Кіріспе
Қағаз футбол (немесе қағаз хоккей) – футбол немесе хоккей алаңын бейнелейтін квадрат торда ойналатын абстрактілі стратегиялық ойын. Екі ойыншы доптың позициясын көрсететін сызықты кезекпен ұзартады, доп тордың екі қақпасының біріне жеткенше. Бұл дәстүрлі қағаз бен қарындаш ойыны, көбінесе мектептерде ойналады және кейбір журналдарда кездеседі. Ойынның көптеген компьютерлік нұсқалары да бар. Ережелері қарапайым болғанына қарамастан, қағаз футболдың әртүрлі кеңейтілген стратегиялары мен тактикалары бар.
the pencil and paper game
Paper soccer (or paper hockey) is an abstract strategy game played on a square grid representing a soccer or hockey field. Two players take turns extending a line representing the position of a ball until it reaches one of the grid's two goal spaces. A traditional paper and pencil game, it is commonly played in schools and can be found in some magazines. Many computer implementations of the game also exist. Despite the game's simple rules, paper soccer has various expanded strategies and tactics.
Жалпы ережелер
Ойын алаңы торда тіктөртбұрыш түрінде салынған, ал екі қақпа бағанасын бейнелеу үшін екі ең қысқа жағының ортасында созылған тіктөртбұрыштар орналасқан. Тор кез келген мөлшерде болуы мүмкін, бірақ бастапқы тепкі беру үшін орталық нүктеге мүмкіндік беру үшін екі жағы да жұп сандағы шаршылардан тұруы керек. Мақсат аймақтары әдетте 2×1 шаршыдан тұрады. "Доп" алаңның ортасында нүкте ретінде белгіленеді. Ойыншылар кезекпен допты жаңа нүктеге жылжыту үшін оның қазіргі орнынан жаңа нүктеге сызық жүргізеді. Әрбір қозғалыс тікбұрышты немесе диагональды түрде жақын орналасқан нүктеге жасалуы тиіс. Допты алаң шегінен тысқары немесе бұрын салынған сызық бойымен (алаң шегін қоса) жылжытуға болмайды. Егер допқа бір немесе бірнеше сызықтар қосылған нүктеге, соның ішінде алаң периметріне жетсе, доп "секіреді" және ойыншы бірден кезекті тағы бір рет алады. Ойыншының қозғалысы тек доп сызықтар жоқ нүктеге жеткенде ғана аяқталады. Допты қарсыласының қақпасына қойған ойыншы жеңіске жетеді. Ойыншы, егер қарсыласы өз қақпасына гол соқса, да жеңіске жетеді. Егер допты жылжыту мүмкін болмайтын нүктеге (мысалы, алаң бұрышына) жеткізсе, бұл тең түсу деп есептеледі немесе қозғала алмайтын ойыншы үшін жеңіліс болып саналады, бұл ойын ережелеріне байланысты. Ойынның кейбір нұсқаларында өз қақпасына гол соғу және қозғалысқа мүмкіндік бермейтін әрекеттерге тыйым салынады. Ал осы өзгерістің кеңейтілген нұсқалары PDE Football-да қолданылады. Кейбір нұсқаларда гол соғылғаннан кейін немесе ойын тоқтатылғаннан кейін орталық алаңның нүктесінен ойынды жалғастыруға болады. Гол соқпаған ойыншы орталық нүктеден бірінші болып қозғалады. Тағы бір нұсқасы – Техас футбол, ол "X" белгілерін салуға рұқсат бермейді, себебі доп енді диагональды сызықтан өте алмайды.
Стратегия
Доптың қозғалысы бұрын салынған сызықтармен келіспейді, сондықтан ойыншы доптағы стратегиялық тұстарды толтырып, қарсыласының мүмкін қозғалыстарын шектеу арқылы оның қозғалысын тоқтатуға болады. Тағы бір стратегия – жылдам қозғалыс үшін "секірулерді" пайдалануға негізделген, бұл гол соғуға немесе қарсыластың қақпасына жақындауына кедерес келтіруге үлкен көмек береді. Осы ойынның алғашқы компьютерлік нұсқаларында жасанды интеллект (AI) ойыншының қақпасына ең қысқа жолды таңдауға бейімделген, секірулер мен басқа стратегияларды ескермейді. Алайда, бұл стратегия барлық жағдайда қолданылмайды. Қағаз футболдың компьютерлік нұсқаларына графиктер мен жол табу алгоритмдері енгізілген (мысалы, Quoridor сияқты ойындардағыдай). Дегенмен, компьютерлік бағдарламалар әлі де осы ойынды жарысқа қабілетті/жоғары деңгейде ойнай алмайды.
Ұқсас ойындар
Қағаздан футболға ұқсас екі ойын бар. Олардың да механизмдері доптың алаңдағы қозғалысын сызу арқылы белгілеуге негізделген.
Қағаздан жасалған футбол (орысша нұсқасы)
Бұл қағаз бен қарындаш ойынында да тордағы көршілес нүктелерге сызықтар салу қатысады, бірақ оның ерекшелігі үлкен ойын алаңы және ойыншылардың әр кезекте сызықты үш нүктеге дейін ұзартуы. Сызық әр нүктеде бағытын өзгерте алады, бірақ ешқандай қолданыстағы сызыққа тимеуі керек (кері қозғалысқа рұқсат жоқ). Егер ойыншы қозғалыс жасауға мүмкіншілігі болмаса, кезегінен айырылады және қарсыласы "айып соққысын" алады. Бұл ерекше қозғалыс – сегіз бағыттың кез келгеніне тік сызық, ол алты нүктеге дейін созылады және басқа сызықтарды кесіп өтуге рұқсат етілген жалғыз жағдай. Егер айып соққысы бұрын басылған нүктеге түсіп қалса немесе жылжуға қолданылатын үштен кем бос нүкте болса, қосымша айып соққысы беріледі. Егер осындай алты айып соққысынан кейін жарамды қозғалыстар жеткіліксіз болса, қарсыласы айып соққысымен бастайды. Кейбір нұсқаларында ойыншылар сызықты әр кезекте төрт нүктеге дейін ұзартады және айып соққысын 13 нүктеге дейін соғады. Стратегия қарсыластың қозғалысын шектеуді, алаң шеттерінде оны озуды және қарсыластың қақпасына жеткізілген айып соққысына тұзақ қоюды қамтиды. Егер тұзақ сәтті орындалмаса, қарсылас оны күшті қозғалыспен кері қайтара алады. Бұл ойын бұрынғы Кеңес Одағының көптеген аймақтарында танымал болды, сондай-ақ оның компьютерлік нұсқалары да бар.