Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық ақын (1866–1892)
Australian poet (1866–1892)
Баркрофт Генри Томас Боук (26 наурыз 1866 – 2 мамыр 1892) – австралиялық малшы және ақын, ол негізінен дала поэзиясы дәстүрінде жазды. Өзіне қол жұмсаудан бұрын ол тек бірнеше жыл ғана белсенді болды, оның өмірі 26 жасында аяқталды. Боук Сиднейде ирландиялық кәсіби фотограф Баркрофт Капел Боуктің отбасында дүниеге келді; анасы оның он үш жасында қайтыс болды. Жеке мектептерде оқыған, соның ішінде Жаңа Каледонияда қысқа мерзім білім алған Боук 17 жасында үйден кетіп, геодезист-суретшінің шәкірті болды. Ол кеңсе жұмысын ұнатпады және 1886 жылы Монароға көмекші геодезист болып жұмыс істеуге кетті. Кейіннен ол шөлде мал бағып, керуендерді жетектеп сапарлады. 1892 жылдың басында Сиднейге оралғаннан кейін бірнеше айдан соң малдың басымен (stockwhip) өз-өзіне қылмыстанды. Боук алғаш рет 1890 жылдың соңында жарияланды және өлімінен бұрын "The Bulletin" журналында үнемі жарық көрді, ал 1897 жылы "Қайда өлгендер жатыр" және басқа да өлеңдері жарық көргеннен кейін оның шығармалары кең аудиторияға жетті. Оның өлеңдерінде шөлді аймақтар бейнеленген, ал көптеген сүйікті туындыларында өлім тақырыбы көтеріледі. "Қайда өлгендер жатыр" – Австралиядағы ең көп жинақталған өлеңдердің бірі және шөл үшін "Never Never" деген лақап атын танымал етті. Боуктің шығармаларын замандас сыншылар тұрақсыз деп бағалағанмен, оның талантты тұстарын атап өтті және оның ерте қайтысына өкінді.
Barcroft Henry Thomas Boake (26 March 1866 – 2 May 1892) was an Australian stockman and poet who wrote primarily within the bush poetry tradition. He was active for only a few years before his suicide at the age of 26. Boake was born in Sydney to Irish born professional photographer Barcroft Capel Boake; his mother died when he was thirteen. Educated at private schools, including a brief period in New Caledonia, Boake left home at the age of 17 and was apprenticed as a surveyor's draughtsman. He disliked clerical work and in 1886 moved to the Monaro to work as an assistant surveyor. He later worked as a boundary rider and drover in the Outback. He returned to Sydney in early 1892 and hanged himself with a stockwhip a few months later. Boake was first published in late 1890 and regularly appeared in The Bulletin prior to his death, with the posthumous publication of Where the Dead Men Lie, and Other Poems in 1897 bringing his work to a wider audience. His poems feature Outback settings and many of his best received works incorporate the subject of death. "Where the Dead Men Lie" is one of Australia's most anthologised poems and popularised the term "Never Never" as a nickname for the Outback. Contemporary reviewers of Boake found his work to be inconsistent, but identified elements of brilliance and lamented his early death.
Балалық шақ
Боук 1866 жылғы 26 наурызда Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Балмен қаласындағы Уотервью шығанағындағы ата-анасының үйінде дүниеге келді. Ол Флоренс Ева мен Баркрофт Капел Боуктің тұңғыш баласы еді. Әкесі Ирландияда туған, ал 1857 жылы Виктория колониясына келген. 1862 жылы Сиднейге көшіп, алдымен Freeman Bros компаниясында, содан кейін жеке студиясында кәсіби фотограф болды. Анасы Австралияда туған, ол Шығыс Үндістан компаниясының теңізшісінің қызы еді. Боук туылғаннан кейін көп ұзамай әкесі жеке фотостудиясын ашты, ал отбасы Сиднейдің Солтүстік жағалауындағы Лавендер шығанағына қоныстанды. Оның сегіз кіші інісі мен сіңлісі болды, олардың үшеуі нәресте кезінде қайтыс болды. Боук Сидней портында өсті, жақсы жүзуші және қайық жүргізуші еді. Бала кезінде оны "Барти" деп атаған. Сегіз жасында терезеден құлап, қас жапырағынан бас шаңына дейін созылатын жара алды. Ол өскен сайын, сол кездегі Middle Harbour аймағының шөл даласын жаяу, атпен немесе қайықпен, достарымен немесе жалғыз зерттей бастады. Әкесінің айтуынша, ол шамамен 2 метрдей бойы бар, "орта бойлы, денесі мықты болғанымен, сүйекті" еді. Боук білімін Милсонс-Пойнт қаласындағы күндізгі мектепте бастады. 