Кіріспе

Француз әншісі және актрисасы (1927–2020)

Жюльетта Греко (ʒyljɛt ɡʁeko; 7 ақпан 1927 – 23 қыркүйек 2020) – француз әншісі және актрисасы. Оның ең танымал әндері – "Paris Canaille" (1962, бастапқыда Лео Ферре орындаған), "La Javanaise" (1963, Серж Гинсбург Греко үшін жазған) және "Déshabillez moi" (1967). Ол көбінесе Жак Превер және Борис Виан сияқты француз ақындарының, сондай-ақ Жак Брель және Шарль Азнавур сияқты әншілердің сөздерімен әндер орындаған. Оның 60 жылдық мансабы 2015 жылы "Merci" деген атпен өткен әлемдік турнесімен аяқталды. Актриса ретінде Греко Жан Кокто және Жан-Пьер Мельвиль сияқты француз режиссерлерінің фильмдерінде түсті.

Ерте өмір

Джульетта Греко Францияның Монпелье қаласында, корсикалық әкесі Жерар Греконың отбасында дүниеге келді; анасы Джульетта Лафейхине (1899–1978) Бордо қаласынан. Оның тегінің бір бөлігі Грекиядан. Бала кезінде анасынан махаббат көрмеген, ол қаламаған бала болғандықтан оның қатал сөздеріне ұшырады, мысалы: "Сен менің қызым емессің. Сен зорлық нәтижесінде туған баласың". Ол Бордода үлкен әпкесі Шарлоттамен бірге әжесі мен атасының тәрбиесінде өсті. Әжесі мен атасы қайтыс болғаннан кейін анасы оларды Парижге алып келді. 1938 жылы ол Гарнье операсының балеринасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, отбасы Францияның оңтүстік-батысына қайтып оралды. Греко Монтобандағы Корольдік Сен-Жанна-д'Арк білім беру институтының студенті болды. Греко отбасы қарсылық қозғалысына белсенді қатысты, ал анасы 1943 жылы тұтқындалды. Екі әпке Парижге қайтуға шешім қабылдады, бірақ Гестапо оларды ұстап алып, азаптап, содан кейін 1943 жылдың қыркүйегінде Фресне түрмесіне қамады. Анасы мен әпкесі Равенсбрюкке жер аударылды, ал 16 жасар Джульетта бірнеше ай түрмеде отырғаннан кейін босатылды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Гестапо штаб-пәтерінен заттарын алу үшін Парижге 8 шақырым қашықтықты жол жүріп келді. Бұрынғы француз тілінің мұғалімі және анасының досы Хелен Дюк оны күтіп алуға шешім қабылдады. 1945 жылы Греконың анасы мен әпкесі Қызыл Армия Равенсбрюкті азат еткеннен кейін жер аударылудан оралды. Греко 1945 жылы анасы Индокитайға көшіп кеткеннен кейін, Греко мен оның әпкесін артында қалдырды.

Богемиялық өмір салты

Греко соғыстан кейінгі Франциядағы кейбір зиялылардың богемалық әшекейлеріне табынушы болды. Дюк оны Соланж Сикардтың актерлік сабақтарына жіберді. Ол 1946 жылдың қараша айында «Victor ou les Enfants au pouvoir» пьесасында дебют жасады және поэзияға арналған радио бағдарламасын жүргізе бастады. Оның досы Жан-Поль Сартр оны «La Louisiane» қонақ үйіне орналастырды және Греконың «дауысында миллиондаған өлең бар» екенін айтты. Ол Сен-Жермен-де-Преде жұмыс істейтін Альберт Камю, Жак Превер және Борис Виан сияқты көптеген жазушылар мен суретшілермен танысты, осылайша «экзистенциализмнің Музасы» деген лақап атын алды. Греко бостандыққа қол жеткізген жылдары Сен-Жермен-де-Пре кафелеріне жиі барып, саяси және философиялық богемалық мәдениетке енді. Дафин көшесіндегі «Le Tabou» сияқты музыка мен поэзия орындарында тұрақты түрде болып, Жан Коктомен танысты және Коктоның «Орфе» (1950) фильмінде рөл алды. Ол 1949 жылы париждік «Le Bœuf sur le toit» кабаресінде кабаре әншісі ретінде дебют жасады, бірқатар танымал француз жазушыларының сөздерін орындады; Реймонд Кенноның «Si tu t'imagines» әні оның танымал болған алғашқы әндерінің бірі болды.

Кино мансабы

Ол өзінің кинодебютын Les frères Bouquinquant (1947) фильмінде жасады және бірнеше француз фильмдерінде ойнады. Даррил Ф. Занук оның суретін Time журналында көрген соң, оған "The Sun Also Rises" (1957) фильмінде рөл ұсынды, және бұл Голливудтың қаржыландырған басқа фильмдерге де жол ашты.

