Кіріспе

Америкалық солдат және мемуар жазушы (1760–1850)

Джозеф Пламб Мартин (Joseph Plum Martin; 21 қараша 1760 – 2 мамыр 1850) – Америка революциялық соғысы кезінде Коннектикут милициясы мен Континенттік армиясында қызмет еткен солдат. Ол 23 жасында саперлер бөлімінде сержант болып отставкаға шықты. Оның 1950-ші жылдары қайта жарияланған естеліктері сол дәуірдегі қатардағы сарбаздың өмірін және Мартин қатысқан шайқастарды түсіну үшін тарихшыларға құнды көзқарас ұсынып, маңызды дереккөз болып табылады.

Ерте өмір

Джозеф Пламб Мартин 1760 жылдың 21 қарашасында Массачусетс штатының Бекет қаласында, пастор Евенезер Мартин мен Сюзанна Пламб отбасында дүниеге келді. Жеті жасында ол өте жақсы жағдайда тұратын әжесі мен атасымен бірге Милфордқа (Коннектикут штаты) тұруға жіберілді. Оның отбасының жағдайы жақсы болғандықтан (әкесі Йель университетінде оқыған), Мартин оқу мен жазуды қоса алғанда, толыққанды білім алу мүмкіндігіне ие болды.

Революциялық соғыс қызметі

1775 жылы Мартин 15 жасында Лексингтон және Конкорд шайқастарынан кейін соғысқа қатысуға өте құштар болды. Оның әже-шешесі бастапқыда бұл ойға қарсылық білдірді, бірақ Мартинге рұқсат бермесе, қашып кететінін және жекеше ретінде теңіз кемесіне қосылатынын айтқаннан кейін келісті. Ол 1776 жылдың маусым айында Коннектикут милициясына қосылды және генерал Джордж Вашингтонның басшылығындағы Нью-Йорк қаласы аймағында қызметке тағайындалды, британдық Лонг-Айленд кампаниясы басталар алдында келді.

Өлім

Мартин 1850 жылдың 2 мамырында 89 жасында қайтыс болды. Ол әйелімен бірге Мэн штатының Стоктон-Спрингс қаласынан тыс жердегі Сэнди-Пойнт зиратында жерленген.

Джозеф Пламб Мартиннің баяндауы

Мартиннің соғыс туралы баяндамасын ғалымдар Америка революциясының маңызды біріншілік көзі ретінде жиі сілтеме жасайды. Соғыстың көп бөлігінде Мартин армияда қарапайым сарбаз болды, ал оның есебі Революцияның белгілі батырларын қамтымайды. Оның баяндамасы тарихшылар, зерттеушілер және Америка революциясын қайта жаңғыртушылар үшін маңызды біріншілік дереккөздердің бірі саналады. Мартиннің әңгімесі алғаш рет 1830 жылы Мейн штатының Халлоуэлл қаласында анонимді түрде жарияланды, «Революциялық солдаттың кейбір оқиғалары, қауіп-қатерлері мен азаптары, оның өзі куә болған оқиғалар туралы әңгімелермен бірге» деген атпен. Ол көптеген түрде қайта басылып шықты, бірақ тарихтан жоғалды деп есептелді. 1950 жылдардың ортасында баяндаманың бірінші басылымы табылып, Мористоун ұлттық тарихи паркіне сыйға берілді. Кітап 1962 жылы Little, Brown баспасында қайта басылды, ал 2006 жылы Eastern National баспасының рұқсатымен Джордж Ф. Шеер редакциялаған «Private Yankee Doodle» деген атпен қайта жарық көрді. Сондай-ақ, 1968 жылы «The New York Times» басылымының «Америка революциясының куәгерлері» I сериясының бір томы ретінде жарық көрді. 2001 жылы жарық көрген қазіргі басылым «Революциялық солдаттың баяны: Джозеф Пламб Мартиннің кейбір оқиғалары, қауіптері мен азаптары» деп аталады. Басқа да қазіргі нұсқаларға балаларға арналған «Yankee Doodle Boy» және «Революциялық солдаттың естеліктері», сондай-ақ түсіндірмелермен жабдықталған «Private Yankee Doodle» кіреді. Оның баяндамасы Америка революциясы туралы көптеген еңбектерде келтірілген, оның ішінде Дэвид МакКалло мен Роберт Лекки жазғандары да бар. Мартин түрлі телеарналардағы деректі фильмдерде/драмаларда бейнеленген: Аарон Картер («Liberty's Kids»), Филип Сеймур Хоффман (PBS сериясы «Liberty! The American Revolution») және Рик Шродер («The American Revolution»). Оның баяндамасының бірінші басылымдарының көшірмелері Конгресс кітапханасында, Карлайлдағы АҚШ Армиясының әскери тарих институтында, сондай-ақ Мористоун ұлттық тарихи паркіндегі артефакттар жинағында сақтаулы. Оның құрметіне аталған Джозеф Пламб Мартин жолы Пенсильваниядағы Вэлли Фордж ұлттық тарихи саябағын айналып өтеді.