Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Венерсборг" атауы "Венер көліндегі қамал" дегенді білдіреді. Ол 1644 жылы жаңа қаланың қорғаны үшін салынған бекіністен шыққан. Қаланың гербі де 1644 жылы жасалған, онда екі швед туы бар алтын кеме (боёрт) бейнеленген. 1800 жылы Венерсборгтың халқы 1500 адамды құрады. Венерсборг – көл кемелерінен жүктерді Троллхеттан сарсуағының төменгі жағына (және керісінше) тасымалдайтын нүкте болды, онда кемелер Гетеборгқа және одан әрі кедергісіз жүре алатын. 1778 жылы Венерсборг пен Троллхеттан арасында Король Карл каналы ашылды, бұл құрлықтағы тасымалдау жолын қысқартып, 1800 жылы жаңа Троллхетте каналы мен шлюздары Венерн мен теңіз арасында кемелердің қатынауын жеңілдетті. Швеция үшін салыстырмалы түрде ылғалды климатқа ие, 1961 және 1990 жылдар аралығындағы орташа жауын-шашын мөлшері осыны көрсетеді. 21-ші ғасырдың басында жауын-шашын мөлшері одан да артты. Жаз бен қыс арасындағы айырмашылық Швецияның көптеген басқа ішкі аймақтарына қарағанда аз, себебі Каттегат пен Венерн көліне жақын орналасқандықтан климат жұмсақ. Бұл тұрғысынан қарағанда, теңіздік климатқа жатса да, климаты континенттік сипатқа ие. Теңізге және көл жағалауына жақын орналасуы климатқа әсер етеді, жиі жаңбыр мен теңізден соғатын жел болады, ал қыста көлдің әсерінен қар жаууы мүмкін.
The name "Vänersborg" means "fortress at Vänern". It comes from the fortlet which was built in 1644 for the new town's protection. The coat of arms is also from 1644, depicting a golden ship (a bojort) with two Swedish flags. Around 1800, Vänersborg had a population of 1,500 inhabitants. Vänersborg was the point at which freight was transshipped from lake ships to below the Trollhättan Falls (and vice versa) where ships could continue unhindered to Gothenburg and beyond. In 1778, the King Karl Canal was opened between Vänersborg and Trollhättan, shortening the overland portage and in 1800, the new Trollhätte Canal and its locks allowed shipping to move between Vänern and the sea. It also has a relatively wet climate for being in Sweden, having an average precipitation of between 1961 and 1990. In the early part of the 21st century, precipitation further increased. Differences between summers and winters are smaller than in many other inland areas of Sweden, being moderated by its proximity to Kattegat and the lake Vänern. In spite of this, the climate is quite continental considering its classification as marine. The location near the sea and at the shore of a lake influences the climate with frequent rain and wind from the sea, and some potential for lake effect snow during winters.
Экономика
Қолөнер, сауда, тасымалдау және оның бұрынғы Әлвсборг округінің орталығы болған мәртебесі Vänersborg қаласының дамуына оң әсер етті. 1600 жылдардан бері қала тұрғындары әкімшілер, кәсіпкерлер, шеберлер мен білікті қолөнершілердің серпілтіп тұратын қоспасынан құралды. Бүгінде муниципалитет жоғары технологиялық инженерлік компаниялар, АТ және электроника, білім беру және білікті қызметтермен ерекшеленеді. Мемлекеттік басқару әлі де маңызды рөл атқарады.
Handicraft, trade, shipping and its former status as the county seat of Älvsborgs County has benefited Vänersborg's development. Ever since the 1600s, the city's inhabitants consisted of a dynamic mix of administrators, businessmen, artisans and skilled craftsmen. Today the municipality is characterized by more high tech engineering companies, IT and electronics, education and skilled service. Public administration still plays an important role.
Білім
Венерсборгта бірнеше мектеп бар, оның ішінде Торпасколан, Тярнансколан, Венерсколан, Биргер Сёберг жоғары мектебі, Фрида жоғары мектебі, сондай-ақ Фридасколан жекеменшік мектебі бар.
Vänersborg has several schools, including Torpaskolan, Tärnanskolan, Vänerskolan, Birger Sjöberg High School, Frida High School, as well as the independent school Fridaskolan.
Спорт
Банди клубы IFK Vänersborg ең жоғары дивизионда Elitserien ойнайды және Blåsuts BK әдетте екінші деңгейде Allsvenskan ойнайды. Arena Vänersborg – банди ойынына арналған жабық арена. Arena Vänersborg бюджеттен асып кеткендігіне байланысты үлкен дау тудырды, нәтижесінде аренаның соңғы құны 300 000 000 SEK-қа жетті және одан да асып түсуде. Vänersborg 2013 жылы ерлер командалары арасындағы Банди әлем чемпионатын қабылдады. А тобы бұл чемпионатта екінші рет жеке өткізілді. 2019 жылы чемпионат тағы да қалада өткізілсе, ол екі дивизион үшін де болады.
