калифорния-Сур, Сонора, Синалоа, Наярит, Жалиско, Колима, Мичоакан, Герреро, Оахака және Чиапас штаттарының толығымен немесе бір бөлігі; сондай-ақ Орталық Америка елдері – Гватемала, Сальвадор, Гондурас, Никарагуа, Коста-Рика және Панама. Батыс жағалауға жақын Тынық мұхитының шығыс аралдары, мысалы Калифорния жағалауындағы аралдар да маңызды.
As used in this article, the term "west coast of North America" means a contiguous region of that continent bordering the Pacific Ocean: all or parts of the U. S. states of Alaska, Washington, Oregon, and California; all or parts of British Columbia and the Yukon in Canada; all or part of the Mexican states of Baja California, Baja California Sur, Sonora, Sinaloa, Nayarit, Jalisco, Colima, Michoacán, Guerrero, Oaxaca and Chiapas; and the Central American countries of Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica and Panama. The eastern islands of the Pacific Ocean off the west coast, such as the coastal islands of the Californias, are also important.
Алғашқы адамдар
Солтүстік Американың батыс жағалауы континентке алғашқы және тұрақты түрде адамдардың келуіне куә болған болуы мүмкін. Басқа теориялар да бар болғанымен, көптеген ғалымдар адамдардың алғашқы маңызды топтарының Азиядан, бүгінгі Беринг бұғазы аймағы арқылы, содан кейін қазіргі Аляскадан келгенін, және одан Солтүстік Америка мен Оңтүстік Америкаға тарағанын сенеді. Бүгінгі Канада мен АҚШ-тың батыс жағалауындағы мәдениеттердің ірі қалалық орталықтарды, күрделі жазу жүйесін немесе ғылыми білімді дамытқандығы белгілі болмаса да, еуропалықтармен байланысқа дейін халық тығыздығы континенттің солтүстік бөлігінің қалған бөлігінен әлдеқайда жоғары болған болуы мүмкін. Мысалы, 1492 жылы АҚШ-тағы барлық жергілікті американдықтардың үштен бірі қазіргі Калифорнияда тұрған. Калифорнияның Канал аралдары Америкадағы теңіз саяхатының ең ерте дәлелдерін ұсынады. Олар кем дегенде 13 000 жыл бұрын теңізші палеоиндіандық халықтармен қоныстанған деп саналады. Арлингтон-Спрингс адамы 1960 жылы Санта-Роза аралындағы (Калифорния) Арлингтон-Спрингсте табылды. Қалдықтарының жасы 13 000 жыл бұрынғы деп есептелді. Мексиканың Баха-Калифорния жағалауындағы Седрос аралында 11 000 жыл бұрын адамдар болған. Америкадағы ең алғашқы балық аулау ілгектері осы жерден табылған. Бұл балықшылар терең су балықтарын аулаған, олар қайықтарды қолданғандарын көрсетеді. Бұл арал тұрғындары мыңдаған жылдар бойы материкпен сауда байланысын сақтап келген. Ең көне адам қалдықтары Лос-Анджелес аймағында табылды. Лос-Анджелес адамы деп аталатын қаңқаның ішінара қалдықтары Болдуин-Хиллс ауданындағы Лос-Анджелес өзенінің ежелгі арнасынан табылды. "Лос-Анджелес адамы" императорлық мамонттың жартылай сақталған қалдықтарымен шамамен бір уақытта болған. Қалдықтардың арасы 370 метрді құрады; олар фтордың ұқсас мөлшерін көрсетті және бір геологиялық бірлікте табылды. Бірнеше жыл өткен соң "Лос-Анджелес адамының" қалдықтарының жасы анықталды, бірақ сол кезде мамонттың қалдықтары салыстыру үшін қолжетімді болмады, және "Лос-Анджелес адамының" бас сүйегі ғана зерттеуге қолжетімді болды. UCLA радиокөміртектік зертханасы үлгінің жасы 23 600 жылдан астам екенін көрсетті (UCLA үлгісі #1430), бірақ бас сүйегінің коллагенінен алынған үлгі сенімді жас анықтау үшін тым кішкентай болды. Қазіргі Брентвуд қаласының жанындағы Марш-Крик өзенінің орта ағысында бір кезде Мивок тілінде сөйлейтін халықтар, атап айтқанда Волвон тайпасы қоныстанған жер орналасқан. Жерлеу орнындағы радиокөміртектік зерттеулер көрсеткендей, адамдар шамамен 5000-3000 жыл бұрын жерленген. Қара батпақтың алғашқы кезеңдерінде, жердің шығыс жағында солтүстікке, ал батыс жағында оңтүстікке қарап жатқан күйде адамдар жерленген. Зерттеушілердің байқауынша, адамдарды жынысына немесе жасына қарай жерлемеген, бұл кейбір археологтарды мәдени маңызы бар себепке алып келді.
The west coast of North America likely saw the first sustained arrival of people to the continent. Although there are other theories, most scientists believe that the first significant groups of people came from Asia, through today's Bering Strait area, then through modern Alaska, and from there spread throughout North America and to South America. Although the cultures on the west coast of today's Canada and United States are not known to have developed substantial urban centers and sophisticated writing or scientific systems, it is likely that, before European contact, the population density was significantly higher than in the rest of the northern part of the continent. For example, it has been estimated that in 1492, one third of all Native Americans in the United States were living in what is now California. The Channel Islands of California provide the earliest evidence for human seafaring in the Americas. They are now known to have been settled by maritime Paleo Indian peoples at least 13,000 years ago. The Arlington Springs Man was discovered in 1960 at Arlington Springs on Santa Rosa Island (California). The remains were dated to 13,000 years BP. The Cedros Island off the coast of Baja California, Mexico, had a human presence already about 11,000 years ago. The earliest fishhooks in the Americas were found here, dating to that time. These ancient fisher folk were catching deepwater fish species, indicating that they were using boats. These island peoples maintained trading connections with the mainland for thousands of years. The oldest dated human remains were found in the Los Angeles area. Partial remains of a skeleton referred to as Los Angeles Man were recovered from the ancient channel of the Los Angeles river in the Baldwin Hills area. The ‘Los Angeles Man’ appeared to be contemporaneous with the partially preserved remains of an Imperial mammoth. The remains were located some 370 meters apart; they revealed a similar fluorine content profile, and were recovered within the same geological unit. It was years later that the ‘Los Angeles Man’ remains were finally dated, but by then the mammoth remains were not available for comparative study, and only the cranium of ‘Los Angeles Man’ remained available for dating. The UCLA radiocarbon laboratory indicated the sample age to be more than 23,600 old (UCLA sample #1430), but the sample, obtained from cranial bone collagen, was too small to produce a confident date. Along the middle reaches of Marsh Creek near the modern day city of Brentwood lies land that was once occupied by the Bay Miwok speaking peoples more specifically the Volvon tribelet. Radiocarbon dates at the burial site estimate that the individuals were interred around 5,000 to 3,000 BP. In the earliest periods of the Black Marsh occupation, individuals were buried in an extended position facing north if on the east side of the site and south if on the west side. Observations by researchers suggest that individuals were not interned based on their sex or age, leading some archaeologists to assume a more culturally significant reason.
Еуропалықтардың келуі (1513-1750)
1513 жылы испандық зерттеушілер еуропалықтардың ішінде алғаш болып Солтүстік Американың батыс жағалауына, Панама мойынының Тынық мұхитындағы жағалауына жетті. Желкенді кемелер дәуіріндегі еуропалық державалардың көзқарасы бойынша Солтүстік Американың батыс жағалауы әлемдегі ең қашық жерлердің бірі саналды. Оңтүстік Американың төменгі ұшындағы Хорн мүйісін айналып, содан кейін солтүстікке қарай саяхаттау 9-12 айға созылатын қауіпті теңіз сапары болатын. Осы қиындықтар Испания империясынан басқа мемлекеттердің барлығын 18 ғасырдың екінші жартысына дейін – еуропалықтар Солтүстік Американың шығыс жағалауына алғаш рет келгеннен кейін шамамен 200 жыл өткен соң, тұрақты сапарлар жасаудан, елді мекендер мен порттар құрудан алдыртты.
In 1513, Spanish explorers were the first Europeans to reach the west coast of North America, on the Pacific coast of the Panama isthmus. From the point of view of European powers in the age of sailing ships, the west coast of North America was among the most distant places in the world. The arduous journey around Cape Horn at the tip of South America and then north meant nine to twelve months of dangerous sailing. These practical difficulties discouraged all but the Spanish Empire from making regular visits and establishing settlements and ports until the second half of the 18th century—some 200 years after Europeans first reached the east coast of North America.
