Кіріспе
2007 жылғы Шекхар Капурдың фильмі
Өндіріс
Негізгі түсірілім 2006 жылдың 28 сәуірінде басталды және 2006 жылдың 1 тамызында аяқталды.
Тарихи негіздер
1558 жылдың қараша айында Испания королі Филипп II-нің екінші әйелі, Англия королевасы Мэри I қайтыс болды. Олар 1554 жылдың шілдесінде, Мэридің Англия тағына отырғаннан кейін бір жыл өткен соң үйленді, бірақ Англия Парламенті оған Англияның теңдестірілген монархы ретінде көп құқық беруден бас тартты. Мэри қайтыс болғаннан кейін ол оның қарындасы және мұрагері Елизавета I-ге үйленуге көндіруге тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Филип көп жылдар бойы Англиямен бейбіт қарым-қатынас сақтап, тіпті Елизаветаны Папаның айыптау қаупінен қорғады. Бұл Еуропадағы күштер тепе-теңдігін сақтау мақсатында жасалған шара еді. Соңында Елизавета Англияны Нидерландыдағы протестант көтерілісшілерімен одақтастырды. Сонымен қатар, ағылшын кемелері испан саудасына қарсы қақпалық саясатты бастады және Жаңа дүниеден келетін испан қазына кемелерін тонаумен қорқытты. Ағылшын кемелері тіпті испан портына шабуыл жасады. Филипп үшін шектен шығу – 1585 жылы Елизавета қол қойған Нонсух шарты болды, ол көтерілісшілерге әскер мен жабдықтар беруге уәде берді. Англияның бұл әрекеті Филипптің Францияның Католик лигасымен жасаған Жуанвиль шартының салдары деп қарастырылса да, Филип оны Англия тарапынан жасалған соғыс актісі деп есептеді. Папаның құрметімен ол Испан Армадасын Англияға, протестантизмге және Елизаветаның өзіне қарсы шабуылға жіберді. Королеваның жақын адамы, сэр Уолтер Рэли, Елизавета сарайындағы Бесс Трокмортонға үйленді, оның бала күтіп жүргенін білген соң. Елизавета I екеуін де тұтқындап, Лондон мұнарасына қамады, бірақ кейін босатты.
Драмалық лицензия
Тарихи кезеңді бейнелеу ойын-сауық мақсатында қатты қиялдау арқылы жасалған. Фильмнің басты кейіпкері Кейт Бланшетт былай деді: "Біздің осы сауатсыз балалар тобымен бірге өсіп келе жатқанымыз қорқынышты, оларға фильм шындық деп үйретіледі, ал шындығында ол ойдан туған дүние". Ойдан шығарылған кейбір жайттар: Сэр Уолтер Рэли испан армадасын жеңудегі маңызды тұлға ретінде бұрмаланған, ал фильмде сэр Фрэнсис Дрейк пен ағылшын флотының басқа да маңызды басшылары көрсетілмейді (испандықтармен шайқаста "Дрейк" деп аталатын кейіпкер пайда болады; бұл рөлді актер Малкольм Стори ойнайды). Роберт Дадли, Лестердің 1-ші графы, Армада кезінде генерал-лейтенант болған, бірақ фильмде ол Тилбери лагерінде жоқ, оның рөлі Рэлиге берілген. Фильмде Дадлидің Нидерландыдағы әскери жорығы туралы ештеңе айтылмайды. Чарльз Говард (содан кейін Эффингемнің Лорды Говард, ағылшын флотының нақты қолбасшысы) бір кезде: "Біз тым көп кемелерді жоғалтып жатырмыз" дейді. Шындығында, шайқас кезінде бірде-бір ағылшын кемесі жоғалған жоқ. Фильмде Элизабетті доктор Джон Ди кеңес бергені көрсетілген. Тарихи деректер бойынша, Ди бейнеленген кезеңде Еуропа құрлығында саяхаттап жүрді және Армада жеңілгеннен кейін бір жылдан астам уақыт өткен соң ғана қайтып келді. Элизаветаның негізгі кеңесшісі және бас министрі Уильям Сесил, 1-ші Барон Бергли фильмнен толығымен алынып тасталған. Бэбингтон заговорының иезуит көшбасшысы Роберт Рестон көрсетілген, ол шын өмірдегі иезуит Джон Баллардқа негізделген, бірақ ол Бэбингтонды Элизаветаға қарсы қастандық жасауға ынталандырған, бұл испан шапқыншылығына әкелетін оқиғалар тізбегін бастайды. Алайда, Баллард бұрынғы фильмде Ридольфи заговорына қатысқаны үшін өлім жазасын алғандықтан, оның орнына Рестон рөлі құрылды. Фильмде Элизавета ескі Сент-Пол соборының алтарында Энтони Бэбингтонмен кездеседі, оның тапаншасы ұнтақпен толтырылған, бірақ оқ жоқ. Нақты Бэбингтон заговоры, Элизаветаға қарсы бұрынғы заговорлар сияқты, Фрэнсис Уолсингхемнің тергеу жұмысы арқылы жоспарлау кезеңінде ашылып, оның орындалуына жол берілмеді. Фильмде Бэбингтон (және басқа да заговоршылар) шын мәнінде асылудың, сурет салудың және төртке бөлудің қорқынышты әдісі емес, ұзын құлап асылғандай көрсетілген. 