Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиядағы көл
Донегол округіндегі көл
Lake in Ireland
the lake in County Donegal
Дерг көлі, тарихи тұрғыдан Дергарт көлі (Loch Deirgeirt) – Ирландиядағы Шаннон өзенінің алабындағы тұщы сулы көл. Ол Ирландия аралындағы үшінші ең үлкен көл (Лоуг Неаг және Лоуг Коррибтен кейін) және Ирландия Республикасындағы екінші ең үлкен көл. Көл сопақ, тар және Клэр (оңтүстік-батыс), Галвей (солтүстік-батыс) және Типперри (шығыс) округтерінің жағалауларын қамтиды. Бұл Шаннон өзеніндегі үш ірі көлдің ең оңтүстігінде орналасқан көл; қалғандары – Лоуг Ри және Лоуг Аллен. Дерг көлінің жанында Портмуна, Киллалое және Баллина, Дроминер, Терригласс, Маунтшаннон және Гаррикеннеди қалалары мен ауылдары орналасқан. Көлдің атауы ирланд тіліндегі Loch Deirgdheirc сөзінен пайда болған. Дерг көлінде, соның ішінде Инис Сеальтра немесе Киелі арал сияқты көптеген аралдар бар.
Lough Derg, historically Lough Dergart (Loch Deirgeirt), is a freshwater lake in the Shannon River Basin, Ireland. It is the third biggest on the island of Ireland (after Lough Neagh and Lough Corrib) and the second largest lake in the Republic of Ireland. It is a long, narrow lake, with shores in counties Clare (south west), Galway (north west), and Tipperary (to the east). It is the southernmost of three large lakes on the River Shannon; the others being Lough Ree and Lough Allen. Towns and villages on Lough Derg include Portumna, Killaloe & Ballina, Dromineer, Terryglass, Mountshannon and Garrykennedy. The lake's name evolved from the Irish Loch Deirgdheirc. Lough Derg has many islands including Inis Cealtra or Holy Island.
География
Ең терең жерінде көл терең және Лоу Дерг Шеннонға құятын жерден төмен ағысында, Доонасс сарсуалы орналасқан, бұл көлдің жалпақ жағалауындағы ең үлкен сарсуал. Жақын жерде Арднакрушадағы гидроэлектр станциясы орналасқан, ол 1927 жылы салынған кезде әлемдегі ең ірі станция болды.
At its deepest, the lake is deep and covers an area of Close downstream from where Lough Derg empties into the Shannon are the falls of Doonass, the largest fall on the otherwise gently sloping river. Nearby is the location of the hydroelectric power plant at Ardnacrusha, which, when built in 1927 was the world's largest.
Қолданылуы
Тоғызыншы ғасырда Лох Дерг Ирландияның орталық аймағындағы каналдар арқылы Лимерик портынан Дублинге дейінгі маңызды тамыр болды. Толық ұзындығында кеме жүзуге болатын Лох Дерг бүгінде круиздік кемелер мен басқа да демалыс кемелері үшін, сондай-ақ желкендеу және балық аулау үшін танымал. Лимерик университеті көлдің жанында, Киллалодан солтүстікке қарай әрекет орталығына ие, онда каноэ, каяк, виндсерфинг, желкенді қайықтар және басқа да демалыс түрлері бар. Лох Дергте RNLI құтқару кемесі орналасқан, ол Ирландиядағы алғашқы ішкі станциясы болып табылатын Дроминерде орналасқан. 2013 жылдың маусым айында халықаралық ескек командаларының жарысы ауа райының нашарлауына байланысты үлкен құтқару операциясы жүргізіліп, 35 адам қауіпсіздікке жеткізілді. Дублин қалалық кеңесі 2011 жылы Лох Дергтен Дублин қаласына және аймағына күніне 350 миллион литр су жеткізуге арналған құбыр жоспарын жариялады. 2016 жылы көлдің оңтүстігіндегі Партин бассейні суды алуға арналған ұсынылған орын ретінде таңдалды. Су Типперри округіне қарасты Клоуджорданның жанындағы Нокканакридегі қысымды төмендету резервуарына сорғыланып, одан гравитациялық күшпен Дублинге жеткізіледі.
In the nineteenth century, Lough Derg was an important artery from the port at Limerick to Dublin through the canals in the midlands of Ireland. Navigable over its full length, Lough Derg is today popular with cruisers and other pleasure craft, as well as sailing and fishing. The University of Limerick have an activity centre by the lake, just north of Killaloe, where there are canoes, kayaks, windsurfing, sailing dingies, and other recreations. Lough Derg is home to an RNLI Lifeboat which is based at Dromineer, the first inland station in Ireland. In June 2013, 35 people were brought to safety when a major rescue effort was undertaken after an international rowing event was hit by severe weather. Dublin City Council published a plan in 2011 for a pipeline to supply up to 350 million litres of water a day from Lough Derg to Dublin city and region. In 2016 the Parteen Basin at the south of lough was chosen as the proposed site of extraction. Water would be pumped to a break pressure tank at Knockanacree near Cloughjordan in County Tipperary and gravity fed from there to Dublin.
Экология
2012 жылы Лауг Дерг көліндегі аралда ақ құйрықты бүркіттердің жұбы алғаш рет ұя салған. Бұл 2007 жылдың жазында басталған ирландтық қайта қоныстандыру бағдарламасының үлкен жетістігі болды. Characeae (тас балдырлар) тұқымдасына жататын инвазивті Нителлопсис обтуза балдыры алғаш рет Ирландияда осы көлде 2016 жылы тіркелді. 2021 жылы UCD университетінің зерттеу тобы осы көлде және Lough Ree көлінде инвазивті квагга мидияларын тапты. Солтүстік-шығыс жағалауы ерекше қорғалатын аумақ болып тіркелген.
A breeding pair of white tailed eagles first nested on an island in Lough Derg in 2012. This marked a great success for the Irish reintroduction programme started in the summer of 2007. Nitellopsis obtusa, an invasive alga in the family Characeae (stoneworts), was first recorded in Ireland in this lough in 2016. In 2021, invasive quagga mussels were discovered in the lake and in Lough Ree by a research team from UCD. The North East Shore is listed as a Special Area of Conservation.