1876 жылы, 10 жасында, оны 18 айға Жаңа Каледониядағы француз колониясына жіберді, ол Ноумеяда үкімет фотографы болып тағайындалған әкесінің досы Аллан Хьюганмен бірге тұрды. Ол "француз тілін үйренуге мәжбүр болған мектепке барды", соның арқасында француз тілін жақсы меңгерді. 1878 жылы отбасына оралып, кейіннен Боук әкесінің студиясында екі жыл жұмыс істеген жас канак жігіті Ассимулмен бірге келді. Ассимул Боукке анасының әріптерін татуировкалап берген. Боук Австралияға оралған кезде, оның отбасы Солтүстік Уиллоубиге жақын жерге көшіп кеткен. 1879 жылдың қараша айында анасы егіз ұлдар тауып, бір айдан кейін қайтыс болғаннан кейін балалық қызбадан қайтыс болды. Анасы қайтыс болғаннан кейін әжесі Матильда Кларк отбасымен бірге тұрып, үй шаруасын басқарды. Боук 1878 жылы Сидней грамматикалық мектебінде екі семестр оқыды, бірақ Солтүстік жағалаудан кампусқа жету қиын болғандықтан мектепті ауыстырды. Кейін ол Эдвард Блэкмор басқаратын Хантер көшесіндегі жеке мектепке жіберілді, онда ол он жеті жасқа дейін бес жыл оқыды. Австралиялық биографиялық сөздікте Боук туралы жазылғандай, оның әкесі "мемлекеттік мектептерге сенбеген" және осыған сәйкес ұлын оқытқан.
Boake was born on 26 March 1866 in his parents' home at Waterview Bay in Balmain, New South Wales. He was the first child of Florence Eva and Barcroft Capel Boake. His father was born in Ireland and arrived in the colony of Victoria in 1857. He moved to Sydney in 1862 where he was a professional photographer, initially with Freeman Bros and then with his own studio. His mother was born in Australia, the daughter of an East India Company sailor. Boake's father established his own photography studio shortly after his son's birth, and the family settled at Lavender Bay on Sydney's North Shore. He had eight younger siblings, of whom three died in infancy. Boake grew up on Sydney Harbour and was a good swimmer and boatsman. As a child he was known as "Bartie". At the age of eight he fell through a window leaving a permanent scar running from his eyelid to his scalp. As he grew older he would explore the then wilderness of the Middle Harbour on foot, horseback or afloat, with friends or alone. He stood around 5 feet (2 m), according to his father being "of medium stature and slight build although strong and hardy". Boake began his education at a day school in Milsons Point. In 1876, aged 10, he was sent to live in the French colony of New Caledonia for 18 months, boarding with his father's friend Allan Hughan who had been appointed government photographer in Nouméa. He was "put to a French school and made to learn the language", in which he became proficient. He returned to his family in 1878, with Assimul, a young Kanak boy who subsequently worked in Boake's father's studio for two years. Before their departure Assimul had given Boake a tattoo of his mother's initials. By the time Boake returned to Australia, his family had moved a short distance to North Willoughby. His mother died of puerperal fever in November 1879 after delivering twin sons, one of whom died a month later; the other was born with a mental disability and died as a teenager. After his mother's death his maternal grandmother Matilda Clarke moved in with the family and took over running the household. Boake attended Sydney Grammar School for two terms in 1878, but changed schools due to the difficulty of reaching the campus from the North Shore. He was subsequently sent to a private school in Hunter Street run by Edward Blackmore, which he attended for five years until the age of seventeen. According to Boake's entry in the Australian Dictionary of Biography, his father "profoundly distrusted state schools" and schooled his son accordingly.