1585 жылы Элизабет 52 жаста болған (бала тууға тым қарт деп есептелген). Фильмде патшайымға үйлену және балалы болу мақсатымен әртүрлі күйеулер ұсынылған, бірақ көрсетілген оқиғалар оның билік ету кезеңінде әлдеқайда ертерек орын алған. Мысалы, Швеция патшасы Эрик XIV Англияға сапары әкесінің қайтысымен тоқтатылғаннан кейін, 1560 жылы Элизавета 27 жаста болғанда, оған үйлену туралы ұсынысынан бас тартқан. Шындығында, 1568 жылы Эрик швед тағынан құлатылып, 1577 жылы тұтқындықтан қайтыс болған. Сол сияқты, 1568 жылы Австрияның эрцгерцогы Карл II-мен некеге тұру келіссөздері тоқтатылып, 1571 жылы Карл өзінің немересі Мария Анна Баварияға үйленді, олардың он бес баласы болған. Испанияның Филипп II-і Армада кезінде қарт, ауру адам ретінде көрсетілген. Шындығында, ол Элизаветадан бес жасқа ғана үлкен болған және 1596 жылы, сегіз жылдан кейін қайтыс болған. 1588 жылы Испанияның Инфанта Изабелла бала ретінде көрсетілген. Шындығында, ол сол кезде 21 жаста болған. Уильям Уолсингхем толығымен ойдан шығарылған кейіпкер. Нақты Уильям Уолсингхем Фрэнсис Уолсингхемнің әкесі болған. Фильмдегі Уолсингхемнің қызы Мэри Уолсингхем 1580 жылы қайтыс болған. Франсис Уолсингхем - Филип Сидниге үйленген тірі қалған қыз. Бесс Трокмортон Уолтер Рэлидің баласына 1591 жылдың жазында, Армада жеңілгеннен кейін үш жыл өткен соң жүкті болған, емес, бірден емес. Олардың жасырын некелері анықталғаннан кейін, Элизавета оларды Лондон мұнарасына қамап қойған. Ол екеуін де босатып жіберсе де, бұл фильмде көрсетілгендей, кешірімділікпен жасалмаған. Ол Рэлигті босатты, өйткені оның экспедицияларының бірі Англияға Испанияның қолға түскен кемесі "Мадре де Диос"пен оралды, ал оның адамдары Рэлигті оларға қайтармаса, көтеріліс жасауға дайын екенін мәлімдеді. Бесс босатылды, өйткені Элизавета Тауэрде тұтқында болған кезде Бесс сәбиі обадан қайтыс болғаннан кейін өзін кінәлі сезінді. Рэли мен Бесс арасындағы роман Рэли Бессті оның ағасы Фрэнсис Элизаветаны өлтіру үшін өлім жазасын алғаннан кейін жұбатқанда басталған, бірақ бұл оқиға романның басталуынан алты жыл бұрын болған. Шотландия королевасы Мэри шотландтық акцентімен сөйлейді, бірақ шындығында ол бес жасынан бастап француз сарайында тәрбиеленген және жас кезінде ғана Шотландияға оралған. Фильмде испан елшілері мен сарайдың басқа да мүшелері Элизаветамен кездескенде қылыштармен жүргені көрсетілген. Қастандықтардың қаупіне байланысты, Элизавета сарайда болғанда ғана Корольдік гвардия мүшелеріне қару алып жүруге рұқсат берілген. Мэри, Шотландия королевасының өлім жазасы тұтқынға алынғаннан кейін көп ұзамай орындалғандай көрсетілген, ал ол әлі жас болған. Шындығында, Мэри 1587 жылы өлім жазасын алғанға дейін 19 жыл түрмеде отырған, оның жасы 44 болған. Фильмде ағылшын флоты мен испан армадасы арасындағы шайқас екі флоттың кемелерінен жасалған залптардан тұрады деп көрсетілген. Шындығында, ағылшын кемелері күні бойы бірнеше рет атуға қабілетті болса да, ауыр испандық зеңбіректерді қайта зарядтау өте қиын болғандықтан, олар көбінесе бір рет ғана атылған. Залптар кемелердің дизайнындағы кейінгі өзгерістермен, 17 ғасырдың бірінші жартысында пайда болды, ал ағылшындардың мұндай технология мен тактиканы қолданған алғашқы ірі шайқастары ағылшын-голландия соғыстары болды. Фильмде Элизавета Австрияның эрцгерцогы Карл II-мен неміс тілінде сөйлескен. Элизавета бірнеше тіл білгенімен, оған неміс тілі үйретілгеніне немесе оны сөйлегеніне ешқандай дәлел жоқ; олардың кездескені де екі күмәнді. 1585 жылы Элизаветаның сарайында испан елшісі болған жоқ, өйткені Элизавета оны Трокмортон заговоры ашыққа шыққаннан кейін Англиядан қуды, содан кейін Фрэнсис Трокмортон испандықтардың оның заговорына қолдау көрскенін азаптау арқылы мойндады.
