Кіріспе
Омыртқа ісіктері – омыртқа бағанасында немесе омыртқа миында орналасқан неоплазмалар. Омыртқа ісігінің орналасуына байланысты жіктелетін үш негізгі түрі бар: экстрадуральдық және интрадуральдық (интрадуральдық интрамедуллярлық және интрадуральдық экстрамедуллярлық). Экстрадуральдық ісіктер қатты қабықтың сыртында орналасқан және көбінесе метастаздық болып келеді. Интрадуральдық ісіктер қабық қабығының ішінде орналасқан және интрамедуллярлық және экстрамедуллярлық ісіктерге бөлінеді. Интрадуральдық интрамедуллярлық ісіктер қабық пен омыртқа миының паренхимасында, ал интрадуральдық экстрамедуллярлық ісіктер қабықтың ішінде, бірақ омыртқа миының паренхимасының сыртында орналасқан. Омыртқа ісігінің ең көп кездесетін белгісі – түнгі уақытта болатын бел ауруы. Омыртқа ісігінің себебі белгісіз. Көптеген экстрадуральдық ісіктер метастаздық, көбінесе сүт безі, простата, өкпе және бүйрек қатерлі ісіктерінен пайда болады. Интрадуральдық ісіктермен байланысты көптеген генетикалық факторлар бар, ең көп таралғандары – нейрофиброматоз 1 (NF1), нейрофиброматоз 2 (NF2) және Фон Хиппель-Линдау (VHL) синдромы. Интрадуральдық интрамедуллярлық ісіктердің ең көп таралған түрлері – эпендимома және астроцитома. Диагноз қою үшін толық медициналық тексеруден кейін КТ немесе МРТ зерттеуі жүргізіледі. Егер диагноз нақты болмаса, зақымдануды анықтау үшін кейбір жағдайларда биопсия жасалуы мүмкін. Омыртқа миының қысылуының басқа да жиі кездесетін белгілеріне бұлшықет әлсіздігі, сезімталдық жоғалуы, қолдар мен аяқтарда ұю, тез басталатын сал қағу жатады. Ішек немесе несеп шығарудағы қалыптану бұзылыстары көбінесе аурудың соңғы сатыларында пайда болады. Метастаздық қатерлі ісігі бар пациенттерде омыртқа миының қысылуы жиі кездеседі. Бел ауруы – белгілі қатерлі ісігі бар пациенттерде омыртқа миының қысылуының негізгі белгісі. Белдегі ауырсыну омыртқа метастазын растау немесе жоққа шығару үшін сүйек сканированиесін тағайындауға себеп болуы мүмкін. Неврологиялық функцияларды сақтау үшін метастаздық омыртқа миының қысылуын жылдам анықтау және тиісті шаралар қолдану қажет.
Spinal tumors are neoplasms located in either the vertebral column or the spinal cord. There are three main types of spinal tumors classified based on their location: extradural and intradural (intradural intramedullary and intradural extramedullary). Extradural tumors are located outside the dura mater lining and are most commonly metastatic. Intradural tumors are located inside the dura mater lining and are further subdivided into intramedullary and extramedullary tumors. Intradural intramedullary tumors are located within the dura and spinal cord parenchyma, while intradural extramedullary tumors are located within the dura but outside the spinal cord parenchyma. The most common presenting symptom of spinal tumors is nocturnal back pain. The cause of spinal tumors is unknown. Most extradural tumors are metastatic commonly from breast, prostate, lung, and kidney cancer. There are many genetic factors associated with intradural tumors, most commonly neurofibromatosis 1 (NF1), neurofibromatosis 2 (NF2), and Von Hippel Lindau (VHL) syndrome. The most common type of intradural intramedullary tumors are ependymomas and astrocytomas. Diagnosis involves a complete medical evaluation followed by imaging with a CT or MRI. A biopsy may be obtained in certain cases to categorize the lesion if the diagnosis is uncertain. Other common symptoms of spinal cord compression include muscle weakness, sensory loss, numbness in hands and legs, and rapid onset paralysis. Bowel or bladder incontinence often occur in the later stages of the disease. Spinal cord compression is commonly found in patients with metastatic malignancy. Back pain is a primary symptom of spinal cord compression in patients with known malignancy. Back pain may prompt a bone scan to confirm or exclude spinal metastasis. Rapid identification and intervention of metastatic spinal cord compression is necessary to preserve neurologic function.
Себептер
Омыртқа ісіктерінің көпшілігінің себебі қазіргі таңда белгісіз. Алғашқы омыртқа ісіктері кейбір генетикалық синдромдармен байланысты. Омыртқа жоны үш қабаттан тұратын, омыртқа қабығы деп аталатын қабықшалармен қоршалған.
Суреттеу
Діагноз нақты болмағанда немесе дереу араласу қажет болатын ауыр жағдайға күдік туғанда, көрініс көбінесе келесі қадам болып табылады. Медициналық көріністің жиі қолданылатын түрлеріне рентген сәулесі, компьютерлік томография (КТ), магниттік-резонанстық томография (МРТ), миелография және сүйек сканированиесі жатады. Сүйек сканированиесі омыртқаның сүйек құрылымдарына қатысты ісіктерді анықтау үшін қосымша көрініс әдісі ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл емді омыртқаның метастаздық немесе бастапқы ісігіне қарай бейімдеуге болады. Кейбір мамандар тікелей декомпрессиялық хирургияны операциядан кейінгі сәулелік терапиямен үйлестіру, метастаздық қатерлі ісіктен туындаған арқа миының қысылуы бар пациенттер үшін тек сәулелік терапиямен емдеуге қарағанда жақсы нәтижелер береді деп санайды.