Ересектілік
Мектепті бітіргеннен кейін Боук Джеймс Риске суретшінің шәкірті болып, техникалық сурет салуды үйренді. 1885 жылдың наурыз айында мемлекеттік емтиханды тапсырып, жылдық 120 фунт стерлинг (1885 жылғы 120 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) жалақымен Географиялық кеңседе уақытша суретші болып жұмысқа орналасты. Кейін әкесі "офис өмірінен және әріптестерінің үмітсіз жайлылығынан қатты шаршағанын" еске алды. 18 жасында Боук 200 фунт стерлингтен (1885 жылғы 200 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) тұрақты сома мұра етті, оның жартысы ат жарыстарындағы құмар ойындарында жоғалды, ал қалғаны Риске қарыз берілді де бірақ қайтарылмады. Ол жоғалтуды әкесіне айтуға қатты қиналды және осы жағдайды Сиднейден елге кетудің басты себебі деп санады. 1886 жылдың шілдесінде Боук Эдвин Комминстің далалық ассистенті болып, Монародағы Адаминбиде жұмысқа орналасты. Ол Розедейл станциясындағы Маккиани отбасымен – Александр мен Мэри Маккиани және олардың алты баласымен, соның ішінде Банжо Патерсонның «Қарлы өзеннен келген адам» туындысының кейіпкері болуы мүмкін Чарли Маккианимен достық қарым-қатынас орнатты. Боуктың Комминспен жұмысы 1888 жылдың тамызында аяқталды, содан кейін ол Транги маңындағы Мулла станциясында жұмыс істеді. Ол қой қырқу, мал жинау, сорту және жүн сапасын бағалауды үйренді. Мулла станциясында 1888-1889 жылдардың Австралия жазында құрғақшылық болды, және Боук әкесіне жазған хатында өртпен күрескен тәжірибесін еске алды. Бірақ ол демалыс күндері станциядағы жайлылықтан қанағаттанбады, себебі күніне бірнеше сағат бос отыруға мәжбүр болды. 1889 жылдың мамырында Боук Мулла станциясын тастап, Квинслендке мал бағу жұмысын іздеу үшін, мал өсіру шаруашылықтары арасында немесе өңдеу орындарына мал айдау үшін аутбэкке бет бұрды. Оның алғашқы тапсырмасы Джеймс Рутерфордтың 1100 бас ірі қарасын Диамантина өзеніндегі Давенпорт Даунс станциясынан Куннамулладан оңтүстікке қарай орналасқан оның басқа меншігіне апарып бара жатқан топқа қосылу болды. 1890 жылдың мамырында Боук геодезист В. А. Липскомбқа қосылып, 1891 жылдың соңына дейін онымен бірге жұмыс істеді. Осы кезде ол «Бюллетень» журналына өлеңдерін жіберуді бастады, олар жарияланды. Боуктың Липскомбпен жұмысы 1891 жылдың желтоқсанында аяқталды, содан кейін ол әкесімен бірге тұруға Сиднейге оралды.
After leaving school, Boake was apprenticed to James Reece as a draughtsman where he learned technical drawing. In March 1885 he passed the government examination and was employed as a temporary draughtsman in the Survey Office on £120 per year (120.0 in 1885 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). His father later recalled that he "became very weary at his office life and of the hopeless inactivity of his fellow clerks". At the age of 18, Boake inherited a then significant sum of £200 (200.0 in 1885 is equivalent to about <calculated amount> in recent years), half of which was lost gambling on horse racing and half of which was lent to Reece and never recovered. He was extremely distressed when he had to reveal the losses to his father and considered the situation to be the main driver in him leaving Sydney for the country. In July 1886 Boake took up a position as a field assistant to Edwin Commins, based out of Adaminaby on the Monaro. He developed a friendship with the McKeahnie family of Rosedale Station, which comprised Alexander and Mary McKeahnie and their six children, including Charlie McKeahnie who has been identified as a possible model for Banjo Paterson's "The Man from Snowy River". Boake's term with Commins ended in August 1888, after which he took work as a station hand at Mullah Station near Trangie. His responsibilities included sheep shearing, mustering, and drafting, and he also learned some wool classing. Mullah experienced a drought over the Australian summer of 1888–89, and in a letter to his father Boake recalled his experience fighting a bush fire. However he became dissatisfied with the slow pace of station life during the off season, finding himself unoccupied for hours each day. By May 1889 Boake had left Mullah Station and headed north to Queensland to seek droving work, moving cattle across the Outback between pastoral leases or to processing facilities. His first assignment saw him join a gang taking 1,100 of James Rutherford's cattle from Davenport Downs Station on the Diamantina River south to another of his properties south of Cunnamulla. In May 1890, Boake joined W. A. Lipscomb, a surveyor, and remained with him until the end of 1891. About this time he began to send verses to The Bulletin, which were published. Boake's term with Lipscomb ended in December 1891, after which he returned to Sydney to live with his father.
