Кіріспе

Ұлыбританияның аграрлық-экологиялық схемасы (2005)
Англиядағы аграрлық-экологиялық схема.
Environmental Stewardship – бұл Англияның Қоршаған орта, азық-түлік және ауыл шаруашылығы істері департаменті басқаратын аграрлық-экологиялық схема, оның мақсаты – кең ауқымды экологиялық пайда табу. Ол 2005 жылдың 18 наурызында ресми түрде іске қосылды, бірақ алғашқы келісімдер 2005 жылдың 1 тамызында ғана басталды. Егер Environmental Stewardship кең ауқымды ауылдық жерлерде қолданылса, онда:
Су сапасын жақсартуға және топырақ эрозиясын азайтуға – осы мақсаттарға жетуге көмектесетін басқаруды ынталандыру арқылы;
Егістік жеріндегі жануарлар мен өсімдіктер үшін жағдайды жақсартуға – құстар, сүтқоректілер, көбелектер және араларды қоса алғанда;
Ландшафт ерекшеліктерін сақтауға және жақсартуға – дәстүрлі дала шекаралары сияқты маңызды элементтерді сақтауға көмектесу арқылы;
Тарихи ортаны қорғауға – археологиялық ескерткіштер мен артефакттарды қоса алғанда. Бұл схема, ескі Ауыл шаруашылығы және экологиялық жағынан сезімтал аймақтар схемаларын алмастырады, екі деңгейден тұрады: Кіріс деңгейі басқару (ELS), органикалық шаруашылықтар үшін Органикалық кіріс деңгейі (OELS), төменгі деңгейлерді қамтитын Жоғарғы деңгейлі басқару (HLS) және жоғарғы деңгей үшін Жоғарғы деңгейлі басқару (Higher Level Stewardship).

Кіріспе

Кіріспе деңгейдегі басқарудың мақсаты – Англиядағы көптеген фермерлер мен жерді басқарушыларды (бұдан әрі – «өтініш берушілер») жерді жақсы ауыл шаруашылығы және экологиялық жағдайда ұстау талабынан асып түсетін, қарапайым, бірақ тиімді экологиялық басқаруды жүзеге асыруға ынталандыру, бұл бірыңғай төлем схемасы (БТС) талабынан өзгеше. Төлемдер кіріспе деңгейдегі басқару үшін гектарына 30 фунт стерлингтен бастап, органикалық ELS үшін гектарына 60 фунт стерлингке дейін жетеді және мерзімі бес немесе он жылды құрайды. Бұл бағдарлама бәсекеге қабілетті емес, төлемдер шаруашылық бойынша орташа есептегенде гектарына 30 баллдық шегіге жеткен жағдайда тағайындалады. Өтініш берушілер барлық шаруашылық түрлерін қамтитын кең ауқымды нұсқалардың (мысалы, тікпақтарды күту, аз күшін қолданатын шөптесіндер, буферлік жолақтар, басқару жоспарлары және топырақты қорғауға бағытталған нұсқалар) арасынан таңдау мүмкіндігіне ие. Әрбір нұсқаға олардың жалпы баллдарына «баллдар» (мысалы, гектарына 100 балл) қосылады.

Кіріспе деңгейдегі басқару

Егіншілік жерге иелік ететін, оны өңдейтін немесе басқаратын кез келген адам хат немесе телефон арқылы Natural England ұйымының тиісті аймақтық кеңсесіне хабарласып, ELS келісімшартын жасауға өтініш бере алады. ELS келісімшартына онлайн өтінімдерді де беруге болады. ELS келісімін талап етушілер өтінім пакетімен қатар схемалық нұсқаулықты да алады. Нұсқаулықта өтініш беруші өз жеріне қолдана алатын басқару опциялары туралы мәліметтер келтірілген. Әрбір опцияға келісімшарт бойынша (мысалы, міндетті Фермалық экологиялық тіркелгенін (ФЭТ) толтыру үшін), гектарына (мысалы, шөптесін алқаптарды басқару), метріне (мысалы, тікпақ алқаптарды басқару) немесе нысан бойынша (мысалы, далалық ағаштар) ұпай саны беріледі. Бұл схема бәсекеге негіделмейді, сондықтан ферма бойынша орташа есеппен гектарына кемінде 30 ұпайдың жалпы сомасы болса (яғни 100 гектарлық ферма үшін 3000 ұпай қажет), өтінім келісімге айналады. Барлық келісімдер жылына гектарына 30 фунт стерлингтік тұрақты төлеммен және 5 жыл мерзімге жасалады. Бұл схемалар бастапқыда қабылданғаннан бері бірнеше рет қайта қаралып келді.

Органикалық кіріс деңгейіндегі басқару

Бұл жүйе Entry Level Scheme жүйесіне өте ұқсас, тек органикалық жерлерді қамтиды. ELS және OELS-тегі көптеген нұсқалар бірдей, бірақ кейбір сәйкес келмейтін нұсқалар (мысалы, жасанды тыңайтқыштардың мөлшерін азайту) алынып тасталады. ELS сияқты, келісімдер 5 жылға созылады, бірақ OELS жеріне гектарына 60 фунт стерлинг төленеді. Органикалық және дәстүрлі шаруашылық жүргізілетін жерлердің араласуы бар шаруашылықтарда OELS-ті қалыпты ELS-пен біріктіру мүмкін.

Жоғары деңгейдегі басқару

Атауынан көрініп тұрғандай, бұл (O)ELS-ке қарағанда көбірек мақсатты және барлық жерлерге қолданылмайды. Ол, белсенді және қоршаған ортаға пайдалы басқару тәжірибелерін көбірек қолдау үшін жасалған. ELS-тен өзгешелігі, ол сондай-ақ күрделі жұмыстарға, мысалы, дәстүрлі шаруашылық ғимараттарын қалпына келтіруге арналған гранттарды ұсынады. Жоғары деңгейдегі басқару келісімдері ELS немесе OELS келісімінен негізгі басқарумен қамтамасыз етілуі тиіс, бірақ бұл схемалардан айырмашылығы, келісім 10 жылға созылады. Барлық келісімдер жыл ішінде үш ай сайынғы аралықта болатын төрт басталу күнінің бірінен басталады. Алғашқы HLS келісімдері 2006 жылдың 1 ақпанында қол қойылды. Atos Origin компаниясы құрастырған "Genesis" деп аталатын департаменттің компьютерлік жүйесіндегі мәселелерге байланысты HLS-тің іске қосылуы кейіндірек болды. Өтінім беру процедурасы негізінен ELS-ке ұқсас, бірақ схеманың күрделілігі мен бәсекелестігі жоғары болғандықтан және оның мақсаттылығына байланысты Natural England кеңесшісінің келуі қажет. HLS келісімдері бойынша төлем мөлшері таңдалған нақты опцияларға байланысты болады, сомасы белгілі бір мөлшерлемеге емес.

Жоғарғы деңгейлі басқару

Бұл жаңа схема бастапқы деңгейдегі басқару схемаларымен бірдей форматта келеді. Ол 2010 жылы іске қосылды, алғашқы келісімдер 2010 жылдың 1 шілдесінен күшіне енді. Ол DEFRA және RPA басқаратын «Hill Farm Allowance Scheme» схемасын алмастырды.