Испан зерттеушілері мен конкистадорлары
1492 жылы Христофор Колумб Американы ашқаннан кейін, испандықтар жаңа әлемге жетіп, Испанияның туын көтеріп жүрді. Испания экспедициялары Папаның 1493 жылғы Inter caetera бұйрығында көрсетілген үкімдер мен 1494 жылғы Тордесильяс және 1529 жылғы Сарагоса шарттарындағы құқықтарды пайдалана отырып, Солтүстік және Оңтүстік Американың кең аумақтарын отарлап, зерттеді. Бұл ресми актілер Испанияға бүкіл Батыс жарты шарды (шығыс Бразилияны қоспағанда), соның ішінде Солтүстік Американың барлық батыс жағалауын отарлауға эксклюзивті құқық берді. Батыс жағалауға алғаш жеткен еуропалық экспедицияны испан Васко Нунес де Бальбоа басқарды, ол 1513 жылы Панаманың Тынық мұхиты жағалауына жетті. Бальбоа Тынық мұхитын, сондай-ақ оған іргелес жатқан барлық жерлер мен аралдарды Испания коронасының иелігіне алды. Бұл акт Испанияға Солтүстік Американың батыс жағалауындағы барлық жерді иеленуге және кемемен жүзуге эксклюзивті құқық берді. Сол кездегі қалыпты сенім бойынша, Солтүстік Американың батыс жағалауы Азияға салыстырмалы түрде жақын болған, немесе екеуі физикалық тұрғыда байланысты болуы мүмкін еді. Солтүстікке қарай Аниан бұғазы деп аталатын тар Солтүстік-Батыс өткелі бар деп есептелді, кейбіреулер оның 42° солтүстік ендікте (қазіргі Орегон мен Калифорния арасындағы шекараның ендігі) Тынық мұхитына жетіп, Сент-Лоуренс шығанағында Атлант мұхитына қосылатынына сенді. Құрлық байланысын растау және осы Аниан бұғазын табу Испанияның Қытаймен және Азияның басқа елдерімен тікелей сауда жолдарын құруға жасаған күш-жігерінің маңызды бөлігі болды. Мексика мен Орталық Американың Тынық мұхиты жағалауы осы кезеңде экономикалық дамуға аса қолайлы болған жоқ. Мексиканың солтүстік жағалауы (Баха-Калифорния түбегін қоса алғанда) негізінен егістік немесе қоныстарды ұстауға жеткілікті мал шаруашылығы үшін тым құрғақ болды. Шөлдердің оңтүстігінде Мексика мен Орталық Америкадағы Тынық мұхиты жағалауындағы ормандар мен ондағы тропикалық аурулар кең ауқымды дамуға үлкен кедергі келтірді. Ерекше жағдайларға қазіргі Мексикадағы Пуэрто-де-Навидад және Акапулькодағы маңызды испан порттарының дамуы жатты. Навидадтың маңызы азайған кезде, Акапулько Солтүстік Американың батыс жағалауындағы Испания империясының негізгі порты болды және солтүстікке зерттеу экспедициялары мен Қиыр Шығысқа сауда жолдары үшін база ретінде пайдаланылды. 1533–1535 жылдары испан конкистадоры Эрнан Кортес қазіргі Калифорния жеріндегі аңыз байлықтарды іздеу үшін Акапулькодан солтүстікке қарай теңіз саяхаттарын жеке демеушілік етіп, қаржылады. Осы сапарлардың үшіншісінде Кортес сапарға қатысып, қазіргі Ла-Пасқа, Баха-Калифорния түбегіне жеткен болуы мүмкін. 1539 жылы Кортес демеушілік етіп, қаржылаған және Франсиско де Улоа басқарған тағы бір сапар үш кішкентай кемемен экспедицияға шықты. Олар Акапулькодан солтүстікке қарай Тынық мұхиты жағалауын зерттеу және Аниан бұғазын іздеу үшін жүзіп кетті. Экспедиция Мексиканың батыс жағалауымен солтүстікке қарай жүзіп, алты аптадан кейін Калифорния шығанағына жетті. Ол өз демеушісінің құрметіне шығанақты «Кортес теңізі» деп атады. Оның бір кемесі дауылда жоғалып кеткенде, Улоа қалған екі кемені жөндеу үшін тоқтап, содан кейін сапарын жалғастырып, ақырында шығанақтың солтүстік шетіне жетті. Аниан бұғазының жолын таба алмаған Улоа оңтүстікке бұрылып, Баха-Калифорния түбегінің шығыс жағалауымен жүзіп, Ла-Пас шығанағына жетті. Онда су мен ағашпен қамтамасыз етіліп, Улоа аралдың батыс жағалауын бойлап, Тынық мұхитында солтүстікке қарай жүзіп өтті. Оның кішкентай кемелерінің жылдамдығын қатты жел мен толқындар шектеді, нәтижесінде ол Акапулькоға қайтуға мәжбүр болды. Саяхат 28° солтүстік ендікке (Исла-де-Седрос маңы) жетті. 1540 және 1541 жылдары Баха-Калифорнияға жасалған сапарларға Кортестің қарсыласы, Жаңа Испанияның вице-королі демеушілік етті. Бұл сапарларға Эрнандо де Аларкон (1540) және Франсиско де Боланос (1541) басшылық етті. Аларконның сапары Франсиско Васкес де Коронадоның құрлықтағы экспедициясымен үйлестірілуі тиіс еді; Аларкон төменгі Колорадо өзеніне, мүмкін қазіргі Калифорния мен Аризона шекарасына дейін енген (бірақ Коронадоның экспедициясымен кездеспеген). Боланос сапары Жаңа Испанияда бұрыннан белгілі емес жаңа ақпарат бермеді. Солтүстік Американың батыс жағалауының осы бөлігіне «Калифорния» атауын Боланос берген деп кейбіреулер санайды, бірақ басқалары бұл атау алғаш рет Аларконның жазбаларында пайда болғанын айтады. Гватемаланың губернаторы да Гватемаланың батыс жағалауында Тынық мұхиты флотын құруға шешім қабылдады, оны Азияға өтуге талпыныс жасау үшін пайдалану мақсатында. Испания үшін жүзіп жүрген португалдық саяхатшы Фердинанд Магеллан 1521 жылы Оңтүстік Америкадан Тынық мұхитын кесіп өтуге болатынын көрсетті. Сондықтан 1536 жылдан бастап, Испаниядан әкелінген жабдықтар (мысалы, якорь) мен Орталық Американың тас жолы арқылы тасымалданған жергілікті ағаштарды пайдалана отырып, төрт жылдың ішінде он үш кемеден тұратын флот салынды. Көптеген қиындықтардан кейін, осы кемелердің көп бөлігі (Руй Лопес де Виллалобос басқаруымен) Солтүстік Америкадан Филиппинге дейін Тынық мұхитын кесіп өтуге бұйрық берілді. Аз бөлігі португалдық навигатор Хуан Родригес Кабрильо басқаруына берілді, ол Испания коронасы үшін жүзіп жүрген. Кабрильо Азия материгіне жететін күтілетін жағалау жолын зерттеу және Аниан бұғазын табу үшін Солтүстік Американың батыс жағалауымен солтүстікке қарай жүруге бұйрық берілді. 1542 жылы Кабрильо қазіргі АҚШ-тың батыс жағалауын зерттеген алғашқы еуропалық болды, ол Сан-Диего шығанағына қонды және Монтеррейден 37°10' солтүстікке дейін жағалаумен солтүстікке қарай жалғастырды. Бірақ Кабрильо 1543 жылдың 3 қаңтарында қайтыс болды, ал қалған зерттеулерді Бартоломе Феррер басқарды, ол қазіргі Орегонның батыс жағалауындағы Рог өзеніне дейін жеткен болуы мүмкін. Маңыздысы, 1565 жылдан бастап Акапулько маңызды Манила галеондарының үйі болды. Манила галеондары Мексикадан күміс пен асыл тастармен жүктелген Тынық мұхитын кесіп өтіп, Филиппинге жетті. Мұнда байлық Азия тауартәсілдері, дәмдеуіштер, жібек және фарфор сияқты тауарларды сатып алу үшін пайдаланылды. Бұл тауарлар Манила галеондарымен Акапулькоға қайтарылды; содан кейін тауарлар Испанияға жіберу үшін Испания қазына флотына берілді. Манила галеондары Испанияға берген табыс Испания коронасы мен осы кезеңдегі Испания экономикасы үшін маңызды болды. Мигель Лопес де Легаспи 1565 жылы Филиппиннің жаулап алуын аяқтағаннан кейін, Жаңа Испанияға, аралдардан қайтатын кемелер үшін жүзе алатын маршрутты зерттеу және картаға түсіруге бұйрық беріп, «Сан-Педро» флагманымен қайтарды. «Сан-Педро» Себудан шығып, шамамен солтүстік-шығысқа қарай бағытталды, Жапония тогын (Жапония тогы деп те аталады) бойлап өтіп, Калифорния жағалауына, Кейп Мендосино ендігіне жетті. Екі мың бес жүз шақырымдық саяхат Калифорния мен Жаңа Испания жағалауларымен Акапулько портына жеткізді. Бұл маршрут басқындық монах және навигатор Андрес де Урданета «Сан-Педро» кемесінде картаға түсірді және үш жүз жылға жуық Испанияның Маниладан Акапулькоға жүзген галеондарының барлығы осы маршрутты ұстанды. Тынық мұхитын кесіп өтуге жеті айға дейін уақыт кеткен. Кемелерге паналауға және зардап шеккендерін жөндеуге болатын Калифорния жағалауындағы портты табу қажет болды. Солтүстік Американың белгісіз Тынық мұхиты жағалауын зерттеуге бұйрық берілді және зерттеулер 42° солтүстік ендіктен солтүстікке қарай кеңейтілуі керек еді. 1585 жылы капитан Франсиско де Гали Филиппиннен қайтып келе жатқанда...