Өлім
Боаке өз-өзіне қол жұмсаған деп саналады. Оның денесі 1892 жылғы 2 мамырда жоғалып кеткеннен кейін сегіз күн өткен соң, Солтүстік Сиднейдегі Лонг-Бейде мойнына қамшы байланып, асылып қалған күйде табылды. Боаке анасы мен туыстарымен бірге Сент-Томас зиратына жерленді. Әкесінің ақшасы болмағандықтан, бастапқыда оның қабірі белгіленбеген еді, бірақ 1897 жылы Боаке баспагері А. Г. Стивенс қабірді қоршаумен және шөбімен жабуды, сондай-ақ ескерткіш тас орнатуды ұйымдастырды. Боаке туралы жазған бір автор, ақын жұмыс таба алмаған 1891-93 жылдардағы экономикалық дағдарыс кезінде өзін-өзі өлтіргенін айтады, сондай-ақ "ол МакКеани әпкелерінің біріне деген махаббаты үшін өзін өлтірді деген болжам бар" деп жазады, бұл ат шабандозы Чарли МакКеанидің әпкелері.
Boake is believed to have died by suicide. His body was found hanging by the neck from a stockwhip at Long Bay, North Sydney, eight days after he disappeared on 2 May 1892. Boake was interred at St Thomas' Cemetery with his mother and siblings. His grave was initially unmarked, as his father had no money, but in 1897 Boake's publisher A. G. Stephens arranged for the grave to be kerbed and turfed and for a headstone to be erected. One writer on Boake's life has mentioned that the suicide took place during the 1891–93 depression when the poet was unable to find work, also noting that "it has been suggested that he killed himself for the love of one of the McKeahnie girls", sisters of the horseman Charlie McKeahnie.
Поэзия
Боук поэзияға деген қызығушылығын әкесі арқылы дамытты, ол өзін "қарлығаштай өлеңдер құрастыруды ұнататын" деп сипаттады және жергілікті басылымдарда бірнеше баллада мен ода жарияланды. Бала кезінде ол әкесімен бірлесіп жұмыс істеп, кезекпен өлең жолдарын жазды. Ол көп оқыды, оның ықпалында австралиялық жазушылар Адам Линдсей Гордон, Маркус Кларк және Рольф Болдревуд болды. Боуктің сақталған ең ерте өлеңі – 1883 жылы жақын болған, одан бес жас үлкен фотосуретші-түстілеуші Матильда Кейт Рутке арналған төрт жолдық өлең. Бұл өлең жұптың суреттерімен бірге медальонға салынды, Рут медальонды өмірінің соңына дейін сақтап келді. 1962 жылы Руттың қызы оны Митчелл кітапханасына тапсырды. "Өлгендер жатқан жер" Боуктің "визиттік карточкасы" деп аталады. Бұл Австралияның ең көп жинақталған өлеңдерінің бірі, ол 20 және 21 ғасырлардағы көптеген ұлттық жинақтарда пайда болды, бірақ басқа Боук өлеңдері аз танымал болды. Ол "Ешқашан-ешқашан" терминінің Австралияның шөлейттеріне қатысты қолданылуына көмектесті. Боуктің 1892 жылғы "Джимми Вуд" өлеңі "Австралия ұлттық сөздігінде" пабта жалғыз ішетін адамды білдіретін "Джимми Вудсер" терминінің бастауы деп көрсетілген.
Boake developed an interest in poetry through his father, who described himself as "fond of stringing rhymes" and had several ballads and odes appear in local publications. As a child he and his father would collaborate by each writing alternative lines of poetry. He read widely, with his influences including Australian writers Adam Lindsay Gordon, Marcus Clarke and Rolf Boldrewood. Boake's earliest surviving poem is a four line verse dedicated to Matilda Kate Rout, a photographic colourist five years his senior with whom he became close in 1883. It was placed in a locket together with photographs of the pair, with Rout retaining the locket until her death. It was donated to the Mitchell Library by Rout's daughter in 1962. "Where the Dead Men Lie" has been described as Boake's "signature poem". It is one of the most anthologised Australian poems, appearing in numerous national anthologies in the 20th and 21st centuries, although few other Boake poems have featured. It helped popularise the term "Never Never" as a term for the Australian outback. Boake's 1892 poem "Jimmy Wood" has been cited by The Australian National Dictionary as the origin of the term "Jimmy Woodser" for a person drinking alone in a pub.
Тақырыптар
Боук өлеңдерінің көптеген тақырыптары өлімге байланысты, онда кейіпкерлер өледі немесе құдайдың сот талғауы мен өмірден кейінгі жайлы ойға келеді. "The Age" газетінің әдебиет сыншысы Иан Мейр Боукті Романтизм поэзиясының "өлімді жақсы көру" дәстүріне жатқызды, бірақ Боуктің "тұлғасы мен өмірі өлім мен оның елестерімен басылған" деген қорытындыға келді.
A number of Boake's poems concern death, with their subjects either dying or musing on the prospects of divine judgment and an afterlife. Ian Mair, literary critic for The Age, placed Boake in Romantic poetry's tradition of "loving death" but concluded that Boake's "personality and career were overshadowed by mortality and its images".
