Кіріспе

Лондондық Simpson's in the Strand мейрамханасы Лондонның ең көне дәстүрлі ағылшын мейрамханаларының бірі. Strand көшесінде орналасқан, ол Savoy ғимараттарының бөлігі болып табылады, онда әлемдегі ең танымал қонақүйлердің бірі – Savoy да орналасқан. Ресторан 2020 жылдың наурызынан бері "уақытша жабық", 2024 жылы қайта ашылу күні жарияланады. 1828 жылы темекі шегу бөлмесі ретінде басталып, жақын арада кофеханаға айналған Симпсон, 1850 жыл шамасында дәстүрлі ағылшын тағамдарымен, әсіресе, ет тағамдарымен және 19 ғасырдағы Британиядағы шахмат ойнау үшін ең маңызды орын ретінде екі мәрте танылды. Savoy Hotel компаниялар тобы Симпсонды сатып алғаннан кейін шахматтың маңыздылығы азайды, бірақ дәстүрлі ағылшын тағамдарын ұсынатын мейрамхана ретінде Симпсон 20 және 21 ғасырлар бойына атақты орын болып қала берді. П. Г. Вудхаус оны "тамақтың тыныштық ордасы" деп атады. Шахмат ойындары қаладағы басқа кофеханалармен өткізілді, әр қимыл туралы хабарды бас киім киген елшілер жеткізді. "Гранд Сигар Диван" тез арада Англиядағы шахматтың үйі ретінде танылды. Бүгінде Симпсонның алғашқы шахмат жиынтықтарының бірі Епископ бөлмесінде қойылған. Кейін мейрамхана "Симпсонның үлкен диван мейрамханасы" деп аталды. Симпсон үстелдерге күміс тақталармен әкелінетін үлкен ет кесектерін кесіп беру дәстүрін енгізді. 1904 жылы мейрамхана бүгінгі атауымен – Simpson's in the Strand, Grand Divan Tavern – қайта ашылды. 1914 жылы Симпсонның бас аспазының қазасы The Times газетінде "Томас Дейви және оның аспаздық патриотизмі" деген тақырыппен жарияланды. Некрологта Дейвидің 72 жасында қайтыс болғаны, 100 адамнан тұратын бригадаға басшылық еткені және оның басшылығымен күн сайын шамамен 1400 фунт ағылшын еті, 300 фунт шаян, 100 фунт шотланд лососі және екі вагон көкөніс дайындалғаны айтылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Симпсонның тамақ қорларына әсер етпеді, бірақ жұмыс күші жетіспеді. 1915 жылы П. Г. Вудхаус: "Simpson's in the Strand бірегей. Мұнда британиялықтар қаласа, жарты долларға тамақпен өзін-өзі тойдыра алады. Жұмыржол құдайы осы жерді қорғап отыр. Оның негізгі ерекшелігі – ыңғайлылық. Бұл жағымды, тыныш, көңілді орын – тамақтың тыныштық беретін ғибадатханасы. Ешқандай шулы оркестр тамақхананы рагтаймда сиыр етін жеуге мәжбүр етпейді. Жаңа келгендердің ағынына толы орталық дәліз назарды бұрмаламайды. Ол тамағымен жалғыз отырады, ал ақ киімді қызметкерлер, түтін шығаратын арбаларын итеріп, әрдайым жаңа тағамдармен дайын тұрады." Кейінірек азық-түлік рационированиеленді. 1917 жылы барлық мейрамханалар, ең қарапайымдарынан басқа, аптасына бір күн етсіз мәзір ұсынуға міндетті болды, бірақ Симпсон әлі де лосось, тіл және турбот сияқты сәнді балық тағамдарын ұсынды. Соғыс аралық жылдар Симпсон үшін тағы бір өркендеу кезеңі болды. Тридци жылдан кейін қарт Джордж Литтелтон еске алды: "Соғыстан бұрын Симпсоннан қандай таңдау жасау керектігін білдіңіз бе – қой етінің белдемесі немесе сиыр еті, екеуі де өте тамаша?" 1934 жылы ұзақ жылдар бойы қызмет еткен қақпашының қазасы баспасөзде жарияланды, бұл мекеменің жоғары беделін көрсетеді: "Олтты Мэтт" 2 миллионнан астам жеке көліктердің, таксилердің және Эдвард дәуірінде Симпсонның алдына келген кабиналардың есіктерін ашқандығы естілді." Бұл кезеңнің бас аспазы А. Уиллис болды. 