Sir Walter Raleigh is falsely portrayed as a major figure in the defeat of the Spanish Armada, and the film does not credit Sir Francis Drake and other key leaders of the English fleet (a character called "Drake" does appear during the battle with the Spanish; the role is played, uncredited, by actor Malcolm Storry). Robert Dudley, 1st Earl of Leicester, was lieutenant general at the Armada crisis, but in the film, he is not present at the Tilbury camp, his role having been given to Raleigh. The movie also does not make mention of Dudley's military campaign in the Netherlands. Charles Howard (then Lord Howard of Effingham, the actual commander of the English fleet), says at one point, "We're losing too many ships." In reality, not a single English ship was lost during the battle. The film depicts Elizabeth being advised by Dr John Dee. Historically, Dee was travelling on the European mainland throughout the period depicted and did not return until more than a year after the defeat of the Armada. Elizabeth's actual main advisor and chief minister, William Cecil, 1st Baron Burghley, is omitted from the film altogether. The portrayed Jesuit leader of the Babington Plot, Robert Reston, is completely fictional, though based on the real life Jesuit John Ballard, who encouraged Babington to initiate the assassination attempt on Elizabeth, which would subsequently begin the chain of events leading to the Spanish invasion. However, because Ballard was depicted being executed in the previous film for participating in the Ridolfi plot, the role of Reston was created to replace him. In the film, Elizabeth is confronted at the altar of Old St Paul's Cathedral by Anthony Babington, who has a pistol charged with powder but no shot. The real Babington Plot was, like preceding plots against Elizabeth, discovered and thwarted by Francis Walsingham's investigative efforts while still in the planning stages, long before there was any actual attempt to kill Elizabeth. The film also depicts Babington (and, implicitly, the other conspirators) as having been hanged by long drop, rather than the actual, and more gruesome method of hanging, drawing and quartering. In 1585, Elizabeth was 52 (considered too old to bear children). The film shows various suitors being presented to the queen, with a view to marriage and children; the events presented actually took place much earlier in her reign. For instance, Erik XIV of Sweden abandoned his proposals to marry Elizabeth after his trip to England was interrupted by his father's death in 1560, when Elizabeth was 27. In fact, by 1568, Erik had been deposed from the Swedish throne and died in captivity in 1577. Likewise, marriage negotiations with Charles II, Archduke of Austria were abandoned in 1568 and in 1571, Charles married his niece Maria Anna of Bavaria, with whom he had fifteen children. Philip II of Spain is depicted at the time of the Armada as an old, sick man. In fact he was just five years older than Elizabeth, and his death did not occur until eight years later, in 1596. In 1588, Infanta Isabel of Spain is portrayed as a child. In reality, she was 21 by this time. William Walsingham is a completely fictitious character. The real William Walsingham was the father of Francis Walsingham. Mary Walsingham, Walsingham's daughter in the film, died in 1580. Frances Walsingham was the surviving daughter who married Phillip Sidney. The lady in waiting Bess Throckmorton in fact became pregnant with Walter Raleigh's child in the summer of 1591, three