Шотландия ақсұлы Патрик де Данбар және Марш графының тарихы

Кіріспе

Шотланд ақсүйегі Патрик де Дунбар, 9-шы Март графы (шамамен 1285–1369) – Роберт Брюс және Дэвид II патшалық құрған дәуірдегі көрнекті шотланд салтанатты тұлғасы.

Алғашқы жылдар

Шығыс Лотианда орналасқан графтық, Дунбар және Марш (солтүстік Англия немесе Шотландия шебі деп аталады) аттарымен белгілі, Нортумбрияның – англосаксон патшалығының және кейін графтықтың – мұрагерлік феодалдық иеліктерінің бірі болды. Данбар әулеті Нортумбрияның ежелгі графтарының бір тармағынан, атап айтқанда, шотланд патшалық қан тамырындағы тармақтан тараған. Оның әкесі, 8-ші Марш графы Патрик 1309 жылы қайтыс болғанда, ол 24 жаста болған делінеді. 8-ші графтың әйелі Марджори, Бухан графы Александр Коминнің қызы, сондай-ақ король Дональд III-тен де туған.

Баннокберн - Дарем

Баннокберн шайқасынан кейін Патрик де Дунбар Англия королі Эдуард II-ге Шотландияның шығыс жағалауындағы Эдинбург пен Бервик-апон-Твид арасындағы Дунбар қамалында пана берді және сол монархты Англияға қайтаруға мүмкіндік берген балық аулау қайығы арқылы патшаның қашуына көмектесті. Кейін граф өзінің туысы Роберт Брюспен келісімге келді және 1315 жылдың 26 сәуірінде Айрда өткен парламентте болды, онда Шотландия тағына мұрагерлік мәселесі шешілді. 1318 жылы ол ағылшындардан Бервик-апон-Твидті қайтарып алуға көмектесті, сол кезде ол Лотианның шерифі ретінде танылды. 1320 жылы ол Шотландияның тәуелсіздігін жариялаған Арброт декларациясына қол қойған ақсүйектердің бірі болды, ол Папа Иоанн XXII-ге жіберілді. Лэйнг бастапқыда нормандық француз тілінде жазылған Патрик де Дунбар, Март графының, Кваррелудтан келген сэр Роберт Лаудерге, Дунбар графтығындағы Уайтлау жерлерінің мұрагерлік сасины және Дунбар диірменінен жылына 10 ливр, сондай-ақ грант берушінің Дунбар қаласынан түсетін табыстары туралы жарғыға сәйкес шарт жасасқан. Бұл шарт 1324 жылдың 20 қазанында Бервик-апон-Твидте жасалған. 1331 жылдан кейін Дарем епискобы Шотландиядағы Регенттікке Норамнан батысқа қарай, Твид өзенінің шотланд жағындағы Апсеттлингтон ауылының Дарем епископтығына тиесілі екенін және оны басып алған Данбар графына емес, шағымданды. Англия королі де осы мәселеге араласты, нәтижесінде жерлер епископқа қайтарылды. 1332 жылы Данбар графы Перттегі ақсүйектер жиналысы (Парламент) тарапынан, регент Томас Рэндольф, Морейдің 1-ші графы қайтыс болғаннан кейін, Таж мүлігінің бірлескен сақшысы болып тағайындалды. Ол Эдвард Баллиолға Дуплин Мур шайқасынан кейін болған бірнеше шайқастарда қарсы тұрды. 1333 жылдың қаңтарында ол Бервик қамалының губернаторы болып тағайындалды, бірақ 1333 жылдың шілдесінде Халидон төбесі шайқасынан кейін оны тапсыруға мәжбүр болды. Данбар графы және басқа да ақсүйектер корольге адалдық серт берді. Данбардың алғашқы жебелер жеткеннен кейін де соғысқа қатысқаны күмәнді. 1355 жылы Дуглас лорды Уильям және Далхаузидің сэр Уильям Рамзимен бірге Данбар графы Нортумберлендке тағы бір шабуыл жасады және Бервик-апон-Твидті қайтарып алды, бірақ қамалды емес. 1357 жылы ол Невиллдің айқасында тұтқынға алынған король Дэвидті босату мәселесін талқылау үшін Бервикке келген шотланд елшілерінің бірі болды. Кейіннен ол Дэвидтің босатылуы үшін кепіл ретінде қалды, бірақ қауіпсіз жүріс-тұрыс құжаттарынан оның содан кейін еркін жүргені көрінеді. Осыдан кейін оның Данбар қаласы Корольдік Бург мәртебесін алды. 1366 жылы ол Кентерберидегі Сент-Томас Бекет қабірлеріне саяхат жасады. 1367 жылдың мамырында ол әйелімен келісім бойынша Колдингэм монастырының монахтарына Дархем монастырының Эдром шіркеуі мен усадьбасын, сондай-ақ Нисбеттің иелігін берді. 1368 жылдың маусымында Скондағы парламент корольге Данбар және Дуглас графтарымен Шығыс шекарасының қауіпсіздігі туралы кеңес алуға кеңес берді. Ол 1371 жылы король Роберт II-нің таққа отыруына қатыспады, сондықтан ол одан бұрын қайтыс болған болуы мүмкін. Браун оның 1368 жылы қайтыс болғанын жазды. Егер олай болса, онда бұл 1368/69 жылдары болған болуы мүмкін.

