Кіріспе
Ұлыбританиядағы жайлылық қоғамы Ежелгі ғимараттарды қорғау қоғамы (SPAB) (кейде «анти-скрейп» деп те аталады) – Уильям Моррис, Филип Вебб және тағы басқалар 1877 жылы Виктория Англиясында болған ежелгі ғимараттарды жойғысы келген «реставрацияға» қарсы тұру мақсатымен құрған жайлылық қоғамы. Мұндағы «ежелгі» сөзі «орта ғасырлық» деген қазіргі кездегі әдеттегі мағынасынан гөрі кең мағынада қолданылады. Моррис ерекше қызығушылық танытқан нәрсе – ол «жалғандық» деп атаған, жұмыс істеп тұрған ғимараттарды шалқар өткенге қайтаруға тырысу, көбінесе олардың кейінгі даму кезеңінде қосылған элементтерін алып тастау болды. Ол мұндай әрекеттердің ғимараттардың өткеннің куәсі ретіндегі маңызын жоятынын ойлады. Оның орнына, ежелгі ғимараттарды қалпына келтірудің орнына жөндеу керек, осылайша олардың бүкіл тарихын мәдени мұра ретінде сақтау қажет деп ұсынды. Бүгінде бұл қағидалар кеңінен қабылданып жүр. Архитектор А. Р. Поуис 20-ғасырдың басында 25 жыл бойы SPAB хатшысы қызметін атқарды.
The Society for the Protection of Ancient Buildings (SPAB) (also known as Anti Scrape) is an amenity society founded by William Morris, Philip Webb, and others in 1877 to oppose the destructive 'restoration' of ancient buildings occurring in Victorian England. "Ancient" is used here in the wider sense rather than the more usual modern sense of "pre medieval." Morris was particularly concerned about the practice, which he described as "forgery", of attempting to return functioning buildings to an idealized state from the distant past, often involving the removal of elements added in their later development, which he thought had contributed to their interest as documents of the past. Instead, he proposed that ancient buildings should be repaired, not restored, to protect as cultural heritage their entire history. Today, these principles are widely accepted. The architect A. R. Powys served as the Secretary of the SPAB for 25 years in the early 20th century.
Ұйымдастыру және қызмет
Бүгін SPAB әлі де Морристің бастапқы манифестіне сәйкес жұмыс істейді. Ол үгіт-насихат жүргізеді, кеңес береді, оқу бағдарламалары мен курстарын өткізеді, зерттеулер жүргізеді және ақпарат жариялайды. Ұлттық эстетикалық қоғамдардың бірі ретінде, қоғам тізімдегі ғимараттарға енгізілетін өзгерістер бойынша міндетті түрде консультация алады және Англия мен Уэльсте тізімдегі кез келген ғимаратты толық немесе ішінара бұзу туралы кез келген өтініш туралы заң бойынша хабардар етілуі тиіс. Қоғам тіркелген қайырымдылық ұйымы болып табылады және оның кеңсесі Лондон қаласындағы 37 Spital Square мекенжайында орналасқан. Мұраны қорғауға қосқан үлесі үшін, 2012 жылы қоғамға Еуропалық Одақтың мәдени мұра сыйлығы / Europa Nostra сыйлығы табысталды. 2022 жылы қоғам 6579 мүшесі бар екенін хабарлады. Қоғамның Шотландия, Ирландия және Уэльсте бөлімшелері бар. Қоғамның диірмендер секциясы дәстүрлі жел және су диірмендерін қорғау, жөндеу және оларды пайдалануды жалғастырумен айналысады. Кен Мейджор оның атынан көп жұмыс істеді. Жыл сайынғы сыйлық шіркеулерге құштар және SPAB мүшесі болған сэр Джон Бетджеманның есімін сақтап, оған арналады. Бұл сыйлық Англия мен Уэльстегі құдай орындарындағы ғимараттарды соңғы 18 айда сапалы жөндеу жұмыстарын жүзеге асырғандарға беріледі.