years after the defeat of the Armada, not immediately before. After their secret marriage was inevitably discovered, Elizabeth had them locked up in the Tower of London. While she did eventually release them both, it was not out of any sense of forgiveness as the movie depicts. She released Raleigh because one of his expeditions returned to England with a captured Spanish ship, the Madre de Dios, and his men threatened a mutiny if she did not return Raleigh to them. Bess was released because Elizabeth felt guilty after Bess's baby died of plague while she was incarcerated in the Tower. The affair between Raleigh and Bess is depicted as beginning when Raleigh consoles Bess after her cousin Francis is executed for his plot to assassinate Elizabeth, but that happened six years before the affair actually took place. Mary, Queen of Scots is depicted as having a Scottish accent, when in actuality, she had been raised at the French court from the age of five and did not return to Scotland until she was a young woman. The film shows Spanish envoys and other members of court wearing swords during their audiences with Elizabeth. Owing to threats of assassination, only members of the Royal Guard were permitted to carry weapons near Elizabeth while she was in court. The execution of Mary, Queen of Scots, is portrayed as having happened very swiftly after her arrest, while she was still a young woman. In fact, Mary was held in custody at various places for 19 years before her execution in 1587, at the age of 44. The film depicts the battle between the English navy and the Spanish Armada as consisting of broadsides from the ships of both fleets. In fact, while the English ships were able to fire multiple times during the course of a day, the heavy Spanish guns were so difficult to reload that they were frequently only fired once. Broadsides would accompany later developments in ship design in the first half of the 17th century, the first major actions involving such technology and tactics for the English being the Anglo Dutch Wars. During the film, Elizabeth spoke German to Charles II, Archduke of Austria. Although Elizabeth spoke several languages there is no evidence that she was taught or spoke German; nor is it likely that they ever met. There was no Spanish ambassador in Elizabeth's court in 1585, as Elizabeth had him expelled from England following the discovery of the Throckmorton plot, after Francis Throckmorton claimed under torture that his plot had been sanctioned by the Spanish.
Католикке қарсылық туралы мәлімдемелер
Фильм протестанттық реформация мен контрреформация арасындағы Еуропа саясатын екіге бөлген күрес туралы маңызды оқиғаны көрсетеді. Бірнеше сыншы (кейбіреулері төменде келтірілген) фильмді "католиктерге қарсы" деп атап, өз тарихына қатысты дәстүрлі ағылшын көзқарасын ұстанды. Британиялық дін қызметкері, әке Питер Малоун, шолуында фильмді джингвистік деп мәлімдеді. АҚШ-тағы Ұлттық католиктік тізілімінің киносыншысы Стивен Д. Грейданус бұл фильмді "Да Винчи кодымен" салыстырып, былай деп жазды: "Испан армадасының әлсіз сахналанған құлауы – шіркеуді кемсітуші бейнелердің шыңы: өртенген қиындылардың арасында жүзген дұға таспалары, мұхит түбіне батып бара жатқан кері айқыштар, жеңіліспен қашып бара жатқан жағымсыз жамылғы киген дін қызметкерлерінің қатары. "Алтын ғасыр" мен "Да Винчи коды" арасындағы айырмашылық Грейданус: "Мұндай католиктерге қарсы жарылысқа көптеген сыншылар көз жұмыпты неге?" – деп сұрады. Ньюарк Стар Леджердің Стивен Уитти: "Бұл фильм католиктікті қорқынышты фильмдердегі сектамен теңестіреді, онда ән шырқап тұрған монахтардың және жарқыраған айқыштардың қорқынышты жақын кадрлары көрсетіледі" деді. Миннеаполис Стар Трибьюнының