Explorers flying the flag of Spain reached the New World beginning in 1492 with the discovery of the Americas by Christopher Columbus. Spanish expeditions colonized and explored vast areas in North and South America following the grants of the Pope (contained in the 1493 papal bull Inter caetera) and rights contained in the 1494 Treaty of Tordesillas and 1529 Treaty of Zaragoza. These formal acts gave Spain the exclusive rights to colonize the entire Western Hemisphere (excluding eastern Brazil), including all of the west coast of North America. The first European expedition to actually reach the west coast was led by the Spaniard Vasco Núñez de Balboa, who reached the Pacific coast of Panama in 1513. In an act of enduring historical importance, Balboa claimed the Pacific Ocean for the Spanish Crown, as well as all adjoining land and islands. This act gave Spain exclusive sovereignty and navigation rights over the entire west coast of North America. The commonly held belief at the time was that the west coast of North America was in modest sailing distance of Asia to the west, or the two might actually physically connect. To the north was imagined a narrow Northwest Passage, known as the Strait of Anián, which some believed reached the Pacific Ocean at 42° north latitude (the latitude of today's border between Oregon and California) and connected to the Atlantic Ocean at the Gulf of St. Lawrence. Confirmation of the land connection, and discovery of this Strait of Anián, were key elements in Spain's efforts to establish direct trade routes with China and other countries in Asia. See Early knowledge of the Pacific Northwest. The Pacific Coast of Mexico and Central America was not especially conducive to economic development during this era. The northern Mexican coast (including the Baja California Peninsula) was generally too dry for substantial agriculture or ranching that would support settlements. South of the deserts, the jungles of the Pacific Coast in Mexico and Central America, and the tropical diseases found there, were major obstacles to large scale development. Notable exceptions were the development of important Spanish ports at Puerto de Navidad and Acapulco in today's Mexico. While Navidad faded in importance, Acapulco became the primary port of the Spanish Empire on the west coast of North America, and was used as a base for exploratory expeditions north and trade routes with the Far East. From 1533–1535, Spanish conquistador Hernán Cortés personally sponsored and financed exploratory sailing voyages north from Acapulco, in a search for legendary riches reported to be in the site of today's California. In the third of these voyages, Cortés accompanied the voyage, and likely reached the site of today's La Paz on the Baja California peninsula. In 1539, another voyage financed and sponsored by Cortés, and led by Francisco de Ulloa, embarked on an expedition in three small vessels, sailing north from Acapulco to explore the Pacific Coast, and to seek the Strait of Anián. The expedition sailed northwards along the west coast of the Mexican mainland, and reached the Gulf of California six weeks later. Ulloa named the Gulf the "Sea of Cortés" in honor of his patron. When one of his ships was lost in a storm, Ulloa paused to repair the other two ships, and then resumed his voyage, eventually reaching the northern end of the Gulf. Unable to find the Strait of Anián, Ulloa turned south and sailed along the eastern coast of the Baja California peninsula, landing at the Bay of La Paz. After taking on supplies of wood and water, Ulloa rounded the tip of the peninsula with great difficulty and sailed northward along the western shore of the peninsula, in the Pacific Ocean. The progress of his small ships was hampered by the fierce winds and high seas he encountered, eventually forcing him to turn back to Acapulco. The voyage eventually reached 28° north latitude (near the Isla de Cedros). Voyages in 1540 and 1541 to Baja California were sponsored by Cortés's rival, the Viceroy of New Spain. These voyages were led by Hernando de Alarcón (1540) and by Francisco de Bolaños (1541). The voyage by Alarcón was meant to be coordinated with Francisco Vásquez de Coronado's overland expedition; Alarcón penetrated the lower Colorado River, perhaps as far as the modern California Arizona boundary (but did not meet up with Coronado's expedition). The voyage of Bolaños provided little new information not already known in New Spain. Application of the name California to this part of the west coast of North America is attributed by some to Bolaños, however others insist that the name first appears in work written by Alarcón. The governor of Guatemala also determined to build a Pacific fleet on the west coast of Guatemala, for use in an attempt to cross the Pacific to Asia. Ferdinand Magellan, the Portuguese explorer sailing for Spain, had shown in 1521 that the Pacific Ocean could be crossed from South America. Hence, beginning in 1536, using hardware from Spain (such as anchors) hauled across the isthmus of Central America, and local hardwoods, a flotilla of some thirteen ships was built over the next four years. After much difficulty, the larger number of these ships (under the command of Ruy López de Villalobos) was ordered to make the first crossing of the Pacific Ocean from North America to the Philippines. A smaller number was placed under the command of Juan Rodríguez Cabrillo, a Portuguese navigator sailing for the Spanish Crown. Cabrillo was ordered north along the west coast of North America to explore the expected coastal route to reach the Asian mainland, as well as attempt to find the Strait of Anián. In 1542, Cabrillo became the first European to explore the west coast of today's United States, leading the expedition that landed at San Diego Bay, and continued north along the coast up to Punta del Año Nuevo, 37° 10' north of Monterrey. But Cabrillo died on January 3, 1543, and the remainder of the exploration was led by Bartolomé Ferrer, who sailed perhaps as far north as the Rogue River in today's western coast of Oregon. Importantly beginning in 1565, Acapulco was a home of the vital Manila Galleons. The Manila Galleons crossed the Pacific Ocean to the Spanish possession of the Philippines, laden with silver and gemstones from Mexico. There, the wealth was used to purchase Asian trade goods such as spices, silk, and porcelain. These goods were then carried across the Pacific by the Manila Galleons to Acapulco; from there, the goods were transshipped across Mexico, for delivery to the Spanish treasure fleet, for shipment to Spain. The income provided to Spain by the Manila Galleons was essential to the Spanish Crown and to the Spanish economy of the era. When Miguel López de Legazpi completed the conquest of the Philippines in 1565, he sent his flagship, the San Pedro, back to New Spain, with orders to survey and chart a practicable route for ships returning from the Islands. The San Pedro sailed from Cebu, headed roughly northeast, followed the Kuroshio Current (also known as the Japan Current), and made landfall on the coast of California about the latitude of Cape Mendocino. A sail of two thousand five hundred miles down the coasts of California and New Spain brought the voyagers to the port of Acapulco. This route was charted by the Basque navigator and friar Andrés de Urdaneta, on board the San Pedro, and for nearly three centuries was the one followed by the galleons of Spain sailing from Manila to Acapulco. This return voyage across the Pacific could take up to seven months. A harbor on the coast of California where ships could find shelter and repair damage was greatly desired. A survey of the unknown northern Pacific coast of North America was ordered, and it was also suggested that the explorations be extended north of 42° north latitude. In 1585, Captain Francisco de Gali, on the return voyage from the Philippines, via Macao, was directed to sail as far north as the weather would permit, and then east, and upon reaching the coast of California to make maps on his journey south. However, Gali accomplished only limited chart making. He reached the California coast at latitude 37° 30' (Pillar Point—just south of today's San Francisco), and noted that the land was high and fair; that the mountains were without snow, and that there were many indications of rivers, bays, and havens along the coast. In the late 17th century, Spain sent the first missionaries into today's Baja California, founding the first mission there in 1683 at San Bruno on the east coast of the Baja peninsula (San Bruno was abandoned as unsuccessful after two years). In 1697, the first "permanent" mission was established at Loreto, about 20 mile (32 km) away from San Bruno, also on the east coast of the peninsula. During this period (until 1750), some 16 missions were established on the peninsula—mostly on the east coast of the peninsula, with a handful on the Pacific coast, in the northwestern part of the peninsula.
Ағылшындық пайыздар
Солтүстік Американың батыс жағалауын алғаш рет 1579 жылы ағылшын саяхатшысы, сер Фрэнсис Дрейк зерттеді. Ол Дрейк шығанағына қонды, бұл аймақты Англияның иелігі деп жариялады және оны Нова Альбион немесе Жаңа Англия деп атады. Дрейк ешқандай елді мекендер құрмағанымен және ағылшындардың келесі ресми сапары екі жүз жылдан кейін болғанына қарамастан, Дрейктің әрекеттері мен Кэботтың 1497 жылғы алғашқы талабы 18-шы ғасырдың соңында Солтүстік Американың батыс жағалауының бір бөлігіне британдық талаптардың негізін қалады. Бұл талаптар кейін Орегон шекарасы бойынша даудан кейін АҚШ-қа өткізілді.
Although it wasn't until 1579 that the west coast of North America was visited by an English explorer, the privateer Sir Francis Drake who landed at Drake's Bay and claimed the area for England, calling it Nova Albion or New England. Despite the facts that no settlements were ever established by Drake, and that the next official visit by the English would be some two hundred years later, Drake's action and Cabot's original claim in 1497 were the foundations of British claims to portions of the west coast of North America in the late 18th century. These claims would later be ceded to the United States after the Oregon boundary dispute.
Қоныстар мен қақтығыстар (1750-1846)
16 ғасырдың басынан бері Солтүстік Американың батыс жағалауында 200 жылдан астам үстемдік құрған испандықтардың орнына, 18 ғасырдың ортасынан бастап британдық және орыс тері саудагерлері пайда болды, Калифорния миссиялары құрылды, содан кейін Мексика және Орталық Америка елдері тәуелсіздік алды. Осы кезеңнің көп өткен соң АҚШ Солтүстік Американың батыс жағалауындағы басты күшке айналу жолына қадам басты.
