Кіріспе

Шотландия шіркеуінің пасторы (1813–1843)

Роберт Мюррей М'Шейн (21 мамыр 1813 – 25 наурыз 1843) 1835 жылдан 1843 жылға дейін Шотландия шіркеуінің пасторы болды. Ол 1813 жылы 21 мамырда Эдинбургте дүниеге келді, университетте және туған қаласындағы Дивинити Холлде білім алды, сондай-ақ Ларберт және Дюнипаста көмекші пастор болып жұмыс істеді. Еуропа және Палестинадағы яһудилер арасындағы зерттеу миссиясы, сондай-ақ Дундидегі шіркеуінде болған діни жаңару оны пасторлық емес, евангелистік қызметке шақырылғанын сезіндірді. Алайда, ол жоспарларын іске асырар алдында 1843 жылы 25 наурызда қайтыс болды. М'Шейн өмірінде зор ықпалға ие болса да, Эндрю Бонар редакциялаған "Естеліктері мен қалдықтары" арқылы одан да күшті әсер етті, бұл еңбек жүзден астам ағылшын тіліндегі басылымға жетті. Оның кейбір әндері кеңінен танымал болды, ал Киелі кітапты оқу жоспары бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді.

Ерте өмір және қызметі

Роберт Мюррей М'Шейн 1813 жылғы 21 мамырда Эдинбургтегі 14 Дублин көшесінде Адам Макхейн В. С. (1854 жылы қайтыс болған) мен Дамфрисширдегі Лочервудс қаласынан Дэвид Диксонның қызы Локхарт Мюррейдің ұлы болып дүниеге келді. Төрт жасында ол грек әліпбиінің әріптерін білген, ән айта білген және еркін сөйлей білген. Ол сегізінші жылы орта мектепке түсіп, 1827 жылғы қарашада Эдинбург университетіне қабылданды, онда өте жан-жақты қабілеттерін көрсетті және әсіресе поэзиялық жаттығуларда ерекше көзге түсті, профессор Уилсон оған «Союз жасаушылар» (Covenanters) тақырыбындағы өлеңі үшін арнайы жүлде берді. 1831 жылдың қысында ол доктор Чалмерс пен доктор Уэлштің жетекшілігімен Діни білім залында (Divinity Hall) оқуын бастады, ал 1835 жылғы 1 шілдеде Аннан пресвитериі оны уағызшылыққа лицензиялады. 1835 жылдан 1836 жылға дейін ол Фолкирк маңындағы Ларберт және Дюнипаст приходтарында Джон Бонардың көмекшісі болып қызмет етті. 1836 жылғы 24 қарашада ол Дундидегі Санкт-Петер шіркеуінің пасторы болып тағайындалды, ол алдыңғы мамыр айында квад-сакралық приходқа айналдырылған еді. Қауымда 1100-ден астам адам болды, ал М'Шейн миссионерлік қызметке зор құлшыныспен кірісіп, денсаулығы нашарлап, 1838 жылғы желтоқсанда барлық қоғамдық міндеттерден бас тартуға мәжбүр болды. Ол демалып, сауығу үшін Эдинбургке кетті. Оның орнына Уильям Чалмерс Бернс, кейіннен Қытайға танымал миссионер, уағыз айтты.

Миссия

1839 жылы М'Шейн мен Бонар, екі тәжірибелі дін қызметкері, доктор Александр Блэк пен доктор Александр Китпен бірге еврейлердің жағдайын анықтау мақсатымен Палестинаға жіберілді. Олар елге оралғаннан кейін, Шотландия шіркеуінің миссионерлік кеңесі үшін жасаған ресми баяндамалары "Қасиетті жерге сапар және еврейлерді зерттеу миссиясы туралы естеліктер" деген атпен жарияланды. Бұл, нәтижесінде, Шотландия шіркеуі мен Шотландия еркін шіркеуі еврейлерге миссионерлік жұмыс ұйымдастыруына себеп болды. Уильям Чалмерс Бернстің інісі және оның өмірбаяуын жазған Ислай Бернс, М'Шейннің орнына Санкт-Петербург шіркеуінің пасторы болды.