Жариялану тарихы
Боуктың шығармаларының жинағы оның өмірінде жарық көрген жоқ және оның бірнеше өлеңдерінің ресми нұсқалары жоқ. "Бюллетень" әдеби сыншысы А. Г. Стивенс әдеби орындаушы рөлін қабылдап, "Өлі адамдар қайда жатыр және басқа да өлеңдер" атты жинақты редакциялады, ол 1897 жылы Angus & Robertson баспасынан австралиялық ақындар туралы серияның бір бөлігі ретінде жарық көрді. Жинаққа қысқаша өмірбаян қосылған, ол екі рет қайта басылып, 2000-нан астам данасы сатылған. 1913 жылы Стивенс редакциялаған екінші басылымда төрт қосымша өлең енгізілді, ал бұрынғы жазбалардың кейбіреулері өзгертілді немесе алынып тасталды. Клемент Семмлер 1966 жылы Боук туралы қысқаша өмірбаян жариялады, ал кейінгі еңбектердің қатарында Хью Капелдің 2002 жылы жарық көрген жартылай көркемделінген өмірбаяны және 2007 жылы Билл Рефшаудждің кеңейтілген жинағы мен өмірбаяны бар. Стивенстің Боук редакторы және әдеби орындаушысы рөлі кейінгі жазушылар тарапынан зерттелді. 1960 жылдары Семмлер "Австралия әдебиеті зерттеулерінде" Стивенстің Боуктің түпнұсқа шығармаларының толық бөлімдерін алып тастап, олардың орнына өзінің өлеңдерін қойғанын мәлімдеді. Семмлердің бұл тұжырымы Стивенстің қызы Элисонның жауабында күмәндандырылды. Стивенс өмірінің соңында қаржылық қиындықтарға тап болғандықтан, Боуктің қағаздарының бір бөлігін – жарияланған өлеңдердің қолжазбаларын қоса алғанда – сатты, олар қазір жоғалып кеткен деп есептеледі. Боук 1892 жылдың басына дейін "Сурсингл" деген атпен жазды, ол өлімінен бірнеше ай бұрын ғана тоқтады. Оның псевдоним қолдануы және түпнұсқа қолжазбалардың жоқтығы редакторларға авторлықты анықтауда қиындықтар туғызды, нәтижесінде бірнеше өлеңдер әртүрлі басылымдарда дұрыс емес Боукке жатқызылды.
No collection of Boake's works was published during his lifetime and there are no authoritative versions of several of his poems. Bulletin literary critic A. G. Stephens adopted the role of literary executor and edited Where the Dead Men Lie, and Other Poems, which was published by Angus & Robertson in 1897 as part of a series on Australian poets. The collection, which included a brief biography, was reprinted twice and reportedly sold over 2,000 copies. A second edition, also edited by Stephens, was published in 1913, with four additional poems included and some previous notes altered or removed. Clement Semmler published a brief biography of Boake in 1966, while later efforts include a semi fictionalised biography by Hugh Capel published in 2002, and an expanded collection and biography by Bill Refshauge published in 2007. Stephens' role as Boake's editor and literary executor has been scrutinised by later writers. In the 1960s, Semmler alleged in Australian Literary Studies that Stephens had removed entire passages of Boake's original works and substituted his own verse. Semmler's conclusions were disputed in a response by Stephens' daughter Alison. Stephens also sold off some of Boake's papers – including manuscripts for published poems – as he experienced financial difficulties later in life, which are now considered lost. Boake wrote under the name "Surcingle" – a component of horse tack – until early 1892, only months before his death. Owing to his use of a pseudonym and an absence of original manuscripts, editors have faced attribution difficulties and a number of poems have been wrongly attributed to Boake in various publications.
Қабылдау
Джеймс Брэнтон Стивенс Боукке жоғары баға берді және "Квинслендер" газетінің бір рецензенты Боук "ең қорқынышты сезімдерді оқшауландыра білген, тіпті жағымды деуге болатын тәсілмен" деген пікірін қолдады. Дегенмен, Сесил Хадграфт, Боук туралы Австралиялық Биографиялық Сөздіктің авторы, "оны ең жақсы өлеңдерін жазғанда қайтыс болғанын айтуға болады" деп мәлімдеді.
James Brunton Stephens praised Boake and endorsed the comments of a reviewer in The Queenslander that Boake "could express the most dreadful sentiments in a way that might almost be termed pleasant". However, Cecil Hadgraft, the author of Boake's Australian Dictionary of Biography entry, observed that it was "at least arguable that he died when he had written his best poetry".