While the Spanish had dominated development on the west coast of North America for over 200 years since the early 16th century, beginning in the mid 18th century, this period saw the advent of British and Russian fur traders, and the establishment of the California missions, followed by the independence of Mexico and the Central American countries. Much later in this period, the United States started on its path to become the dominant power on the west coast of North America.
Жаңа Испания жағалауындағы испандық елді мекендер
1760 жылдары Сан-Бласта (қазіргі мексикалық Наярит штатында) кемелер салу, оларды жабдықтау және Солтүстік Американың батыс жағалауында, Баха-Калифорниядан Аляскаға дейін, экспедициялық база ретінде қызмет ету мақсатында порт құру туралы шешім қабылданды. Бүгінгі күні Жаңа Испанияның вице-королі Мексиканың батыс жағалауында толығымен жаңа кеме жасау портын құруға неліктен шешім қабылдағаны нақты белгісіз, өйткені Акапулько порты бұрыннан-ақ бар еді. Сан-Блас таңдалған себептердің қатарында Калифорниядағы арналған пункттерге Акапулькодан бір аптаға жуық теңіз жолымен жақын болуы, Жаңа Испания астанасынан көп алшақтамауы, және ең бастысы, кемелерді салу үшін қажет болатын тропикалық қатты ағаштарға оңай қол жетімділік болуы мүмкін. Сан-Блас кемелерді салған және 1769 жылдан 1820 жылға дейін осы зерттеу және жабдықтау сапарларының бас порты болды.
In the 1760s, a decision was made to create a harbor at San Blas (in today's Mexican state of Nayarit), for the purpose of building ships, supplying them, and being the expeditionary base for voyages north along the west coast of North America, from Baja California to Alaska. Today it remains unclear exactly why the Viceroy of New Spain decided to create an entirely new shipbuilding port along the west coast of Mexico, when the port at Acapulco already existed. It has been speculated that the reasons San Blas was chosen included that it was a week's sailing closer than Acapulco to the intended destination sites in California, that it was not far from the capital of New Spain, and perhaps more importantly, it had ready access to tropical hardwoods that would be needed to build the ships for the strenuous voyages as far north as today's Alaska. San Blas built the ships and was the home port for these exploration and supply voyages beginning in 1769 and continuing to 1820.
Испанияның елшіліктері
1769 жылға дейін Калифорнияда (сол кезде Лас Калифорнияс деп аталған) алғашқы миссиялар құрылған жоқ. Олардың ішінде 1769 жылы Сан-Диегода, 1770 жылы Монтерейде және 1776 жылы Сан-Францискодағы миссиялар болды. Бұл миссиялар ақырында Баха Калифорния түбегінің оңтүстік ұшынан Сан-Францисконың солтүстігіндегі Сономаға дейін созылды. Миссиялардың мақсаты, көбінесе олармен бірге pueblo (қала) және presidio (әскери бекініс) болып орналасқан, аймаққа 250 жылдық испандық талапты бекіту еді. Бұл қажеттілік Ресей мен Ұлыбритания Солтүстік Американың батыс жағалауының ең солтүстік бөлігінде тері саудасы орындарын құра бастағанда одан да өзекті болды. Бұған қоса, Акапулькоға қайтып келе жатқан теңізден шаршаған Манила галеондары үшін қауіпсіз бекініс құруға ұзақ жылдар бойы қызығушылық танылды.
It was not until 1769 that the first missions were established in today's California (then called Las Californias), including the first mission, at San Diego in 1769, the mission at Monterey in 1770, and the mission at San Francisco in 1776. These missions eventually stretched from the southern tip of the Baja California peninsula to Sonoma, California, north of San Francisco. The purpose of the missions, which typically had an accompanying pueblo (town) and presidio (military outpost), was to solidify the 250 year old Spanish claim to the region. This need became more urgent as the Russians and British were establishing fur trading posts on the far northern part of the west coast of North America. In addition, there continued the long standing interest in creating a safe anchorage for seaworn Manila Galleons on their return to Acapulco.
Ресей қоныстары
Ресей империясынан келген зерттеушілер мен тері аулаушылар (Семён Дежневтің 1630 жылғы экспедициясынан бастап) қазіргі Алясканың Тынық мұхиты жағалауына жетті, және онда елді мекендер құрғаннан кейін (1784 жылдан бастап) Солтүстік Американың батыс жағалауы бойында аң ауру мен сауданы кеңейтті. 19 ғасырдың басында Ресей империясының тері аулаушылары Солтүстік Американың батыс жағалауын зерттеді, Сан-Диегоға дейін теңіз суырының терісін аулады. 1812 жылы Ресей-Америка компаниясы қазіргі Бодега шығанағының солтүстігінде, Сан-Францискодан шамамен алпыс шақырым қашықтықта орналасқан Форт-Росс бекінісін салды, Аляскадағы елді мекендеріне қажетті ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру үшін осы аймақты пайдалану мүмкіндігіне үміттенді, бірақ бұл үміт іске аспады.
Explorers and fur trappers from the Russian Empire (beginning with Semyon Dezhnev expedition of 1630) arrived on the Pacific coast of today's Alaska, and after establishing settlements there (beginning in 1784), expanded hunting and trading down the west coast of North America. In the early 19th century, fur trappers of the Russian Empire explored the west coast of North America, hunting for sea otter pelts as far south as San Diego. In 1812, the Russian American Company set up a fortified trading post at Fort Ross, located north of present day Bodega Bay some sixty miles north of San Francisco, with the never materialized hope of using that area to develop a source of agricultural products needed for their settlements in Alaska.
Испандық зерттеулер
XVIII ғасырдың соңында Испания Тынық мұхитының солтүстік-батысында Ресей мен Ұлыбританияның ықпалының күшеюіне жауап ретінде Аляскаға дейінгі жағалауды зерттеу экспедицияларын жіберді. 1774 жылы Хуан Хосе Перес Эрнандеске 60° солтүстік ендікке дейінгі жағалауды зерттеу тапсырылды, бірақ ол 55°30’ солтүстік ендікке ғана жетті. Хайда Гвайидегі Лангара аралынан тыс жерде ол хайда тайпасымен, ал үйіне қайтар жолда нуу-чах-нульт тайпасымен байланыс орнатты. 1775 жылы испандық капитан Дон Бруно де Эсета басқаратын екі кемеден тұратын экспедиция қазіргі Вашингтон штатының жағалауына қонды – бұл жағалаудың солтүгіне дейін жеткен еуропалықтың алғашқысы болды. Экспедиция Испанияның жағалаудағы барлық жерге, соның ішінде солтүстіктегі орыс елді мекендеріне құқығы бар екенін қайта растады. Екі кеме бірге солтүстікке қарай Гренвилл мүйісіне дейін жүзіп, жергілікті куйналт тайпасының шабуылына жауап ретінде Эсета оны Пунта-де-лос-Мартирес (немесе «Шейіттер мүйісі») деп атады. Ол Колумбия өзенінің сағасын көрген алғашқы еуропалық болды. Жоспар бойынша, екі кеме бөлініп кетті, біреуі қазіргі Вашингтон штаты мен Канаданың шекарасына дейін жалғастырды. Екіншісі (қазіргі екінші офицер Хуан Франсиско де ла Бодега и Куадра басқаратын) өз бұйрықтарына сәйкес жағалау бойымен жол тартты, соңында 1775 жылдың 15 тамызында 59° солтүстік ендікке жетіп, қазіргі Ситка қаласының жанындағы Ситка шығанағына кірді. Дәл сол жерде испандықтар көптеген «егемендік актілерін» орындады, Пуэрто-де-Букарели (Букарели шығанағы), Пуэрто-де-лос-Ремедиос және Сан-Хасинто тауына (үш жылдан кейін британдық саяхатшы Джеймс Кук оны Эджкамб тауы деп атады) ат берді және оларды Испанияның меншігі деп жариялады. 1790 жылы испандық саяхатшы Сальвадор Фидальго экспедицияға жетекшілік етті, ол қазіргі Кордова, Аляска және Вальдес, Аляска қалаларына сапар жасады, онда егемендік актілері орындалды. Фидальго қазіргі Кодиак аралына дейін барды, ондағы кішкентай орыс елді мекеніне барды. Содан кейін Фидальго Кеней түбегіндегі Анкоридждің оңтүстік-батысында орналасқан Александровск (қазіргі Англия шығанағы немесе Нанвалек, Аляска) деген орыс елді мекеніне барды, онда Фидальго ресми егемендік рәсімін өткізу арқылы Испанияның бұл аймаққа деген құқығын қайта растады. 1791 жылы Маласпина экспедициясы Солтүстік-Батыс өткелін іздеуді қолға алды, Аляска жағалауын Якутат шығанағынан Принц Уильям шығанағына дейін зерттеді. Якутат шығанағында экспедиция тлингит тайпасымен байланысқа түсті. Экспедиция ғалымдары тайпаны зерттей отырып, әлеуметтік нормалар, тіл, экономика, соғыс тактикасы және жерлеу салты туралы мәліметтерді жазып алды. Экспедициядағы суретшілер Томас де Сурья мен Хосе Кардеро тайпа мүшелерінің портреттерін және тлингиттердің күнделікті өмірінен көріністер жасады. Якутат шығанағы мен Айси шығанағының арасындағы мұздық кейіннен Маласпинаның құрметіне аталды. Бұл экспедицияға ботаник Луис Нее де қатысты, ол көптеген жаңа өсімдіктерді жинап, сипаттады. Мексикаға оралған кезде Маласпина экспедициясы Ванкувер аралындағы Нутка шығанағындағы испандық бекінісінде бір ай болды (төменде қараңыз). Экспедиция нутка тайпасын зерттеді. Содан кейін екі кеме оңтүстікке қарай Мексикаға қарай жүзіп, испандықтардың қоныстанған және миссиялық Монтерей қаласына (Калифорния штаты) тоқтады. Сонымен қатар, Франсиско де Элиза басқарған экспедиция Хуан-де-Фука бұғазын зерттеу кезінде Грузия бұғазына кіретін жолды тапты, бұл одан әрі зерттеуді қажет етті. Акапулькода Маласпина екі шхунаны, «Сутиль» мен «Мексикананы» өз офицерлерінің бірі Дионисио Алкала Галианоның басқаруына берді және оларды Джорджия бұғазын зерттеу үшін солтүстікке жіберді. Галиано экспедициясы 1792 жылы Джордж Ванкувер экспедициясымен бір уақытта өтті. Екі экспедиция Джорджия бұғазында кездесіп, су картасын жасау және Ванкувер аралының арал екенін анықтау үшін бірлесіп жұмыс істеді. Бүгінде Испанияның мұрасы ондаған испандық жер аттарында сақталған. Аляскада бұларға Маласпина мұздықтары мен Кордова мұздықтары, Вальдес, Кордова және Порт-Гравина қалалары, сондай-ақ Орка шығанағы, Кордова шыңы және Ревильягигедо аралы кіреді. Британ Колумбиясындағы ең белгілі испандық атаулардың бірі (көптеген атаулардың ішінде) – Квадра аралы, Галиано аралы, Габриола аралы және Харо бұғазы.
