Кіріспе
Кіші Азия аймағындағы әртүрлі христиандық сенімдегі топ – Алогтар (ἄλογοι), сондай-ақ Алогой немесе Алогтар деп те аталады, Кіші Азияда шамамен 200 жылға дейін гүлденген әртүрлі христиандық сенімдегі топ болды. Олар Иоанн Евангелиясы мен Иоаннның Апокалипсисі елшінің еңбегі емес, оның қарсыласы Серинттің туындысы деп үйретті. Олар туралы біздің білуіміз олардың діни көзқарастағы қарсыластарынан алынған, олардың шығармалары сақталған, әсіресе Саламис қалалық Эпифанийдің еңбектерінен. Эпифаний осы топты "Alogi" деп атауды, олардың ой-қиялының нашарлығын және христиандық Логос доктринасына қарсылығын білдіретін сөз тіркесі ретінде ойлап тапты. Эпифаний оның негізін қалаушының атын нақты көрсетпесе де, Дионисий Бар Салиби, Гипполиттің жоғалған еңбегінен (Capita Adversus Caium) цитата келтіріп, Апокалипсис туралы түсіндірмесінде былай деп жазады: Римдік Гипполит былай дейді: "Гай есімді адам пайда болды, ол Евангелия Иоаннның емес, Апокалипсис та емес, оны еретик Серинт жазды деді." IV ғасырдың шіркеу тарихшысы Кесариялық Евсевийдің айтуынша, Гай Рим шіркеуінің папы Зефириннің тұсында жазып, Римдегі Монтанист көшбасшысы Проклмен пікір таластырған.
The Alogi (ἄλογοι), also called Alogoi or Alogians, were a group of heterodox Christians in Asia Minor that flourished c. 200 CE, and taught that the Gospel of John and the Apocalypse of John were not the work of the Apostle, but his adversary Cerinthus. What we know of them is derived from their doctrinal opponents, whose literature is extant, particularly Epiphanius of Salamis. It was Epiphanius who coined the name "Alogi" as a word play suggesting that they were both illogical and they were against the Christian doctrine of the Logos. While Epiphanius does not specifically indicate the name of its founder, Dionysius Bar Salibi, citing a lost work of Hippolytus (Capita Adversus Caium), writes in his commentary on the Apocalypse,Hippolytus of Rome says: A man appeared, named Caius, saying that the Gospel is not by John, nor the Apocalypse but that it is by Cerinthus the heretic. According to fourth century church historian Eusebius of Caesarea, Caius was a churchman of Rome who wrote during the time of Pope Zephyrinus, and had published a disputation with Proclus, a Montanist leader in Rome.
Нанымдар
Санкт-Петербург. Эпифаний (Хер. LI) катафригиялықтардан, квартодецимандықтардан және басқалардан кейін пайда болған еретиктер тобы туралы толық мәлімет береді, олар Әулие Иоаннның Ізгі хабарын да, оның Апокалипсисін де қабылдамады; олар екі Жаңа Өсиет кітабын шын мәнінде елші Иоаннның жауы болған гностик Церинтке жатқызды. Олардың сенімдері туралы Эпифаний аллогийлер Монтанистерге қарсылық білдіріп, шіркеудегі рухани сыйлардың жалғасуын жоққа шығарды деп мәлімдейді. Олар Иоаннның 1-тарауындағы Логос ілімін ашық түрде жоққа шығарады және оның Ізгі хабарын синоптикалық Ізгі хабарлармен салыстыра отырып, Иоаннның авторлығын жоққа шығарады. Олардың әдістемесі Римнің Гипполитінің «Кайға қарсы тараулар» (Capita Adversus Caium) деген жорамалдарының сақталған үзінділерінде, Бар Салибидің Апокалипсис туралы түсіндірмесінде көрінеді. Олардың салыстырмалы әдісі Эпифанийдің пікірінше, өте ақымақтық деп есептелді, ол оларды «ақылсыз» деп қынжырды. Осы үзінділерді ағылшын тілінде жариялаған сириялық ғалым Джон Гвинн де: «Кайдың қарсылықтары… біршама талапкер сыншының пікірлері, және ол Киелі кітапты жақсы білмейтінін немесе эсхатологиялық ұғымдарының жетілмегенін көрсетеді» дейді. Эпифаний Церинт Иоаннның Ізгі хабарын жаза алмайтынын айтады, себебі Церинт Мәсіхтің құдайлығын жоққа шығарса, Ізгі хабар Мәсіхтің Құдай екенін үйретеді. Эпифаний олар Мәсіхтің құдайлығын толығымен жоққа шығармауы мүмкін екенін, бірақ тек Ізгі хабарда ұсынылған ілімнің «Логос түрінен» ғана бас тартатынын ойлайды. Эпифаний аллогийлерге қатысты: «Олар өзіміз сияқты сенеді». Сондықтан ол олардың христологиясымен емес, олардың Киелі кітапты сынап-тексеруімен айналысады. Дегенмен, Эпифаний оларды қатаң айыптайды және аллогийлердің басты мақсаты – Иоаннның Ізгі хабарын және одан туындайтын Сөз Жүсіп Логос ілімін жоққа шығару екенін мәлімдейді. Эпифаний оларды эбиониттер мен докетистерден ажыратады.
Ресурстар
Гвинн, Дж. "Гипполит және оның "Кайға қарсы бас шабуылы", "Герматена", 6 (1888), 397–418. Блудоу, А. Иоанн жазбаларының алғашқы қарсыластары (Biblische Studien, 22, 1 және 2 том, 1925). Фишер, Г. П. "Алогтар туралы бірнеше ескертулер", Америка шіркеу тарихы қоғамының еңбектері, 2,1 (1890), 1–9 б. Холл, С. Г. "Алогер", Теологиялық нақты энциклопедия, 2 том. Г. Краузе, Г. Мюллер және т.б. редакциялаған. Берлин: 1977 ж. және одан кейінгі жылдар, 290–95. Саламистік Эпифанийдің "Панарион" кітабы: Фрэнк Уильямс аударған ІІ және ІІІ кітаптар. Лейден: Брилл, 1997. Роуз, V. "Жоханнин сұрағы. Азиялық және римдік алогтар", Библиялық шолу 6 (1897): 516–34. Смит, Дж. Д. Гай және Иоанн әдебиеті дауы (PhD диссертациясы), Йель университеті, 1979 ж. Тревет, Хр. Монтанизм: Гендер, билік және жаңа пайғамбарлық (Кембридж, 1996), 29, 66, 138–41, 262–3 бб.