Мұра

Греконы актриса Анна Муглалис "Гейнсбург: Батырлық өмір" (2010) фильмінде бейнеледі. Жан-Поль Сартр өзінің "Азаттыққа жолдар" трилогиясындағы әнші образын Грекоға негіздеді. Ағылшын әншісі Рей Дэвис өзінің "Спорт мектебінің сәбиі" әнінде Грекоға сілтеме жасайды. The Beatles тобының "Мишель" әні Греко мен париждік сол жағалау мәдениетінен шабыттанды. Пол Маккартни ән туралы: "Біз сол кезеңде Джульетта Греко сияқты адамдардың кештеріне қатысатынбыз, француз богемиясы. Олардың барлығы қара жағалы свитер киер еді, біз де содан үйрендік, Джульетта бізге қатты ұнады. Оны көрдіңіз бе? Қара шашы, нағыз шансоншы, өте тартымды. Сондықтан мен француз болып жүрдім де, кейін "Мишель" деген ән шығардым". Джон Леннон "Skywriting by Word of Mouth" кітабында: "Менде әрқашан Джульетта Греко сияқты – әдемі, ақылды, қара шашты, биік сүйек жақты, еркін суретші әйел туралы арман болды" деп жазды. Марианна Фейтфулл Греко туралы: "Мен жас қыз болғанда Джульетта Греко менің құрметтейтін тұлғам еді. Ол мен үшін өмірлік үлгі. Егер мен біреу болғым келсе, ол Джульетта Греко болсын деймін". 1999 жылы Жорж Дельбард оның құрметіне "Жульетта Греко" деген атпен бір түрі роза гүлін шығарды. 2021 жылдың 23 қыркүйегінде Парижде "Жульетта Греко" алаңы ашылды. Оны Париждің 6-ауданындағы Сен-Жермен-де-Пре шіркеуінің жанында табуға болады. Dior күзгі-қысқы 2023/2024 коллекциясы үшін Мария Грация Чиури Грекоға құрмет көрсетті.

Белгілі әндер

1950: Si tu t'imagines: Раймонд Кено жазған, ал Джозеф Козма музыкасын жазған. 1950: La Fourmi: Роберт Деснос жазған, ал Джозеф Козма музыкасын жазған. 1951: Je suis comme je suis: Жак Превер жазған, ал Джозеф Козма музыкасын жазған. 1951: Les Feuilles mortes: «Les Portes de la nuit» фильмінен, Жак Превер жазған, ал Джозеф Козма музыкасын жазған. 1951: Sous le ciel de Paris: «Sous le ciel de Paris» фильмінен, Жан Дрежак жазған, ал Юбер Жиро музыкасын жазған. 1951: Je hais les dimanches: Шарль Азнавур жазған, ал Флоренс Веран музыкасын жазған. 1953: La Fiancée du pirate: «L'Opéra de quat'sous» операсынан үзінді. 1954: Coin de rue: Шарль Трене жазған және музыкасын жазған. 1955: Chanson pour l'Auvergnat: Жорж Брассен жазған және музыкасын жазған. 1957: Musique Mécanique: Борис Виан жазған, ал Андре Попп музыкасын жазған. 1957: La Complainte du téléphone: Франсуа Билетду жазған, ал Андре Попп музыкасын жазған. 1959: De Pantin à Pékin: Пьер Деланоэ жазған, ал Андре Попп музыкасын жазған. 1959: Il était une oie: Серж Генсбург жазған және музыкасын жазған. 1960: Il n'y a plus d’après: Гай Беар жазған және музыкасын жазған. 1961: On n'oublie rien: Жак Брель жазған. 1961: Jolie Môme: Лео Ферре жазған және музыкасын жазған. 1961: C'était bien (Le P'tit bal perdu): Роберт Найл жазған, ал Габи Верлор музыкасын жазған. 1961: Le Temps passé: Жорж Брассен жазған және музыкасын жазған. 1961: Chandernagor: Гай Беар жазған және музыкасын жазған. 1962: Accordéon: Серж Генсбург жазған және музыкасын жазған. 1962: Paris Canaille: Лео Ферре жазған және музыкасын жазған. 1963: La Javanaise: Серж Генсбург жазған және музыкасын жазған. 1966: Un petit poisson, un petit oiseau: Жан Макс Ривьер жазған, ал Жерар Буржуа музыкасын жазған. 1967: Déshabillez moi: Роберт Найл жазған, ал Габи Верлор музыкасын жазған. 1970: Les Pingouins: Фредерик Боттон жазған және музыкасын жазған. 1971: La Chanson des vieux amants: Жак Брель сөздерін жазған, ал Жерар Жуаннест музыкасын жазған. 1971: J'arrive: Жак Брель жазған, ал Жерар Жуаннест музыкасын жазған. 1972: Mon fils chante: Морис Фанон жазған, ал Жерар Жуаннест музыкасын жазған. 1977: Non monsieur je n'ai pas vingt ans: Анри Гуго жазған, ал Жерар Жуаннест музыкасын жазған. 1983: Le Temps des cerises: Жан Батист Клемент сөздерін жазған, ал Антуан Ренар музыкасын жазған. 1988: Ne me quitte pas: Жак Брель жазған және музыкасын жазған. 2006: La Chanson de Prévert: Серж Генсбург жазған және музыкасын жазған. 2009: Le Déserteur: Борис Виан жазған және музыкасын жазған.