In the late 18th century, Spain reacted to the increasing Russian and British presence in the Pacific Northwest by sending exploratory expeditions along the coast as far north as Alaska. In 1774 Juan José Pérez Hernández was commissioned to explore the coast up to 60° N, but only made it as far as 55°30´ N. Off Langara Island in Haida Gwaii he made contact with the Haida, and on the homeward journey, the Nuu chah nulth. In 1775, a two ship exploration expedition led by Spanish Captain Don Bruno de Heceta landed on the coast of today's Washington—the first European to have sailed this far north along the coast. The expedition re asserted Spanish claims to all the coastal lands, including to the Russian settlements in the north. The two ships sailed together as far north as Point Grenville, named Punta de los Martires (or "Point of the Martyrs") by Heceta in response to an attack by the local Quinault Indians. He was the first European to sight the mouth of the Columbia River. By design, the two vessels separated with one continuing to what is today the border between Washington state and Canada. The other (now with second officer Juan Francisco de la Bodega y Quadra at the helm) moved up the coast according to its orders, ultimately reaching a position at 59° north latitude on August 15, 1775, entering Sitka Sound near the present day town of Sitka, Alaska. It is there that the Spaniards performed numerous "acts of sovereignty," naming and claiming Puerto de Bucareli (Bucareli Sound), Puerto de los Remedios, and Mount San Jacinto (renamed Mount Edgecumbe by British explorer James Cook three years later). In 1790, Spanish explorer Salvador Fidalgo led an expedition that included visits to the sites of today's Cordova, Alaska and Valdez, Alaska, where acts of sovereignty were performed. Fidalgo went as far as today's Kodiak Island, visiting the small Russian settlement there. Fidalgo then went to the Russian settlement at Alexandrovsk (today's English Bay or Nanwalek, Alaska), southwest of today's Anchorage on the Kenai Peninsula, where again, Fidalgo re asserted the Spanish claim to the area by conducting a formal ceremony of sovereignty. In 1791, the Malaspina Expedition undertook a search for the Northwest Passage, surveying the Alaska coast from Yakutat Bay to Prince William Sound. At Yakutat Bay, the expedition made contact with the Tlingit. The expedition's scientists made a study of the tribe, recording information on social mores, language, economy, warfare methods, and burial practices. Artists with the expedition, Tomas de Suria and José Cardero, produced portraits of tribal members and scenes of Tlingit daily life. A glacier between Yakutat Bay and Icy Bay was subsequently named after Malaspina. The botanist Luis Née also accompanied the expedition, during which he collected and described numerous new plants. During the return to Mexico, Malaspina's expedition spent a month at the Spanish outpost in Nootka Sound on Vancouver Island (see below). The expedition made a study of the Nootka. The two ships then sailed south to Mexico, stopping at the Spanish settlement and mission at Monterey, California on the way. Simultaneously an expedition under Francisco de Eliza, exploring the Strait of Juan de Fuca, discovered an entrance to the Strait of Georgia, which prompted further investigation. In Acapulco, Malaspina took over two schooners, the Sutil and Mexicana, placed them under the command of one of his officers, Dionisio Alcalá Galiano, and had them sail north to explore the Strait of Georgia. Galiano's expedition took place in 1792 at the same time as that of George Vancouver. The two expeditions met in the Strait of Georgia and worked together to map the waters and establish the insularity of Vancouver Island. Today, Spain's legacy endures as dozens of Spanish place names. In Alaska these include the Malaspina Glacier and Cordova Glacier, the towns of Valdez, Cordova and Port Gravina, as well as Orca Bay, Cordova Peak, and Revillagigedo Island. In British Columbia some of the better known Spanish names (of many) include Quadra Island, Galiano Island, Gabriola Island, and Haro Strait.
Британдық Солтүстік Америка
1778 жылы британдық теңізші капитан Джеймс Кук өзінің үшінші және соңғы саяхатының ортасында Солтүстік Американың батыс жағалауымен жүзіп өтіп, Калифорниядан Беринг бұғазына дейінгі жағалауды картаға түсірді. Солтүстік Американың батыс жағалауының солтүстік бөлігі британдықтардың иелігінде болды, бірақ бұл аймақты 1788 жылға дейін ешбір британдық азамат басқармады, сол кезде Джон Мирс бүгінгі Британдық Колумбиядағы Нотка шығанағында алғашқы шағын сауда бекетін ашты. Оның бекеті 1788 жылдың соңында қиратылды, бірақ ол мұны жоққа шығарды.
In 1778, the British seafaring Captain James Cook, midway through his third and final voyage of exploration, sailed along the west coast of North America, mapping the coast from California all the way to the Bering Strait. The northern stretch of the west coast of North America was claimed by the British, but the region was not occupied by any British subject until 1788, when John Meares first small trading post in Nootka Sound in today's British Columbia. His post was torn down at the end of 1788, although he claimed otherwise.
Испания мен Ұлыбритания арасындағы қақтығыс
Испания Nootka Sound (Санта-Круз-де-Нутка, 1789 және 1795 жылдар аралығында сақталған) Ванкувер аралында, қазіргі Британдық Колумбияда өзінің бәсекелес бекіністі сауда бекетін құрды және британдық саудагерлерді олардың кемелерін тартып алып, күшпен кетіруге тырысты, бұл Nootka дағдарысын туғызды. Испания мен Ұлыбритания арасындағы Тынық мұхитының солтүстік-батысын бақылау үшін соғыс 1790, 1793 және 1794 жылдары қол қойылған үш Nootka келісімі арқылы болдырмалды. Испания Тынық мұхитының солтүстік-батысында отарлар құруға өзінің эксклюзивті құқығы бар деген талабынан бас тартты (осы талап 1493 жылғы папалық бұйрығы мен 1513 жылғы Балбоаның іс-әрекеттеріне негізделген) және Испания номиналды түрде талап еткен, бірақ ешқашан иеленбеген кез келген аймақта отарлар құруға Ұлыбританияның құқығын мойындады. Бұл келісім Британдықтардың Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы, соның ішінде қазіргі Британдық Колумбия, Орегон және Вашингтон штаттарындағы ықпалын күрт арттыруға мүмкіндік берді. Бұл келісімнің басты иегері 1825 жылы Орегон штатының Портленд қаласының солтүстігінде Колумбия өзенінің арғы бетінде Форт-Ванкуверде ірі сауда бекетін құрған Гудзон шығанағы компаниясы болды. Осы бас кеңседен Компанияның тері аулаушылары Тынық мұхитының солтүстік-батысына таралып, шығысқа қарай Роки тауларына және Сискию жолы арқылы оңтүстікке қарай Калифорнияның Орталық аңғарына дейін жетті.
Spain established its own competing fortified trading post at Nootka Sound (Santa Cruz de Nutka, maintained between 1789 and 1795) on Vancouver Island, in today's British Columbia, and sought forcibly to remove British traders by seizing their ships, triggering the Nootka Crisis. War between Spain and Great Britain over control of the Pacific Northwest was averted by the three Nootka Conventions, signed in 1790, 1793, and 1794. Spain gave up its claim that it alone could establish settlements in the Pacific Northwest (a claim that dated back to the 1493 papal bull and Balboa's actions in 1513), and conceded the British right to establish settlements in any area nominally claimed by Spain but never occupied. This agreement effectively allowed a greatly increased British presence in the Pacific Northwest, including today's British Columbia, Oregon, and Washington. The primary beneficiary of this agreement was the Hudson's Bay Company, which, in 1825, established a major trading post at Fort Vancouver across the Columbia River just north of today's Portland, Oregon. From this headquarters, Company fur trappers spread throughout the Pacific Northwest, extending as far east as the Rocky Mountains and, by using the Siskiyou Trail, as far south as California's Central Valley.
