Кіріспе

Американдық адвокат және саясаткер (1931–2023)

Джеймс Джордж Абурезк (/'æ//b//ər//ɛ//s//k/ ABuresk; 24 ақпан 1931 – 24 ақпан 2023) – Оңтүстік Дакота штатынан шыққан американдық адвокат және саясаткер. Демократиялық партия мүшесі, ол АҚШ Конгресінің екі палатасында бір реттен қызмет етті: 1971 жылдан 1973 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының депутаты, ал 1973 жылдан 1979 жылға дейін АҚШ Сенатының сенаторы болды. Ол АҚШ Сенатында қызмет еткен алғашқы араб есімді адам. 1980 жылы Абурезк Америка арабтарының дискриминацияға қарсы комитетін (ААДК) құрды, мақсаты – елдегі арабтарға қарсы сезімге қарсы тұру болды. Ол Корей соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, бірақ сонымен қатар АҚШ-тың Таяу Шығыстағы сыртқы саясатын, әсіресе араб-израиль қақтығысын сынады. Оның басшылығымен АДК Ирактың Кувейтке басып кіргенінен және одан кейінгі Бірінші шығанақ соғысынан кейін ерекше белсенділік танытты, ол арабтарға және арабтар ретінде жаңылысқан адамдарға қарсы зорлық қылмыстарының өсуіне алаңдады. Абурезк 1971 жылдан 1973 жылға дейін Оңтүстік Дакотаны АҚШ Өкілдер палатасында, ал 1973 жылдан 1979 жылға дейін АҚШ Сенатында өкілдік етті. Ол 1978 жылы АҚШ Конгресінде қабылданған, үнді балаларының әл-ауқатын қорғау туралы заңды жазды, бұл заң үнді американдықтарының отбасыларын және мәдениетін сақтауға көмектесуге бағытталған. Федералдық заң ретінде ол үнді тайпалық үкіметтерге үнді резервациясында тұратын немесе мекендейтін балаларға қатысты толық юрисдикция береді; сондай-ақ, ол үнді резервациясында тұрмайтын балаларға қатысты асырауға орналастыру ісінде бірдей, бірақ басым юрисдикция береді.

Ерте өмір және білім

Джеймс Джордж Абурезк (جيمس جورج أبو رزق) Оңтүстік Дакота штатының Вуд қаласында ливандық грек православ христиан отбасында дүниеге келді. Ол бес баланың бірі болды және оның ата-анасы Ливандан келген иммигранттар еді: анасы Лена Абурезк (لينا أبو رزق; туған тегі Микел) үй шаруасындағы әйел, ал әкесі Чарльз Абурезк (تشارلز أبو رزق) екі дүкеннің иесі болды. Роузбуд үнді резервациясында өскен ол үйде тек араб тілінде сөйледі және бастауыш мектепке барғанға дейін ағылшын тілін үйренбеді. 12 апталық дайындықтан кейін ол Электриктер мектебіне түсті, содан кейін Жапониядағы Әскери-теңіз күштерінің кемелерін қолдау үшін жіберілді. 1970 жылы ол АҚШ Өкілдер палатасына сайланды және 1971 жылдан 1973 жылға дейін Оңтүстік Дакота штатының 2-ші сайлау округінде қызмет етті, ол 1983 жылы таратылды. 1972 жылы Абурезк АҚШ Сенатына сайланды, онда 1973 жылдан 1979 жылға дейін қызмет етті, содан кейін екінші мерзімге қайта сайланбады. Ол Сенаттың Үндістер ісі жөніндегі комитетінің алғашқы төрағасы болды. 1974 жылы TIME журналы сенатор Абурезкті "Болашақтың 200 есімі" тізіміне енгізді. Ол сондай-ақ 1975 жылғы Үндістердің өзін-өзі анықтау және білім беруге көмектесу туралы заңды жазды және қабылдады, ол үнді тайпаларына үлкен тәуелсіздік берді. БИА тайпаларға гранттар берді, бірақ олар өздерінің тағдырын басқару үшін келісімшарттар мен қаражатты өздері басқара алды. Бұл заң Үндістер ісі жөніндегі бюроның тайпаларға тікелей ықпалын да азайтты. Абурезк 1974 жылы шетелдегі полицияға көмектесуді тоқтатуға және 1975 жылы OPS-ті жабуға әкеп соққан заң жобасын ұсынды. Осы оқиғадан кейін Абурезк Американдық үнді саясатын қарау комиссиясы туралы заң жобасын ұсынды, ол он бір мүшеден тұратын комиссия құрды және 1977 жылы оның маңызды есебі жарияланғанға дейін оның төрағасы болды. Ол 1977 жылы құрылғаннан бастап 1979 жылға дейін Сенаттан кеткенге дейін Үндістер ісі жөніндегі арнайы комитеттің төрағасы болды. 1976 жылы Абурезк дәрігер және заңгер Конни Редберд Пинкерман Уридің американдық үнді әйелдерінің шамамен төрттен бірінің қалаусыз стерильденгенін көрсететін есебін жариялағаннан кейін Бас есептік палатаға тергеу жүргізуді тапсырды. Абурезк 1898 жылы Оңтүстік Дакотада қабылданған штаттық бастама процесіне ұқсас, ұлттық бастама процесі арқылы тікелей демократияны қолдаушылардың бірі болды. 1977 жылдың шілдесінде ол сенатор Марк Хэтфилдпен (R OR) бірлесіп, халықтың тікелей дауысымен федералды заңдарды қабылдауға мүмкіндік беретін конституциялық түзету ұсынысын қолдады. Абурезк ұсынған түзетуге сәйкес, егер бұрынғы президенттік сайлауда сайлаушылардың үш пайызы қол қойса, олар ұлттық сайлау бюллетеніне заң жобасын енгізе алады.

