Кіріспе
Николай Васильевич Устрялов (Ланг ру; 25 қараша 1890 - 14 қыркүйек 1937) - орыс ғалымы және ұлттық большевизмнің негізін қалаушылардың бірі. Оның қарындасының күйеуі Николай Герасимович Устрялов болды. Устрялов және оның көптеген жақтастары кейіннен контрреволюциялық қызметпен айыпталып, Ұлы тазалау кезінде өлім жазасына кесілді.
Nikolai Vasilyevich Ustryalov (Lang ru; November 25, 1890 – September 14, 1937) was a Russian politician and a leading pioneer of National Bolshevism. His great uncle was Nikolay Gerasimovich Ustryalov. Ustryalov and many of his followers were later charged with counter revolutionary activity and executed during the Great Purge.
Алғашқы жылдар
Устрялов Санкт-Петербургте дүниеге келген. 1913 жылы Мәскеу университетінің құқық факультетін бітірген. Устрялов славяншыл зиялылардың қатарына жатқан, алайда ол ерте кезеңнен бастап Сергей Булгаков пен Петр Бернгардович Струве сияқтыларға қарағанда Шығыс православие шіркеуіне онша ынталы болмағандықтан замандастарынан ерекшеленді. Ол Ресей азамат соғысында "ақтарды" қолдаушы ретінде бастады және Александр Колчак басшылығында қызмет етті.
Идеология
Устряловтың жазба еңбектерінің арасында "Ұлы Ресей проблемалары" және "Ресей таңы" атты большевиктерге дейінгі екі журналға жариялаған мақалалары болды. Ол осы журналдарда славян халқының біртүтастығын қадағалап, патшалық билікті құлатуға қуанды. Күрделі жағдайға түскен соң, ол басқа диссиденттермен бірге "Окно" ("Терезе") журналын құрды және 1921 жылы "Смена вех" ("Бағыттардың өзгеруі") атты мақалалар жинағын жариялады. Бұл жинақта ол ұлтшылдық теорияларын жариялады, соның нәтижесінде "Смена вех" апталық журналы жарық көрді. Сменовеховшылардың бас идеологы болған Устрялов, өзінің ізбасарларына Струвтың көзқарастарына қарсы аргументтер келтіру үшін "Ресей үшін күрес" (1920) және "Революцияның нышанымен" (1925) сияқты жазба еңбектерін пайдаланды. Жаңа экономикалық саясат енгізілген кезде Устрялов Кеңес Одағында "қалыпқа келтіру" процесінің басталатынын көріп, КСРО-ның сырты қызыл, ал іші ақ "редіске" ұқсайтынын айтты. Ол Маньчжуриядағы Харбин қаласында эмиграцияда өмір сүрді. Мұнда ол Қытайдың Солтүстік-Шығыс темір жолында (KVZhD) кеңесші болып жұмыс істеді және 1920 жылдан 1924 жылға дейін Харбин заң факультетінің деканы болды. Троцкий Устряловтың айналасына жиналған күштерді Ресейдің Батыс капитализміне жартылай тәуелділікке қайта оралуын қаламағандықтан, капитализмге қарсы, бірақ социалистік емес деп есептеді. Троцкийдің сөзіне сүйенсек, Устрялов және оның ізбасарлары Кеңес мемлекетінің қалыпты буржуазиялық мемлекетке айналатынын болжады және осы мемлекетті қолдау керек деп сенді. Алайда, Устряловтың ақ қозғалыс өкілі болған өткені оның жолына кедергі келтірді, ол Мәскеуде жұмыс табуға немесе тіпті кеңес азаматы ретінде мойындалуға күресті. Соңында ол ГУЛАГқа жіберілді. 1937 жылы Ұлы тазалау кезінде ол тыңшылық және "кеңеске қарсы науқан жүргізу" айыптарымен тұтқындалды. 1937 жылдың 14 қыркүйегінде ол өлім жазасына кесіліп, сол күні аттырылды.