журналисі Колин Коверт "жағымсыз католиктік бейнелерге" шағымданды, ал Лафайет Журнал & Курьердің журналисі Боб Блум фильмдегі католиктікке қарсылықтың "ауыр нүктелерінің" бірі екенімен келісті. Вестминстер соборының әкімшісі, монах Марк Лэнгем, кейбір рим католиктері сахналарды түсіруге рұқсат бергені үшін сынға ілікті; фильмді "көруге міндетті" деп бағалағанмен, ол "бұл "кісі өлтіруші дін қызметкерлері" туралы мифті жалғастыратындай көрінеді" деп ұсынды. Флоренция университетінің тарихшысы Франко Кардини "фильм атеистер мен "апокалиптикалық христиандар" бірлесіп, католиктік дінге, Ватиканға және папалық билікке қарсы жасалған "бірлескен шабуылдың" бөлігі болды" деп мәлімдеді. "Неліктен дәл қазір, біз исламдық қауіпке қарсы батыстық өркениетімізді қайта жаңғыртуға тырысып жатқанда, осындай бұрмаланған католиктікке қарсы насихатты жариялау керек?" Режиссер Шехар Капур өзінің фильміне жасалған бұл сынды жоққа шығарып: "Шындығында, бұл өте, өте терең католиктікке қарсы емес. Ол діннің экстремистік формаларына қарсы. Сол кезде Испаниядағы шіркеу, немесе Филип, бүкіл әлемді католицизмнің таза түріне айналдыруға ниеттенген. Сондықтан бұл католиктікке қарсы емес. Бұл Елизаветаның сенімін бір жақты деп қарастырған Құдай сөзінің жекелеген түсіндіріліміне қарсы." "Шындығында, Папа оның өлім жазасын бұйырды; ол Елизаветаны өлтірген немесе өлтіруге тырысқан әркімнің көктегі патшалықта әдемі орын табатынын айтты. Салман Хан немесе Салман Рушди туралы осындай сөздерді тағы қайдан естідіңіз? Мен осы фильмді осы себепті түсірдім, католиктік пен протестант арасындағы араздық туралы ой туындамасын деп. Менің Елизаветаны түсіндіруім Филиппен салыстырғанда көбірек төзімділікке негізделген, бұл толық шындық. Оның осындай әйелдік энергиясы болғаны рас. Бұл Филиптің, оның әртүрлілік пен қайшылықты қабылдау қабілеті болмаған, және Елизаветаның осыны істей алатын әйелдік қабілетіне қарсы келеді." Капур бұл плюралистік қорғанысты өзінің жеке көзқарасына дейін кеңейтті: "Мен барлық тарихты ойдан шығарылған және түсіндіру ретінде сипаттар едім. Кез келген католиктен сұраңыз, олар сізге тарихтың мүлдем басқа аспектісін береді. Тарих әрқашан түсіндіру болды. Мен тарихтан сабақ алмаған өркениеттердің бірнеше рет бірдей қателіктерге ұшырауға тағдырланғанына сенемін, сондықтан бұл фильм фундаментализмге қарсы төзімділік идеясымен басталады. Бұл католиктікке қарсы протестант емес, бұл католицизмнің өте фундаменталдық түрі. Бұл испан инквизициясының кезі еді және оның халқының жартысы протестант, жартысы католик болған әйелге қарсы. Оның протестанттық Парламентінде "барлығын өлтіріңіз" дейтін фанаттар жеткілікті болды, ал ол үнемі "жоқ" деп айтатын. Ол үнемі төзімділік жағында болды. Сондықтан сіз тарихты бізге қатысты оқиғаларды баяндау үшін түсіндіресіз."
Саундтрек
Бастапқы музыканы А. Р. Рахман мен Крейг Армстронг жазған. Капур Рахман мен Армстронгтың бірге жұмыс істегеніне өте қуанды, олардың "толыққандай түрлі орта мен мәдениеттерден шыққан екі адамның" қарым-қатынасын бақылаудың қызықты болғанын айтты. Бланшетт 2000-шы жылдардың басында Үндістанға сапар шегіп, көптеген үнді дыбыстарын алып келді және Капурды Рахманға Голливуд фильмдері үшін музыка жазуға көндіруге тырысты. Антонио Пинто өндіріс барысында серіктес ретінде есімдері аталды, бірақ кейін Армстронг жобаға қосылды. 2009 жылдың қаңтар айында ол А. Р. Рахманның басқа да шығармалары фильмде пайдаланылмағанына қанағаттанбады, "Алтын ғасырдың музыкасы одан да жақсы болуға тиіс еді" деп ойлады. Ол осы туындыларды басқа жобаларда естуді үміттенеді. Музыкалық шығарма "Ашылу" 2008 жылғы Уимблдон турнирінің жекелей ойындар финалын көрсету кезінде BBC арнасында қолданылды. "Storm" 2013 жылғы "Man of Steel" фильмінің трейлерінде естіледі.
