Кіріспе

Швецияның Халандтағы қаласы

География

Варберг Швецияның батыс жағалауында орналасқан және Швеция мен Еуропа үшін танымал жағажай және серфинг орны болып табылады. Оның ең маңызды нысаны – үлкен Варберг бекінісі мен сарайы. Ғасырлар бойы Дания мен Швеция арасында осы жерде көптеген соғыстар болған, ал 1658 жылы Роскильде шарты арқасында Оңтүстік Швеция, Варбергті қоса, тұрақты түрде швед мемлекетіне қосылды. Бұл шағын қала, көбінесе ғасыр басында салынған архитектураға ие және Қоғамдық саябақ (Societetsparken) және Англиялық саябақ сияқты бірнеше жасыл парктері бар. Дегенмен, жасыл парктері әрдайым болған емес. Шындығында, 19 ғасырда қала ағаштар мен жасыл аймақтарсыз, оның орнына жалаңаш тастар мен құмдармен сипатталған. Швецияның белгілі жазушысы және епископы Эсаиас Тегнер 1826 жылы оны Швециядағы ең ұнамсыз жер деп сипаттаған, бұл кейін Варбергтің таныстырылуында қолданылды. Бүгінде жағдай өзгерді және оның құмды жағажайлары танымал демалыс орнына айналды. Варбергтің тағы бір тартымды тұсы – оның табиғи ортасы. Ішкі аймақта көлдер мен орманды төбелер бар, ал жағалау аймағы көбінесе тегіс келеді.

Климат

Варбергтің мұхиттық климаты швед стандарттары бойынша қоңыржай болғанымен, айтарлықтай маусымдық өзгерістерді сақтайды. Жаздар, әдетте, Халмстад пен Гетеборгқа қарағанда салқын, ал ең жоғары температуралар теңізден соққан ауа ағынымен реттеледі. Бұл реттелуге қарамастан, кейбір жазғы күндер өте ыстық бола алады, ал кейбір қысқы түндерде күшті аяз болады. 1901 жылдан бері тіркелген ең жоғары температура – 33,6°C (92,5°F), ол 2018 жылдың 31 шілдесінде тіркелді, ал ең төменгі температура – 1942 жылдың қаңтарында -25,5°C (13,9°F) болды.

Тарих

1280 жылдары Варберг (сол кезде Wardbergh деп жазылған, "күзетші төбесі") деген бекініс, жағалау бойындағы әскери нығайтулардың бір бөлігі ретінде, сол кездегі Дания территориясында салынды. 14 ғасырдың ортасында бекіністің солтүстігіндегі "Гетакарр" деген ежелгі елді мекен бекіністің атымен атала бастады. 1400 жыл шамасында қала солтүстікке қарай жылжыды. Ол Кальмар соғысы (1611-1612 жж.) кезінде қиратылып, бекіністің жанында қайта салынды. 1645 жылы Брёмсебро шарты бойынша Халанд 30 жылға Даниядан Швецияға өтті. Ол кезде онда 600-ге жуық тұрғын болды. 1658 жылы Роскильде шартымен бұл аударым тұрақты болды. 1666 жылы болған өрттен кейін қала тағы да қазіргі қала орталығы орналасқан жерге көшірілді. 1863 жылы қала үлкен өрттен қирады, содан кейін тас немесе кірпіштен үйлер салынды. 1890 жылы халық саны 4000-нан асып, индустриализация кезінде 1930 жылы 8500-ге жетті. 1971 жылғы жергілікті басқару реформасы Варбергті әлдеқайда ірі Варберг муниципалитетінің орталығына айналдырды, қазіргі уақытта оның халқы 56 000-ға жуық. 1970-ші жылдары бірнеше үйлер бұзылса да, қаланың көп бөлігі сақталған күйде қалды.

Көрікті жерлер

Варберг бекінісі – ең танымал тарихи ғимарат, көбінесе оның үлкендігіне байланысты, себебі оның архитектуралық біртектілігі жоқ. Ол алғаш рет 1280 жылы қамал ретінде салынды, содан кейін жаңа бөліктері бірінен соң бірі салынды. Варбергтің жанында Гримтон VLF тарату станциясы орналасқан, ол қызықты радиотехникалық құрылыс және ЮНЕСКО-ның Әлемдік мәдени мұрасы ретінде тіркелген. Оны жаз мезгілінде аралап көруге болады. Бекселл коттеджі де осы аймақта орналасқан. Komedianten – 2010-2012 жылдар аралығында салынған мәдени және өнер орталығы.