The bandy club IFK Vänersborg plays in the highest division Elitserien and Blåsuts BK is usually playing in the second tier Allsvenskan. Arena Vänersborg is an indoor arenas for bandy. Arena Vänersborg caused a great commotion, due to it exceeding its budget, landing the final cost of the arena at 300 000 000 SEK and counting. Vänersborg hosted the 2013 Bandy World Championship for men's teams. For the second time Group A was a separate event. When the world championship will be held in town again, in 2019, it will be for both divisions.
Аудандар
Вәнерсборг бірнеше кіші және үлкен аудандардан құралған: Onsjö, Mariedal, Blåsut, Vargön, Lilleskog, Korseberg, Torpa, Nordstan, Restad және Öxnered.
Vänersborg is made out of several small and large districts: Onsjö, Mariedal, Blåsut, Vargön, Lilleskog, Korseberg, Torpa, Nordstan, Restad and Öxnered.
Саясат
22 қарашада 2010 жылы Венерсборг қаласының әкімі Ларс Геран Люнгрен (социал-демократ) Arena Vänersborgқа қатысты екі даулы жағдайдан кейін отставкаға кетті. Бұл жағдайлардың бірі – жобаның бастапқы бюджеттен айтарлықтай асып кеткен шығындары, екіншісі – Еуропалық Одақтың Экономикалық комиссиясы тергеген Toppfrys келісімі. Люнгрен 30 жыл Венерсборг қалалық кеңесінде жұмыс істеді, соның ішінде үш жарым жылы қала әкімі болып қызмет етті. 2011 жылы оның орнын консервативті саясатшы Гуннар Лиделл басты. 2014 жылғы сайлаудан бері қала әкімі – Мари Далин, социал-демократ.
On 22 November 2010, Vänersborg's Mayor, Lars Göran Ljunggren (Social Democrat), resigned following two scandals of Arena Vänersborg, whose costs greatly exceeded the original budget, and the Toppfrys deal, which was investigated by the European Union Economic Commission. Ljunggren had spent 30 years on Vänersborg City Council, and three and a half years as mayor. He was succeeded in 2011 by the Conservative politician Gunnar Lidell. Mayor since the election 2014 is Marie Dahlin, Social Democrat.
Белгілі тұрғындар
Граф Леннарт Торстенссон (1603–1651) Вестергётландтың Венерсборг қаласындағы Форстена сарайында дүниеге келген. Ол швед фельдмаршалы және әскери инженер болған. Ақын Биргер Сёберг (1885–1929) Венерсборг қаласында туған. Ол Венерсборг туралы жақсы пікірде жазған, әсіресе «Фридас бок» (1922) еңбегінде, онда «Венерсборг – кішкентай Париж» деген салыстыру кездеседі. Венерсборгтың солтүстік бөлігіндегі Скрэкклепарк саябағы Венерн көліне әдемі көрініс ашады, және сол жерде аталған Рагнардың мүсіні де орналасқан. Танымал швед саяхатшысы және саудагері Аксель Эриксон (1846–1901) де Венерсборгта дүниеге келген. Қалалық мұражай Эриксон жинаған Оңтүстік-Батыс Африка құстарының коллекциясын көрсетеді. Жозе Гонсалес қатысқан Junip тобының бір бөлігі Венерсборгтан шыққан және сол жерде құрылған. Швед әншісі Агнес Карлссон Венерсборг қаласында туған. Division of Laura Lee панк-рок тобы Венерсборг қаласынан шыққан. Грэмми жүлдесінің иесі, хип-хоп продюсері Томми Блэк Венерсборг қаласында дүниеге келген.
Count Lennart Torstensson (1603–1651), was born at Forstena manor in Vänersborg, Västergötland. He was a Swedish Field Marshal and military engineer. The poet Birger Sjöberg (1885–1929) was born in Vänersborg. He wrote appreciatively about Vänersborg, most notably in Fridas bok (1922), wherein the comparison "Vänersborg – little Paris" is found. The park in the northern part of Vänersborg, Skräckleparken, offers a picturesque view over lake Vänern, and therein also stands this statue of mentioned Ragnar. The prominent Swedish explorer and trader Axel Eriksson (1846–1901) was also born in Vänersborg. The Municipal Museum displays a collection of birds from south western Africa that were collected by Eriksson. The band Junip including José González is partially from, and formed in, Vänersborg. Swedish singer Agnes Carlsson was born in Vänersborg. The punk rock band Division of Laura Lee is from Vänersborg. Grammy winning Hip Hop producer Tommy Black was born in Vänersborg.