Қолдау

Сенаттан қызметтен кеткеннен кейін Абурезк Вашингтондағы Иран Ислам Республикасының заң кеңесшісі болды, осыған байланысты The New York Times газеті оны «Вашингтондағы Иран адамы» деп атады. Ол Ислам Республикасын бұрынғы шахтың үкіметі жасасқан келісімшарттар бойынша төлем талап еткен сот ісінде қорғады және Мохаммад Реза Пахлави мен оның әйелінің қолға түскен деп саналатын ирандық активтерін қайтаруға тырысты. «АҚШ-тың «Либерти» кемесіне жасалған шабуылдың қысымды жағдайы – біздің теңізшілерге олардың нағыз патриоттар және батырлар екенін ескермей, жау ретінде қарауы. АҚШ үкіметтерін үнсіз қалдыру арқылы Израиль лоббисінің күшін көрсететін «Либерти» кемесіне жасалған ізраилдік шабуылдан басқа ешқандай оқиға жоқ. Израиль мен олардың АҚШ-тағы қолшоқтары айтқан өтіріктерді мойындау – өз әскерлерімізге мақтан тұтатын біздің баршамызға көңіл көшіруге себеп болады». 1980 жылы Абурезк Америка арабтарының кемсітушілікке қарсы комитетін құрды, ол халықтың бастамасымен құрылған азаматтық құқықтар ұйымы. Кейін Джейн Фонда мен Роксанн Данбар Ортиз оған талапкер ретінде қосылып, 2005 жылы интернет-сайтпен сот ісі бойынша келісімге келді. 2007 жылы Абурезк Хезболла қаржыландыратын «Аль-Манар» жаңалық арнасына сұхбат берді. Бұл сұхбатта Абурезк сионистердің 11 қыркүйектегі террористік шабуылдарды жасаған террористерді исламофобияны қоздыру үшін пайдаланғанын, сионистер АҚШ Конгресін бақылайтынын және Хезболла мен Хамас – қарсыласушылар екенін айтты. Сенаттан зейнетке шыққаннан кейін Абурезк Оңтүстік Дакота штатының Су-Фолс қаласында заңгер және жазушы болып жұмыс істеді. Ол тайпалық егемендік пен мәдениетті қолдау ісімен айналысып тұрды. 2015 жылдың шілдесінде ол Голдвотер институтының ICWA-ға қарсы ашқан ісіне қарсы сөйледі; бұл актіні күштен шығаруға бағытталған үш істің бірі болды. Кейбір штаттар мен асырап алу тобы, асырап алудан табыс көретін ұйымдар, тума халқының балаларын асырап алуға тыйым салуға қарсылық танытты. Абурезк бұл заңды өзінің ең маңызды заңы деп есептеді және жаңа ережелер тума халқының балаларын қорғау және тайпалық отбасыларды сақтау үшін өте маңызды деп санайды. Ол өзінің досы және әріптесі, қайтыс болған сенатор Барри Голдуотердің 1977 жылы бұл заңға дауыс бергенін және тайпалық мәселелер бойынша онымен жиі кеңескенін атап өтті.

Өлім

Ол 2023 жылғы 24 ақпанда, 92 жасқа толған күні Сиу-Фолс қаласындағы үйінде дүниеден өтті. Оның қоштасу рәсімі 2023 жылғы 28 мамырда Сиу-Фолс қаласының орталығындағы Өнер және ғылым павильонында болды.

Жеке өмір

Абурезк үш рет үйленген. Оның бірінші әйелі Мэри Энн Хоултон болды, олар 1952 жылы үйленді және 1981 жылы ажырасты. Абурезк грек православие дінін ұстанған. Ол өмірінің көп бөлігін Оңтүстік Дакота штатында өткізді.