Мексиканың тәуелсіздігі
Испанияның иелігінде болған, қазір Мексика деп аталатын аймақ (алғашқыда "Америка Солтүстік" немесе "Солтүстік Америка" деп белгіленген) 1821 жылы Испаниядан тәуелсіздік үшін соғыс жеңгеннен кейін, бастапқыда Испанияның Тынық мұхитының жағалауындағы миссияларын және қоныстарын сақтап қалды. Сондай-ақ, Мексика Испанияның бүгінгі Калифорния мен Орегон шекарасына дейінгі аумақтарға талап етуін жалғастырды. 1830 жылдары Мексика Калифорниядағы миссиялардың шіркеу бақылауында болуын тоқтатты және жерді секулярлық дамуға, әсіресе мал шаруашылығына ашты. 1840 жылдары Сан-Диего, Лос-Анджелес, Сан-Франциско және Монтерейде шағын мексикалық қоныстар пайда болды. Бұл қоныстар негізінен американдық және еуропалық сауда кемелерімен мал терісі мен май саудаласты. Бұл кезең бостондық Ричард Генри Дананың танымал теңізшілік естеліктерінде, "Мачтадан екі жыл бұрын" сипатталған, ал осы кезеңдегі мексикалық ірі жер иелерінің мәдениеті Калифорнияның романтикалық шаруашылық дәуірінің шарықталуы ретінде жиі еске алынады. Мексиканың аймаққа бақылауы 25 жылдан кейін ғана аяқталды. Жергілікті мексикалық шенеуніктердің американдық фермерлердің мүлкін тартып алуға және оларды қыста Калифорниядан қууға тырысуы "Аюдың туы көтерілісі" деп аталатын сәтті көтеріліске әкелді.
After the Spanish possession now known as Mexico (first known as "América Septentrional" or "Northern America") won its War of Independence from Spain in 1821, Mexico initially retained Spain's missions and settlements along the Pacific coast, and continued Spain's claims to territory as far north as today's border between California and Oregon. In the 1830s, Mexico ended Church control of the missions in California and opened the land to secular development, particularly ranching. By the 1840s, there were small Mexican settlements at San Diego, Los Angeles, San Francisco, and the territorial capital at Monterey. These settlements primarily traded cattle hides and tallow with American and European merchant vessels. This period is vividly portrayed in Bostonian Richard Henry Dana Jr.'s famous seafaring memoir, Two Years Before the Mast and the culture of the great Mexican landowners of this period is often harked back to as exemplifying the height of California's romantic pastoral era. Mexican control of the territory ended after only 25 years, when attempts by local Mexican officials to expropriate the property of American ranchers and drive them out of California in the winter led to the successful uprising known as the Bear Flag Revolt.
Орталық Американың тәуелсіздігі
1820 жылдары Испанияның Орталық Америкадағы иеліктері тәуелсіздік алды, ал жаңа мемлекеттердің шекаралары одақтар мен құрылымдарда өзгеріп отырды. Мысалы, кейін Панама мемлекетіне айналатын аймақ Колумбияның провинциясы болды, ал Гватемала Мексикамен конфедерацияның бір бөлігі болды және 1838 жылы жеке мемлекетке айналғанға дейін Орталық Американың Біріккен провинцияларының құрамына кірді. Осы кезеңде (және 20 ғасырға дейін) Орталық Американың көптеген мемлекеттерінде саяси тартыстар тоқтамады, себебі жергілікті халықтар мен элиталар арасындағы, сондай-ақ элиталардың топтары арасындағы күрес жалғасты.
During the 1820s, the Central American possessions of Spain gained their independence, and the boundaries of the young nations shifted in alliances and configurations. For example, what was to become the nation of Panama was simply a province of Colombia, and Guatemala was variously part of a confederation with Mexico, and part of the United Provinces of Central America, before becoming a separate nation in 1838. Almost all of these Central American nations saw continuing political strife throughout this period (and into the 20th century), as struggles continued between indigenous peoples and elites, and among factions of the elites.
Француздық мүдде
1786 жылы Жан Франсуа де Галап, Ла Перуза графы, Людовик XVI-ның бұйрығымен француз ғалымдары мен суретшілерінің тобын зерттеу сапарына жетекшілік етті және олар Калифорниядағы Монтерейде құрметпен қарсы алынды. Олар Калифорнияның миссиялық жүйесі, жері және халқы туралы мәліметтер жинады. 1840 жылы Калифорнияға келген тағы бір француз ғылыми экспедициясының басшысы Эжен Дюфлот де Мофрас: «Калифорния соғыс кемесі мен екі жүз сарбаз жібергісі келетін кез келген елге тиесілі болады» деп жазды. 1841 жылы Солтүстік Калифорниядағы мексикалық әскери қолбасшы, генерал Мариано Вальехо: «Франция Калифорнияның иесі болуға тырысып жатыр деген күмәнді жоқ» деп мәлімдеді.
In 1786, Jean François de Galaup, comte de La Pérouse led a group of French scientists and artists on a voyage of exploration ordered by Louis XVI and were welcomed in Monterey, California. They compiled an account of the California mission system, the land and the people. The leader of a further French scientific expedition to California, Eugène Duflot de Mofras, wrote in 1840 " it is evident that California will belong to whatever nation chooses to send there a man of war and two hundred men." In 1841, the Mexican military commander in Northern California, General Mariano Vallejo, wrote "there is no doubt that France is intriguing to become mistress of California."
АҚШ-тағы кеңейту
1805 жылы Солтүстік Американың батыс жағалауына алғаш рет ресми түрде америкалықтар, Льюис пен Кларк экспедициясы, Колумбия өзенінен төмен қарай, қазіргі Орегон мен Вашингтон арасындағы шекараға дейін келді. 1819 жылы Адамс-Онис шарты арқылы Құрама Штаттар Тынық мұхитының солтүстік-батысына қатысты (Нутка конвенциясында келісілген) испандық талаптарды алды. Құрама Штаттар Испания Нотка конвенциясының нәтижесінде ерекше құқықтарға деген кез келген талаптан бас тартқанына қарамастан, Аляскаға дейін Тынық мұхитының солтүстік-батысына Испанияның айрықша меншік құқығын алғанын мәлімдеді. Бұл позиция Ұлыбританиямен "54 40 немесе соғыс!" ұранымен танылған Орегон шекарасы дауына әкелді. Екі ел дауды шешуді кейінге қалдыруға және АҚШ-та Орегон аймағы деп аталған жерге британдық және американдық иммигранттардың қоныстануына рұқсат беруге келісті (қазіргі Орегон, Вашингтон және Айдахо штаттары; бүгінгі Британ Колумбиясының көп бөлігі; сондай-ақ Монтана және Вайоминг штаттарының бір бөлігі). 1841 жылы Америка Құрама Штаттарының зерттеу экспедициясы Солтүстік Американың батыс жағалауына кемемен сапар жасады және қазіргі Портленд, Орегон қаласынан Сан-Францискоға дейін Сискию жолымен құрлық арқылы топ жіберді. 1830-жылдардың ортасынан бастап америкалықтар Солтүстік Американың батыс жағалауына көптеп келе бастады. Олар алғаш рет Орегон жолымен құрлық арқылы келіп, негізінен қазіргі Портлендтен оңтүстікке қарай жатқан бай Уилламет аңғарында қоныстанды. 1841 жылы америкалық қоныстанушылардың алғашқы құрлықтағы тобы Калифорния жолымен Калифорнияға жетті, ал 1840-шы жылдардың ортасына қарай Калифорнияға көптеген американдықтар келді. Сонымен қатар, АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы Орегон аймағына қатысты ұзақ жылдарға созылған дау 1846 жылы Орегон шартына қол қою арқылы шешілді; Орегон шарты даулы аумақты бөліп, кейіннен Канада мен АҚШ арасындағы қазіргі халықаралық шекараны құрады.
In 1805, the first official party of Americans to arrive on the west coast of North America, the fabled expedition of Lewis and Clark, came down the Columbia River to the river's mouth on the border between today's Oregon and Washington. In 1819, the United States acquired the Spanish claims to the Pacific Northwest (as negotiated in the Nootka Convention) in the Adams Onís Treaty. The United States argued that it acquired the Spanish rights to exclusive ownership of the Pacific Northwest as far north as Alaska, even though Spain had in fact relinquished any claim to exclusive rights as a result of the Nootka Conventions. This position led to a dispute with Britain known as the Oregon boundary dispute, remembered for the slogan "54 40 or fight!" The two countries agreed to defer resolution of the dispute, and to allow settlement by both British and American immigrants in what became known in the United States as the Oregon Country (today's Oregon, Washington, and Idaho; much of today's British Columbia; and parts of Montana and Wyoming). In 1841, the United States Exploring Expedition visited the west coast of North America by ship, and sent an overland party down the Siskiyou Trail, from the site of today's Portland, Oregon, to San Francisco. Americans continued arriving on the west coast of North America in significant numbers in the mid 1830s. They first came overland along the Oregon Trail, settling primarily in the rich Willamette Valley south of today's Portland. By 1841, the first overland party of American settlers reached California along what became the California Trail, and by the mid 1840s significant numbers of Americans were arriving in California. In addition, the long standing dispute between the United States and Great Britain over the Oregon Country was resolved in 1846, with the signing of the Oregon Treaty; the Oregon Treaty divided the disputed territory along what later became the current international boundary between Canada and the United States.