After the Battle of Bannockburn, Patrick de Dunbar gave sanctuary and quarter to the English King Edward II at the fortress of Dunbar Castle, on the east coast of Scotland between Edinburgh and Berwick upon Tweed, and managed to effect the king's escape by means of a fishing boat whereby that monarch was transported back to England. The earl afterwards made his peace with his cousin Robert the Bruce, and was present at the parliament held at Ayr on 26 April 1315, when the succession to the Crown of Scotland was settled. In 1318 he assisted in retaking Berwick upon Tweed from the English, at which time he is noted as Sheriff of Lothian. In 1320 he was one of those nobles who signed the Declaration of Arbroath sent to Pope John XXII asserting the independence of Scotland. Laing relates a charter of a Precept originally written in Norman French by Patrick de Dunbar, Earl of March, to Sir Robert Lauder of Quarrelwood, for heritable sasine of the reversion of the lands of Whitelaw within the Earldom of Dunbar, plus 10 livres yearly from the mill of Dunbar, and the farms and issues of the granter's said town (ville) of Dunbar, according to the terms of charters to the grantee. Dated at Berwick upon Tweed, 20 October 1324. Sometime after 1331 the Bishop of Durham complained to the Regency in Scotland that the village of Upsettlington, on the Scottish side of the River Tweed west of Norham, belonged to the See of Durham and not the Earl of Dunbar, who had seized it. The King of England now became involved also and it appears the lands were restored to the Bishop. In 1332 the Earl of Dunbar was appointed by the assembly of the estates (Parliament) at Perth, joint Guardian of the Crown, upon the death of the Regent, Thomas Randolph, 1st Earl of Moray. He opposed Edward Balliol in several battles and skirmishes following the Battle of Dupplin Moor. In January 1333 he was appointed Governor of Berwick Castle but was forced to surrender it following the Battle of Halidon Hill in July 1333. The Earl of Dunbar and several others of the nobility paid fealty to King Edward. It is unlikely that Dunbar remained to fight after the first arrows reached them. In 1355 with William, Lord of Douglas and Sir William Ramsay of Dalhousie, the Earl of Dunbar again invaded Northumberland, and subsequently recovered Berwick upon Tweed, although not the castle. In 1357 he was one of the Scottish ambassadors who met at Berwick to discuss the liberation of King David, who had been taken prisoner at Neville's Cross. He was subsequently one of the hostages for David until the ransom was paid, although it would appear from Safe Conducts that he was out and about thereafter. Following this his town of Dunbar was erected into a Royal Burgh. In 1366 he made a pilgrimage to the shrine of St. Thomas Becket at Canterbury. In May 1367 he confirmed to the monks of Coldingham Priory by charter to the Prior and Convent of Durham, the church and manor of Edrom, and Nisbet, with the agreement of his wife. In June 1368 the King was advised by parliament at Scone to consult with the Earls of Dunbar and Douglas on the security of the Eastern marches. He was not present at the Coronation of King Robert II in 1371 so it is assumed that he died before then. Brown gives a year of death as 1368. If that is so it would probably be 1368/9.

Неке

Патрик Данбар екінші әйелі Агнес Рэндольфтай жақсы есте қалмаған, ол «Данбардың Қара Агнесі» деп те белгілі және одан бірнеше ай бұрын қайтыс болды. Ол ағаларынан мұраға Мэн аралын, Аннандейл иелігін (осыны некеге әкелді), Нитсдейлдегі Мортон және Тиберс феодалдық барондықтарын (ол онда жерленген), Лонгформакус және Бервикширдегі Данс; Галлоуэйдегі Мохрум, Айрширдегі Камнок және Клайдсдейлдегі Блантайрді алды.