Үй медиасы
Фильм 2008 жылдың 5 ақпанында DVD және HD DVD форматында, ал 2009 жылы Blu-ray форматында шықты.
Сыни қабылдау
Кейт Бланшетттің өнері жоғары бағаланғанымен, фильм АҚШ сыншыларынан көбінесе аралас және теріс пікірлер алды. Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтында 167 шолудың 35%-ы фильмге оң баға берді, орташа бағасы 5,1/10. Сыншылардың пікірінше, «Бұл жалғасы сәнді костюмдермен және әсем декорациялармен толы, бірақ түпнұсқа «Елизавета» фильмінің шын жүрегі мен шығармашылығынан мүлдем айырылған». Metacritic сайтында фильм 35 шолу негізінде 100 балдық жүйе бойынша 45 балл жинады, бұл «аралас немесе орташа пікірлерді» көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+–ден F-қа дейінгі шкала бойынша «B» бағасын берді, бұл алдыңғы фильммен бірдей. The Guardian газетінің Питер Брэдшоу фильмге 5 жұлдыздың 1-ін берді, фильмнің тарихи фактілерді бұрмалауы мен мелодрамалық сипатына назар аударды. Ол былай деп жазды: «Капурдың алғашқы «Елизаветасы» салқын, ойлы, күрделі сюжетке ден қойған болса, жаңа фильм Жан Плейдидің романтикалық романының деңгейінде». Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 2,5-ін берді, «Киімдердің сұлулығы, декорациялардың кеңдігі, музыканың күштілігі соншалық, өндірістің артындағы адамдарды көру қиын» деді. Дегенмен, Эберт актерлердің өнерін, әсіресе Кейт Бланшетттің Елизавета I рөліндегі ойынын жоғары бағалады. Ол «Бланшетттің Торонто халықаралық кинофестивалінде Елизавета мен Боб Дилан рөлінде керемет ойнауы – актерлік өнердің кереметі» деді. Бланшетт Боб Дилан рөлін «Мен осында емеспін» фильмінде ойнады және екі фильмдегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Minneapolis Star Tribune газетінің Колин Коверт фильмге 4 жұлдыздың 3-ін берді, «бұл фильм псевдотарихи ертегі, романтикалық үшбұрыш және қанды-қырғынды мелодрама ретінде сөкпеуге болатынын» және «бұл тарихи бұрмалау емес, қирату. Бірақ кемшіліктеріне қарамастан, бұл Баз Лурманның «Ромео + Джульетта» фильмінен бері ең жанды, ең керемет Елизаветалық қойылым болуы мүмкін» деп жазды. Ал The Boston Globe газетінің Весли Моррис «Тарихшылар «Елизавета: Алтын ғасыр» фильмінен көбірек тарихи деректерді талап етуі мүмкін. Бірақ сериалға адал жанкүйерлер одан да көп драманы күтеді» деді. Майкл Гоув BBC Two Newsnight Review бағдарламасында сөйлеген сөзінде: «Бұл Англияның өткенін Уиг тарихының дәстүрімен таныс адам үшін, мен сияқты, толығымен түсінікті етіп көрсетеді. Бұл фильмнің таңғажайып ерекшелігі – ол тарихи аномалияға айналды. Соңғы қырық-елу жылда Англия мен ағылшындарды батырлықпен бейнелеген тарихи фильмді еске түсіре алмаймын. Сіздер Лоренс Оливьедің Шекспирдің «Генрих V» фильміне қайта оралуыңыз керек, онда ағылшын патшасы мен ағылшын әскері батырлықпен бейнеленген».
Кассалық жинақ
"Алтын ғасыр" фильмі АҚШ және Канадада 2001 кинотеатрда дебюттік уикендте 6,1 миллион долларлық кассалық жиын жасап, прокатта 6-шы орынды иеленді. Ұлыбритания мен Ирландия Республикасында фильм 4-ші орында дебют жасап, алғашқы уикендте 1,3 миллион фунт стерлинг (2,7 миллион доллар) табалдырысын басып өтті. 2009 жылдың ақпан айына дейін фильмнің жалпы әлемдік кассасы 74,2 миллион долларды құрады, оның ішінде АҚШ және Канадада 16,4 миллион доллар, ал қалған әлемде 57,8 миллион доллар жиналды. Салыстыра келсек, бұл фильмнің алдыңғы бөлімі "Елизабет" АҚШ және Канадада 30 миллион доллар, ал әлем бойынша 82,1 миллион доллар жинаған.