Дундиге қайта оралу

М'Шейн 1839 жылдың 12 сәуірінен 6 қарашасына дейін сапарда болды. Қайтып келген соң ол Дундидегі қызметін жаңа күшпен қайта бастады. 1842 жылдың күзінде ол Англияның солтүстігіне евангелистік миссиямен барды, сондай-ақ Лондон мен Абердинширге де ұқсас сапарлар жасады. Ол 12 наурызда өз жұртшылығына уағыз айтты, екі күннен кейін араласқан жерлерінен жұққан қызбадан ауырып, 1843 жылдың 25 наурызында дүние салды.

Жерлеу

Ол 1843 жылғы 25 наурызда Дундиде қысқа аурудан кейін тифтен қайтыс болды. Оның ата-анасы қауымның тілегімен, Макхейннің Эдинбургтегі отбасылық зират орнына, Дундидегі Санкт-Петер шіркеуінің қасындағы зиратқа жерленуіне келісті. Ол 1843 жылғы 30 наурызда бейсенбі күні жерленді, қабірге шамамен 7000 адам жиналды. Оның қабірі үлкен ескерткішпен белгіленген.

Мұра

М'Шейн уағыздаушы, пастор, ақын болды және көптеген хаттар жазды. Ол сондай-ақ терең діңгектілікке ие және дұға етуге белсенді адам еді. М'Шейн 1843 жылғы жарылыстан екі ай бұрын қайтыс болды. Осы себепті, оның есімі кейіннен Шотландия пресвитериандық тармақтарының барлығында жоғары құрметке ие болды, бірақ ол өзі жарылысқа себеп болған Эрастиандыққа қарсы күшті пікір білдірді. Бонар былай деп жазды: "Ал келесі жылдың 7 наурызында (яғни 1843 жылы) шіркеу мәселесі ақыры Британ Парламенті алдында қаралатын болғанда, мен оның былай деп жазғанын таптым: «Британ Парламентінде маңызды түн! Тағы да Иса Мәсіх жер бетіндегі сот алдында тұр, ал олар Оны танымайды!»" – «Өмірбаян» (1892), 147-бет. М'Шейн қайтыс болған кезде Джесси Тэйнге үйленуге келісім берген еді. Шотландия шіркеуіндегі ешбір пастор оның қасиеттілігі, оның қысқа қызметінің барлық кезеңіне әсер еткен ынтасы және жақсы хабарды уағыздаушы ретіндегі барлық жердегі табысы үшін одан жақсы есте сақталмаған шығар. Ол Киелі кітапты мұқият зерттеген және классикалық білімді жақсы білген адам еді. Ол бала кезінде грек тілін оқыды және иврит тілінде сөйлей алды. Ол өлең, сурет және музыка саласында дарынды болды. Ол қауымын ән айтуға баулыды, ал оның гимндері барлық шіркеулердің мүлігі. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, оның досы Эндрю Александр Бонар оның өмірбаянын жазды, ол «Rev. Роберт Мюррей М'Шейннің өмірбаяны және қалдықтары» деген атпен бірнеше қолжазбаларымен бірге жарияланды. Кітап көптеп басылды. Ол бүкіл әлемдегі евангелистік христиандыққа елеулі әсер етті. М'Шейн бір жылдың ішінде Киелі кітапты оқып шығуға арналған кеңінен қолданылатын жүйені жасады. Бұл жоспар Жаңа өсиет және Псалмдарды жылына екі рет, ал Ескі өсиетті бір рет оқуды қамтиды. Бұл бағдарлама (сәл өзгертілген түрінде) Д. А. Карсонның «Құдайға деген махаббат үшін» кітабына енгізілген және «Ағылшын стандартты нұсқасы» және «Жаңа ағылшын аудармасы» сияқты бірнеше Киелі кітап баспаларынан ұсынылады. Дундидегі бұрынғы МакХейн ескерткіш шіркеуі оның құрметіне аталған.