Жылдам өсу (1846-1945 жылдар)
Осы дәуірде Солтүстік Американың батыс жағалауының көп бөлігі, негізінен жергілікті халықтармен бейімделген аймақтан, жергілікті емес халықтың кеңінен қоныстануына дейін өзгерді. Атап айтқанда, АҚШ-тың батыс жағалауы ең айқын өзгерістерді бастан кешті, бұл Калифорниядағы алтын асығумен және одан кейінгі құрлықтық теміржолдардың ашылуымен, Оңтүстік Калифорниядағы Голливудтың дамуымен, сондай-ақ АҚШ-тың Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығының өсуімен байланысты. Осы кезеңде Канада мен Мексика да дамыды, бірақ бұл процестері біршама баяу болды.
In this era, much of the west coast of North America transformed from an area still largely populated by indigenous peoples to widespread population of non natives. In particular, the west coast of the United States showed the most dramatic change, beginning with the California Gold Rush and the subsequent opening of the transcontinental railroads, through the development of Hollywood in Southern California, and increased industry and agriculture in the U. S. Pacific Northwest. Canadian and Mexican development also proceeded during this time, but at a slower pace.
Америка Құрама Штаттары
Калифорниядағы американдықтар Мексикаға қарсы көтеріліс ұйымдастырып, 1846 жылы қысқа ғұмырлы Калифорния Республикасын құрды. Бірақ, Мексика-Америка соғысы жарияланған еді, және американдық әскерлер Калифорнияны тез арада басып алды. Соғыс аяқталғаннан кейін Мексика Калифорнияны АҚШ-қа өткізді. 1848 жылы Калифорниядағы алтын асығу (Gold Rush) жағдайды күрт өзгертті, бұл бүкіл елден және әлемнің түкпір-түкпірінен көшіп келушілердің көптеп келуіне себеп болды. Көптеген адам алтын таппаса да, көпшілігі қалып, қауымдастықтар құрып, егіншілікпен және басқа да шаруашылықтармен айналысты. Халық санының артуына қарамастан, батыс жағалауы бұрынғыдай шеткері жатты. Америка Азамат соғысының әсері шамалы болды, бірақ 1869 жылы аяқталған алғашқы құрлықтан құрлыққа созылған темір жолдар жағдайды өзгертті. Бірінші рет мигранттар мен иммигранттар үшін батыс жағалауына көшу салыстырмалы түрде арзан және оңай болды. 1867 жылы АҚШ Ресей империясынан Алясканы сатып алып, Солтүстік Америка құрлығындағы американдық экспансияны аяқтады. Келесі 75 жыл ішінде АҚШ-тың батыс жағалауында үлкен өзгерістер болды. Ауыл шаруашылығы, мұнай, ойын-сауық және өнеркәсіп салаларының қарқынды дамуы Калифорния халқының санын едәуір арттырды. Калифорния, Орегон және Вашингтон штаттарының экономикасын орман шаруашылығы, балық аулау және өнеркәсіп жетекке шығарды. Алайда, Алясканың экономикасы шағын болды, оған үш алтын асығу кезеңі (Клондайк, Ном және Фэрбанкс) мен коммерциялық балық аулауға қарамастан, жоғары құн мен тәуекелді инвестициялық ахуал Алясканың географиялық ерекшеліктерінде дамуды шектеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Боинг, Дуглас Авиация, Кайзер Кеме құрылысы және Вигор Кеме құрылысы сияқты қорғаныс компаниялары Батыс жағалауындағы, әсіресе Сиэтл, Портленд және Лос-Анджелес қалаларындағы соғыс уақытындағы өндіріске үстемдік етті. Тынық мұхитындағы Жапонияның күшейіп келе жатқан қатеріне жауап ретінде Аляскаға жасалған әскери инвестициялар да артты. Жапония соғысты АҚШ құрлығына жақындатуды көздеп, Америка Театрының бір бөлігі ретінде құрлықтық Тынық мұхиты жағалауына құрлық, әуе және теңіз арқылы шабуылдар жасады, мысалы, Элвудты бомбалау, Алеут аралдары операциясы және Фу Го шашырату бомбалау кампаниясы.
Americans in California rebelled against Mexico, and in 1846 established the short lived California Republic. However, the Mexican–American War had already been declared, and the American military quickly took control of California. At the end of the war, Mexico ceded control of California to the United States. Things began to change dramatically in 1848 with the California Gold Rush which brought an influx of migrants across the nation and immigrants from around the world. While few found much gold, many stayed, founding communities and turning to farming and other practices. Despite these increases in population, the west coast was still on the periphery. The American Civil War had little effect, but began to change as the first transcontinental railroads (completed in 1869) stretched across the United States. For the first time, it was relatively cheap and easy for migrants and immigrants to move to the west coast. In 1867, the United States acquired Alaska from the Russian Empire, capping American westward expansion on the North American continent. The next 75 years saw a monumental change on the west coast of the United States. Successive booms of agriculture, oil, entertainment, and industry greatly increased California's population. Logging, fishing, and industry drove the economies of California, Oregon, and Washington. However, Alaska had a small economy, despite the three gold rush eras (Klondike, Nome, and Fairbanks) and commercial fishing. This was due to high costs and a risky investment climate that limited development in the Alaskan landscape. During World War II, defense companies like Boeing, Douglas Aircraft Company, Kaiser Shipyards, and Vigor Shipyards dominated the wartime manufacturing in the West Coast, especially in cities like Seattle, Portland, and Los Angeles. Military investment into Alaska also increased in response to the growing threat from Imperial Japan in the Pacific War. Hoping to bring the conflict further into the continental U. S., Japan launched a series of attacks by land, air, and sea on the continental Pacific Coast as part of the American Theater, such as the Bombardment of Ellwood, the Aleutian Islands Campaign, and the Fu Go balloon bomb campaign.
Канада
Алтынға деген құмарлық солтүстікке қарай бірте-бірте тарады; 1858 жылы Британдық Колумбияда Фрейзер каньоны алтын асығы басталды, ал ғасыр соңында Клондайк алтын асығы Юконды іздеушілердің көптеп келуіне себеп болды. Халықаралық шекараның ресми түрде белгіленуі Ұлыбританияның Тынық мұхитындағы территорияларын жоғалту қаупін толығымен сейілтуге жеткіліксіз болды, әсіресе ол халық саны және даму деңгейі жағынан АҚШ-тың батыс штаттарынан қалып қойды. Британдық Колумбияның 1871 жылы Канада Конфедерациясына қосылу шарты ретінде, Канада үкіметі Британдық Колумбияға темір жол салуға уәде берді. Алайда, Тынық мұхитындағы сыбайлас жемқорлыққа байланысты оқиғалар, Тынық мұхиты порты мен теміржол станциясының орналасуы және қытай жұмысшылерін пайдалану мәселелеріне байланысты, Канадалық Тынық мұхиты темір жолы 1885 жылға дейін толыққанды аяқталмады. Жаңа темір жол бүкіл әлемді қамтитын, Британ империясының территориялары арқылы өтетін "Қызыл желі" деп аталатын маңызды байланыс құралына айналды.
The gold rush fever spread progressively north; in 1858, the Fraser Canyon Gold Rush began in British Columbia, and at the end of the century, the Klondike Gold Rush saw the Yukon hit by masses of prospectors. The formal delineation of the international border had not completely allayed Britain's fears of losing its Pacific territories, especially as it continued to lag behind the western United States in population and development. As a condition of British Columbia's joining Canadian Confederation in 1871, the Canadian government promised British Columbia a railway, though due to the Pacific Scandal and controversies over the location of the Pacific port and railhead and the use of importing Chinese labour, the Canadian Pacific Railway was not completed until 1885. The new line became an important link in what was known as the All Red Route around the world, linking global travel through territories of the British Empire.
Мексика
Мексиканың Тынық мұхитының жағалауы экономикалық тұрғыдан салыстырмалы түрде дамымаған күйде болды, бірақ Наярит жағалау аймағындағы темекі шаруашылығы, Акапулькодағы туризм және барлық жағалау бойындағы шағын аулау оған ерекшеліктерді қосты.
While the Pacific Coast of Mexico remained relatively undeveloped economically, exceptions were tobacco cultivation in the coastal territory of Nayarit, tourism at Acapulco, and local scale fishing all along the coast.
Орталық Америка
Орталық Америка елдері осы кезеңде саяси қиындықтарды бастан өткерді (Коста-Риканы ерекше жағдай деп есептесек) және кофе мен банан өндірісін, АҚШ-тың инвестициялары мен күшті бақылауымен кеңейте бастады. 1903 жылы АҚШ-тың ықпалымен жаңадан тәуелсіздік алған Панама мемлекеті құрылды, бұл Канал аймағының құрылуына және 1914 жылы Панама каналының ашылуына жол ашты. Каналдың ашылуы аймақ үшін экономикалық үлкен пайда әкелді, себебі АҚШ-тың шығысы мен Еуропамен сауда жасау айтарлықтай жеңілдеді.