1939 жылдың басында, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін, Савой тобы, қазір Руперт Д'Ойли Карте басқарып отырған, Лестер алаңының жанында Симпсонның бауырлас мейрамханасын ашуды ұсынды, бірақ бұл жобаның іске асуына көп жыл кетті. Соғыс кезінде Симпсонның ет жетіспеушілігінен қатты зардап шекті, олардың танымал сироны және қой еті арбалардан жоғалып, соғыс аяқталғаннан кейін көп уақыт өткенге дейін толық даңқымен қайта көрінбеді, өйткені Ұлыбритания 1954 жылға дейін рационда болды. Кейбір қиындықтарды жеңілдету үшін Лохиелдің Камеронмен Шотландиядан бұғы етін және темекілеуге арналған селеуді жеткізу туралы келісім жасалды. Симпсон, барлық сәнді мейрамханалар сияқты, соғыс кезінде мейрамхана тағамын бағасын бес шиллингке шектеуді енгізген ережеге бағынды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Соғыстан кейін Симпсон, Савой тобының қалған бөлігі сияқты, Савой қонақ үйінен босатылған официантты қолдау үшін қызметкерлерінің ереуіліне ұшырады. Бұл мәселе соншалықты маңызды деп танылды, үкімет тергеу сотын құрды. Осы даудың шешілуінен кейін мейрамхана тарихындағы келесі маңызды оқиға – Лестер скверіне жақын орналасқан Стоунс Чоп Хаусының орнында бауырлас мекеме ашу жоспарын қайта жандандыру болды. 1959 жылы Симпсон тағы бір көрнекті қызметкерін жоғалтты. Фредерик Уильям Хек үйіне қайтып бара жатқанда, мол түскі ас ішіп, 55 жыл қызмет еткеннен кейін, соның ішінде 40 жыл менеджер болып жұмыс істегеннен кейін қайтыс болды. 1955 жылдан бері Хектің көмекшісі болған Ральф Р. Смайт менеджер болып тағайындалды. 1963 жылы Савой тобы 1939 жылдан бергі мақсатына қол жеткізіп, жаңғыртылған Стоунс Чоп Хауста екінші Симпсонды ашты. 1974 жылы Англияға арналған алғашқы Мишлен гиді жарық көргенде, Ұлыбританиядағы ешбір мейрамхана ең жоғары үш жұлдызға, тіпті екі жұлдызға лайық деп табылған жоқ, бірақ Симпсон Лондондағы тоғыз мейрамхананың бірі болды, оның ішінде Le Gavroche, бір жұлдызбен марапатталды. 1978 жылы Симпсон 150 жылдығын ең алғашқы жазылған мәзірдегі барлық тағамдардан тұратын түскі аспен атап өтті, ол тасбақа сорпасынан басталып, сиыр еті мен қой етімен жалғасып, қайнатылған сироп ролымен аяқталды. Келесі жылы менюден қой еті алынып, оның орнына қоян еті қосылды, себебі жоғары сапалы қой етін табу қиын болды және ет енді сәнге енбеді. 1982 жылы, отыз жылдық үзілістен кейін, қоян еті менюге қайта енгізілді; ол крем және саңырауқұлақ соусымен берілді. 1984 жылы Симпсон әйелдерге түскі ас уақытында панельдік қабаттағы асхананы пайдалануға тыйым салатын ережені жойды. 1984 жылға дейін әйелдер жоғары қабаттағы асхананы пайдалануға шақырылды, ол пастельді түстермен әшекейленген. Сонымен қатар, бірінші қабатта зәулім безендірілген Виктория дәуірінің соңғы кезеңіндегі банкет залы бар, онда 100-ден астам адам отыра алады. Төменгі қабаттағы тағы бір банкет залы 1930 жылдардың көшпенді стилінде жасалған. Сондай-ақ екі коктейль бары бар: бірінші қабаттағы Knight's Bar, танымал Art Deco стиліндегі пианино коктейль бары және қазір тек шараларға арналған The Bishop's Room-дағы бар. Симпсон саяси кешкі асқа да танымал орын болды, ол Батыс мақсаттары институтының сүйікті орны болды, ол 1989 жылдың 25 қыркүйегінде Сальвадор президенті Альфредо Кристиани мен оның кабинетінің мүшелері үшін үлкен кешкі ас өткізді. Дәстүрлі Британия тобы да олардың жылдық кешкі астарға демеушілік етті, соның ішінде 2006 жылдың 8 ақпанында өткен кеште құрметті қонақ Саймон Хеффер болды. 