Кіріспе
музыкалық аспаптардағы құбылыс. Қасқыр дыбысы немесе жай ғана "қасқыр" – кейбір ішекті аспаптарда, ең әйгілісі виолончельде кездесетін қолайсыз құбылыс. Бұл ойналатын нотаның тоны музыкалық аспап корпусының өте күшті табиғи резонанстық жиілігіне жақын болғанда пайда болады. Қасқыр дыбысын орындаушы бақылауы қиын: нығайып тұрған дыбыс орнына, жұқа, беттік дыбыс шығарады, кейде тілеудегі нотаның октавасына секіріп өтеді. Ерекше жағдайларда, дыбыс үлгісіндегідей, "үзіліс" немесе "дірілдеу" дыбысы пайда болады. Бұл дыбысты қасқырдың ұлығуымен салыстыруға болады. Осыған ұқсас дыбыс – қасқыр интервалынан туындайтын дірілдеу, ол әдетте түрлі темпераменттердегі E және G ноталары арасындағы интервал болып табылады.
A wolf tone, or simply a "wolf", is an undesirable phenomenon that occurs in some bowed string instruments, most famously in the cello. It happens when the pitch of the played note is close to a particularly strong natural resonant frequency of the body of the musical instrument. A wolf tone is hard for the player to control: instead of a solid tone it tends to produce a thin “surface” sound, sometimes jumping to the octave of the intended note. In extreme cases, a “stuttering” or “warbling” sound is produced, as in the sound example. This sound may be likened to the howling of a wolf. A somewhat similar sound is the beating produced by a wolf interval, which is usually the interval between E and G of the various non circulating temperaments.
Сызықты аспаптар
Қасқырдың айқайлау физикасын алғаш рет С. В. Раман түсіндірді. Ол тербелістегі сырдың және виолончельдің тербелістегі корпусының бір мезгілде өлшеулерін жасап, екі түрлі сыр тербелісінің кезектесіп ауысуынан туындайтын созылған дыбысты көрсетті. Бүкіл иіліп тартылатын сырдың тербелісі – «жабысып-қозғалыс тербелісі» болып табылады. Вибрация түрлерінің бірі нотаның әрбір циклында бір рет сырғаюға бейім, ал екіншісі цикл сайын екі рет сырғаяды. Көбінесе, қасқыр виолончельдің E және F ноталарында немесе олардың арасында, сондай-ақ контрабаста G нотасының маңында пайда болады. Қасқырдың тонын азайту немесе жою үшін «қасқыр тонын жойғыш» деп аталатын құрал қолданылады. Оның бірнеше түрі бар. Суретте көрсетілген құрал – металл түтік және ішкі резеңке қаптамасы бар бекіткіш бұрандасы, ол көпірдің астындағы сырдың бір бөлігіне орнатылады. Түтіктің орналасуы сырдың қысқа бөлігі қасқырдың жиілігімен дәл үйлесуі үшін реттелуі керек. Ол, көптеген көпірлер мен биік ғимараттардың тербелісін азайту үшін қолданылатын, бапталған массалық демпфер сияқты жұмыс істейді. Виолончельде бұрын қолданылған құрал – бесінші сырды қасқырдың жиілігіне дейін реттеу; октава жоғары немесе төмен саусақпен басу да әсерді біршама әлсіретеді, сондай-ақ тізелермен қысу да солай. Лу Харрисонның Сеймур Барабтың жаңа виолончеліне тән қасқырды пайдаланған туындысын жазғаны айтылады (бұл, көрініп тұрғанындай, виолончель мен арфаға арналған сюитаның екінші бөлімі ретінде қайта өңделген), бірақ мұндай оқиғаның болғанына нақты дәлел жоқ. Элиан Радигге арналған «Naldjorlak I» композициясы, виолончельші Шарль Кертис орындауына арналған, шын мәнінде Кертистің виолончелінің қасқыр тонын манипуляциялау арқылы ғана жасалған.