The countries of Central America continued to struggle politically during this time (with perhaps the notable exception of Costa Rica), and began to expand agriculture, particularly in coffee and bananas with investment and substantial control by the United States. The establishment in 1903 of the newly independent nation of Panama (under pressure from the United States) led to the creation of the Canal Zone and opening of the Panama Canal in 1914. The opening of the Canal benefited the region economically as trade with the Eastern United States and Europe became far easier.
Иммиграция
Алтын іздеулер де, теміржол салу да көп еңбек күшін қажет етті. Екі шекараның да екі жағында қолданылған негізгі еңбек ресурсы – Шығыс Азиядан, көбінесе Қытай мен Жапониядан келген иммигранттар болды. Бұл иммигранттар өте аз төлемге жұмыс істеуге дайын тұрды және батыс жағалаудың инфрақұрылымын дамытуда маңызды рөл атқарды. Бірақ олар үнемі кемсітуге ұшырады. Азиялықтар Америка Құрама Штаттары мен Канадада өз азаматтық құқықтарынан айырылды. Азиялық иммиграцияны шектеуге де қысым болды, және бұл пікірлер квоталар, баж салығы және соңында 1920 жылдары екі елде де толыққанды тыйым салу арқылы іске асырылды. Кемсітудің салдарынан және бірлестікте қалуға деген ниеттің болуына байланысты, батыс жағалаудағы ірі қалалардың барлығында қытайлықтар шоғырланған аудандар пайда болды.
Both the gold rushes and the building of the railroads required vast amounts of labor. One available source that was used on both sides of the border were immigrants from East Asia, largely from China and Japan. These immigrants were willing to work for very little and played a crucial role in building the infrastructure of the west coast. However, they faced constant discrimination. Asians were deprived of their civil rights in both the United States and Canada. There was also pressure to restrict Asian immigration, opinions that were acted on with quotas, head taxes, and finally a complete ban in both nations in the 1920s. Because of discrimination, and also a desire to remain a community, Chinatowns developed in all the major cities along the west coast.
Сауданың артуы және Екінші дүниежүзілік соғыс
Жапон экономикасының өсуі аймаққа да пайдасын тигізді, себебі Тынық мұхиты арқылы сауда жасау мүмкіндігі зор әлеуетін көрсетуді жалғастырды. Бірақ, бірнеше онжылдықтан кейін Жапония үлкен қауіп-қатерге айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Америкаға қарсы шабуылдар азаз болды, алайда Алеут аралдарындағы әскери операциясы ең маңыздысы болды. Жапония аймаққа зиян келтіру үшін мыңдаған Фу Го шарларын бомба ретінде жіберіп, орман өрттерін қозуға тырысты. Бұл көбінесе нәтижесіз болды; бірнеше шар Канада немесе АҚШ-қа түсті, бірақ олар елеулі қиратуға себеп болмады. Одан да ауыр салдарға алып келгені – этникалық жапондықтардың тұтқындалуы болды, олар мүліктерінен айырылып, тек тегі үшін ішкі жер аударылуға жіберілді.
The rise of the Japanese economy also benefited the region as the ability to trade across the Pacific continued to show its great potential. However, only a few decades later, Japan would become a major threat. During World War II, there were few attacks against North America with the Aleutian Islands campaign being the major one. Japan tried to damage the region by sending over thousands of Fu Go balloon bombs in an attempt to light forest fires. These were generally ineffective; a few landed in either Canada or the United States but they caused no great destruction. More destructive was the internment of ethnic Japanese, who were expropriated and sent into internal exile merely for their descent.
Соғыстан кейінгі кезең (1945 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
Соғыстан кейінгі жылдар Солтүстік Американың батыс жағалауында зор өркендеу мен өсімге толы болды. Жапонияның жылдам қайта жандануы және келесі онжылдықтардағы таңғажайып дамуы батыс жағалауындағы порттар үшін үлкен байлық әкелді. Жапония Канада мен АҚШ-тың екінші ірі сауда серіктесіне айналды, ал осы сауданың басым бөлігі батыс жағалауында (АҚШ және Канада бір-бірінің ең ірі сауда серіктестері) шоғырланды. Кейін Азияның басқа да елдері осы саудаға қосылды. Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында орман шаруашылығы, кен өндіру және балық аулау негізгі салалар болып қала берді. Калифорния ойын-сауық, ғарыш өнеркәсібі және электрониканың орталығына айналды. 1959 жылы Алясканың құрамына қосылуынан кейін, әскери шығындар, Кук шығанағы мұнай өнеркәсібінің дамуы және 1964 жылғы жер сілкінісінен кейінгі қалпына келтіру жұмыстары 1960 жылдары штаттың экономикалық өсуін күшейтті. АҚШ-тың басқа аймақтарынан ерекшеліктері болған батыс экономикасы өндіріске негізделмеді, ал 1970-1980 жылдардағы деиндустриализация аймаққа көп зиян тигізбеді – бұл батыстағы қарқынды өсім мен шығыстағы тұрақсыздық немесе төмендеу арасындағы тепе-теңдіксіздікке алып келді. Осы кезеңде батыс жағалауы Ф.Д. Рузвельт жылдарындағы саясатынан шегініп, халықтың салықтарды төмендетуді жақтауына байланысты консерватизм бағытына бет бұрды. АҚШ-та бұл Республикалық партияға, әсіресе Калифорниялық екі республикашыл президент – Ричард Никсон мен Рональд Рейганға қолдау көрсету арқылы көрінді. Британдық Колумбияда оңшыл Социалдық-кредиттік партия үштен астам онжылдық бойы үкімет құрды. Дегенмен, Сан-Франциско және Ванкувер сияқты ірі порт қалалары экология, кәсіподақтар, феминизм және гомосексуалдар құқықтарын қолдайтын балама көзқарастарды қалыптастырды. 1990 жылдардың соңында Солтүстік Американың экономикалық жаңғыруы жоғары технологиялық өнеркәсіп есебінен Солтүстік Калифорнияда өсімге ықпал етті. Алайда, сол кезде басталған Жапонияның он жылдық экономикалық құлдырауы аймаққа зиян келтірді. Бұл Оңтүстік-Шығыс Азия, Оңтүстік Корея және әсіресе Қытайдың қарқынды дамуымен толықтырылды. Бірақ бүкіл аймақ саяси тұрғыдан да күрт өзгерді. Батыс гомосексуалдар құқықтары, аборт және жеңіл есірткінің заңдастырылуы сияқты әлеуметтік мәселелерде консерватизмнен алшақтады. 1991 жылы Британдық Колумбия әлеуметтік демократиялық Британдық Колумбияның Жаңа демократиялық партиясын сайлап, Социалдық-кредиттен бас тартты. Калифорния, Вашингтон және Орегон Билл Клинтонның екі президенттік сайлаудағы жеңісіне, сондай-ақ 2000 және 2004 жылдары Ал Гор мен Джон Керридің шамалы жеңіліске ұшырауына ықпал етті; алайда Аляска үш кандидатқа да қарсы дауыс берді. Бұл өзгеріс көбінесе қалалық жағалау аймақтарында байқалды. Ішкі, Калифорнияның ауылдық аймақтары берік республикашыл болып қалды, ал Британдық Колумбияның ішкі аймағы, бір кезде жұмысшылардың бекінісіне толы болғанмен, Реформа партиясы мен оның ізбасарларына сенімді дауыс берді.
The post war years would be ones of great prosperity and growth on the west coast of North America. The quick reemergence of Japan and its stunning growth over the next decades meant great wealth for the west coast ports. Japan became the second largest trading partner of both Canada and the United States, and this trade was almost entirely based in the west coast (the United States and Canada are each other's largest trading partners). Later the other Asian economies would add to this trade. Throughout the Pacific Northwest, the primary extractive activities of logging, mining, and fishing remained the central industries. California became a center of entertainment, aerospace engineering, and electronics. Following Alaska's admission to the Union in 1959, military spending, the development of Cook Inlet oil industry, and rebuilding after the 1964 earthquake fueled the state's economic growth in the 1960s. Unlike other areas of the United States, the western economies were not based upon manufacturing and the great deindustrialization of the 1970s and 1980s did little to hurt the region—creating an imbalance between rapid growth in the west and stagnation or decline in the east. During this period, the west coast departed from positions held in the FDR years and moved toward the direction of conservatism with the population favoring lower taxes. In the United States, this manifested itself in support for the Republican Party, especially for the two Republican California based presidents Richard Nixon and Ronald Reagan. In British Columbia, the right wing Social Credit Party governed for over thirty years. Nonetheless, the great port cities of San Francisco and Vancouver both fostered alternative views, acting as centers for environmentalism, unions, feminism, and gay rights. The general economic revival of North America in the late 1990s brought growth in Northern California due to the high tech industry. The region was hurt, however, by the decade long economic slump of Japan beginning at the same time. This was made up for by the rapid growth of Southeast Asia, South Korea, and especially China. The entire region shifted quite dramatically politically, however. Westerners diverged from conservatism over social issues such as gay rights, abortion, and the legalization of soft drugs. In 1991, British Columbia threw out Social Credit electing the social democratic British Columbia New Democratic Party. California, Washington, and Oregon were pivotal in Bill Clinton's two presidential victories as well as Al Gore and John Kerry's near wins in 2000 and 2004 respectively; however, Alaska voted against all three candidates. This change was mainly in the urban coastal areas. Inland, rural regions of California remained staunchly Republican, and although once full of labour strongholds, the Interior of British Columbia has voted solidly for the Reform Party and its successors.