1994 жылы Симпсон таңғы ас беруді бастады. Жеңіл меню де қолжетімді болды, бірақ басты назар аударылған нәрсе – мол ағылшын таңғы асы болды. Ең көп тағамды ұсыныс – «Он өлімдік күнә» болды, ол Камберленд шұжығы, жұмыртқа, жолақты және бекон, қара пудинг, қуырылған саңырауқұлақ, пісірілген қызанақ, бүйрек, қуырылған нан, бұршақ және сыңғырлап пісірілген бұршақтан тұрды. Симпсон 2017 жылы қайта жаңартылып, қайта ашылғаннан кейін таңғы ас беруді тоқтатты. Savoy Group 1998 жылы Blackstone Group жеке капитал компаниясымен сатып алынды, ал меншік иелерінің одан әрі өзгеруінен кейін Savoy Hotel және Simpson's 2005 жылы топтың қалған бөлігінен бөлініп, Fairmont Hotels and Resorts басқарады. 2020 жылға дейін Симпсонның кешкі асының ерекшелігі – сүйектегі шотландтық сиыр еті, қонақтардың үстелінде көне күміс күмбезді арбалардан кесілген, бұл мейрамхана 150 жылдан астам уақыт бойы сақтап келген дәстүр. Басқа да ерекше тағамдар – кастрюльдегі креветка, валлийлік тоқтының пісірілген тұяғы және стейк пен бүйрек пішіні, Йоркшир пудингімен бірге берілді. Ресторан 2020 жылы жабылды; 2023 жылы Савой Симпсонның күміс арбаларын, рояльдерін, шатырларын, люстраларын және басқа да жиһаздарын аукционға сатты, ал жаңа шеф-аспазбен қайта ашу жоспары жасалып жатыр. 2004 жылы жаңартылған Симпсон жаңа басшылығымен қайта ашылғанда, шахмат енді басты ерекшелік емес еді. "The Times" газеті жазғандай, бұл ғана шахмат әлемінің орталығын Лондоннан біржолата алыстатуға жеткілікті болды, оның орнын Вена мен Берлиндегі ұқсас клубтар басты. Шатта 1980 жылы Симпсонның үйінде қайта пайда болды, онда Ұлттық шахмат клубының финалы өтті. 2003 жылдың қыркүйек айында ресторанда шахматтың 175 жылдығын атап өту үшін шағын турнир өткізілді. Турнир 1840-50 жылдары Симпсонның ойындарында ойнаған бейресми әлем чемпионы Говард Стаунтонның есімімен аталды. Бұл 2009 жылға дейін жыл сайын өткізілетін осындай жарыстардың басталуына себеп болды. 2006 жылы төртінші Стаунтон Мемориалы 1986 жылдан бері ең күшті Лондондық турнир деп жарияланды, онда Майкл Адамс, Иван Соколов және Ян Тимман сияқты жоғары деңгейдегі гроссмейстерлер қатысты.

Кино мен әдебиетте

"Наваронның қарулары" фильмінде Дэвид Нивеннің кейіпкері жараланған, өліп бара жатқан серігіне сүйеніп, ол жазылғаннан кейін Лондонға оралып, бірден Симпсонға ростбиф жеуге баратынын айтады. Альфред Хичкоктың 1936 жылғы "Саботаж" фильмінде кейіпкерлер Симпсонде түскі ас ішеді. Э.М. Форстердің "Ховардс-Энд" романында Генри Уилкокс Симпсонның жанкүйері. Симпсон Шерлок Холмс әңгімелерінде де кездеседі, оның ішінде "Танымал клиент" және "Өліп бара жатқан детективтің оқиғасы", ол Холмс айтқан сөздермен аяқталады: "Менің ойымша, Симпсоннан дәмді тамақ ішпеуге болмас." П.Г. Вудхаус "Жаңа бір нәрсе" кітабында бірнеше абзацты осы мейрамханаға арнады, ал "Қаладағы Смит" романында оның екі батыры сол жерде тамақтанады: "Смит Майк киім ауыстырғанша күтті, сосын оны таксиге міндіріп Симпсонға алып барды, ол, әділ айтқанда, екі үлкен артықшылықты ұсынатын мейрамхана еді, атап айтқанда, киінудің қажеті жоқ, екіншіден, жарты тәжін төлеген соң, қанағаттана алғанша тамақ жеуге болады, егер көңілің сондай болса, қосымша төлемсіз." Симпсон Вудхаусның "Коктейль уақыты" романында да кейіпкерлердің бірі, Космо Висдом түрмеден шыққаннан кейін түскі ас ішу үшін таңдайтын мейрамхана ретінде бейнеленген.