Кіріспе

Жасөспірім шақта өсетін шаш

Кеуде шашы – бұл мойын мен іш аралығында кеудеде өсетін шаш. Кеуде шашы жасөспірім шақта және одан кейін басқа андрогендік шаштармен бірге дамиды.

Даму және өсу

Балалық шақта бұл аймақта жіңішке түк болғанымен, көкірек түктері – жасөспірім шақта андрогендердің (негізінен тестостерон және оның туындылары) деңгейінің артуы салдарынан дамитын қалың түк. Сондықтан, бас шашынан айырмашылығы, бұл екіншілік жыныстық белгі. Ерлер әдетте кеуде, іш және бетте одан да көп қалың түкке ие болады. Көкірек түктерінің өсуі, әдетте, жасөспірім шақтың соңында, 12 мен 18 жас аралығында басталады. Ол 20-30 жасқа дейін кешігіп басталуы мүмкін, сондықтан көптеген жиырма жастағы ерлер әлі толық көкірек түктеріне ие болмайды. Одан кейін өсу жалғаса береді.

Үлгілер мен сипаттамалар

Кеудедегі түктің жеке пайда болуы мен сипаттамалары адамның генетикалық бейімділігіне, гормоналды жағдайына және жасына байланысты. Гендер негізінен кеуде түкінің мөлшерін, пішінін және қалыңдығын анықтайды. Кейбір еркектерде өте көп түк болады, ал басқаларында кеудеде түк мүлдем болмайды. Шаштың өсуінің барлық диапазондары мен үлгілері қалыпты. Терминальдік шаштары өсетін жерлер – периареоляр аймақтар (мұртшалар), кеуде ортасы мен бүйірлері және кірпікше сүйегі. Шаштың өсу бағыты математикалық векторлық өрістерді бейнелейтіндей қызықты үлгілер құруы мүмкін. Типикалық еркектерде жоғарғы кеудеде түйін болады, оның үстіндегі шаш жоғары, ал астындағы шаш төмен қарай бағытталады. Кейбір адамдардың жоғарғы кеуде аймақтарында спиральдар болады (күйірдің тамырына қарай бірнеше сантиметр), олар сол жақ кеудеде сағат тілімен, ал оң жақта сағат тіліне қарсы айналады. Адамның кеудесіндегі түкті қалыпты емес деп санау көбінесе медициналық көрсеткіштерге емес, ең алдымен мәдени және әлеуметтік көзқарастарға байланысты. Денедегі терминальдік шаштың шамадан тыс өсуі гипертрихоз деп аталады. Бұл медициналық термин әйелдерге ғана әсер ететін гирсутизмнен ажыратылуы керек. Гирсутизммен ауырған әйелдердің кеудесінде еркектерге тән үлгіде терминальдік шаш өсуі мүмкін, бұл эндокриндік аурудың белгісі болуы мүмкін.