Азиялықтарға қарсы күрес және иммиграцияны шектеу лигасы
Asiatic Exclusion League
Азиялықтарды қуып шығу лигасы (AEL) – 20 ғ. АҚШ мен Канадада Азиядан келген иммигранттарға қарсы құрылған ұйым. Бұл лиганың мақсаты еңбекшілердің мүддесін қорғау болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азиялықтарды шеттету лигасы (жиі AEL деп қысқартылады) – 20 ғасырдың басында АҚШ және Канадада құрылған, азиялық текті адамдардың көшіп келуіне қарсы тұсу мақсадындағы ұйым.
The Asiatic Exclusion League (often abbreviated AEL) was an organization formed in the early 20th century in the United States and Canada that aimed to prevent immigration of people of Asian origin.
Америка Құрама Штаттары
1905 жылдың мамыр айында Сан-Францискода жапондықтар мен корейлерді шеттету лигасын құру үшін жаппай митинг өтті. Бірінші жиынға жұмысшылардың көшбасшылары мен еуропалық иммигранттар, Сан-Францискодағы Құрылыс саудасы кеңесінің Патрик Генри Маккарти, Эндрю Фурсеф және Халықаралық теңізшілер одағының Уолтер Макартур қатысты. Бірінші жиыннан кейін «Сан-Франциско Хроникл» газеті митингке келген жұмысшылардың суретін жариялады, олар туралы былай деді: «Кейбіреулерінің өздеріне шағын үйлері болған, ал көпшілігі кешкісін жақсы әйелімен отырып, жалдау күніне қанша ақша керек екенін есептеп, отбасын күтіп алуға жеткілікті сомасы бар ма, жоқ па, соны ойластырады». Газет сондай-ақ, митингке келген ер адамдардың жігерлілігі туралы, шетелдіктердің үй сатып алуларына және орта тапқа қол жеткізулеріне кедеріс келтіргеніне ашуланып айтқандарын да жазды. Лига құрылғаннан кейін, олар бірден Батыс жағалауларындағы азиялықтардың санын арттырмау үшін жұмыс істей бастады. Лига азиялықтарға қарсы күш қолдану және зорлық-зомбылық тақырыбын пайдаланып, Қытайлықтарды шеттету туралы заңның қатаң орындалуын қамтамасыз етуге және оның шараларын басқа азиялық иммигранттарға кеңейтуге тырысты. Олар өз мақсаттарын кеңейту үшін жылдам әрекет етті және Шығыс Азиядан келген барлық адамдардың көшіп келуіне тыйым салуды көздеді. Олардың мақсаты – Азияға қарсы жалған ақпарат тарату және иммиграцияны шектеуге бағытталған заңдар қабылдауға ықпал ету болды. Олардың күш-жігеріне жауап ретінде Калифорния штатының бас прокуроры, генерал Улисс С. Уэбб азиялықтардың мүліктік құқығына тыйым салатын заңдарды күліске енгізуге күшті күш салуды бастады.
In May 1905, a mass meeting was held in San Francisco, California to launch the Japanese and Korean Exclusion League. Among those attending the first meeting were labor leaders and European immigrants, Patrick Henry McCarthy of the Building Trades Council of San Francisco, Andrew Furuseth, and Walter Macarthur of the International Seamen's Union. Following the first meeting, the San Francisco Chronicle published a picture of laborers who collected at the meeting saying: "Some present owned their own little homes; while a majority know what it is to sit with the good wife of an evening, figure on approaching rent day and make up the cash on hand to see if there is enough to carry the family over to the next day." The Chronicle also mentioned of resilience coming from the men attending the meeting, angrily ranting against the foreign men who were preventing them from owning homes and achieving a middle class life. Once the league was started they immediately began working to prevent any increase of Asians along the Western coastlines. The league used strong arm methods and violence against Asians to try to ensure the rigorous enforcement of the Chinese Exclusion Act and expand its provisions to other Asian immigrants. They moved quickly to broaden their goals and aimed to prevent immigration of all people of East Asian origin. Their collective aims were to spread false anti Asian information and to sway legislation towards restricting immigration. In response to their efforts General Ulysses S. Webb, Attorney General for the state of California began to apply a markedly greater effort into enforcing laws that prohibited Asian ownership of property.
Білім
AEL Сан-Франциско қалалық білім беру кеңесіне жапондықтар мен корейлерді мемлекеттік мектептерден шығаруға бағытталған науқан ұйымдастырды. 1906 жылдың қазанында Сан-Франциско мектеп кеңесі барлық жапондық және корей студенттерінің 1884 жылы, екі онжылдық бұрын құрылған, бөлек шығыс мектебіндегі қытай студенттерімен бірге оқуға міндетті екенін қабылдады. Шартта білім беру мәселесі көтерілмегенімен, жапон-американдықтарға тең құқықтар берілетініне кепілдік берілді. Жапон-американдықтардың күресінің нәтижесінде олар Сан-Франциско қалалық мемлекеттік мектептеріне қабылдану құқығын алды, бірақ 1907 жылғы «джентльмендік келісім» аясында жапон үкіметі жапон жұмысшыларына паспорттар беруді тоқтатуға келісті.
AEL framed a campaign geared towards the San Francisco Board of Education to exclude Japanese and Koreans from public schools. The San Francisco school board ruled in October 1906, that all Japanese and Korean students would be forced to join their Chinese counterparts at the segregated Oriental School which was established some two decades earlier in 1884. The Treaty did not address education; however, it did guarantee that equal rights be given to Japanese Americans. As part of the Japanese Americans' challenge, they secured the right to attend San Francisco public schools, but as part of the Gentlemen's Agreement of 1907, the Japanese government agreed to stop issuing passports to Japanese laborers.
Үкімет
Қолданбалы қысым көрсету арқылы, 1907 жылғы наурыз айында Конгресс қолданыстағы иммиграциялық заңнаманы өзгертуге келісім берді, осылайша президент Теодор Рузвельт Мексика, Канада және Гавайиден Америка Құрама Штаттарына жапондық немесе корейлік жұмысшылардың көшіп келуін тоқтатқан 589-шы жарлықты шығаруға мүмкіндік алды. Бұл, 1907-1908 жылдардағы Жапониямен жасалған «джентльмендік келісіммен» бірге жүзеге асты, онда жапондық үкімет АҚШ-та жұмыс іздейтін жұмысшыларға паспорттар беруден бас тартуға келісті. Осылайша, жапондық жұмысшылардың көп бөлігінің иммиграциясы тоқтатылды. Лига өз қызметін күшейтіп, мүшелерді жинады, саяси кандидаттарды осы мәселеге қатысты заң қабылдауға міндеттеді және Конгресстің өз тілектерін орындауға мәжбүрлейтін батыс штаттарының барлығын біріктіруге тырысты. Конгреске қарсы күштер үшін AEL бес қағидадан тұратын платформа құрды:
Applying active pressure on Congress, in March 1907, Congress approved amending existing immigration legislation, thereby allowing President Theodore Roosevelt to issue Executive Order 589 that ended migration by Japanese or Korean laborers from Mexico, Canada, and Hawaii to the continental United States. This was taken together with the Gentlemen's Agreement (1907–1908) with Japan, in which the Japanese government agreed not to issue passports for those laborers seeking work in the United States. This ended the immigration of much maligned Japanese laborers. The league enhanced its activities by recruiting members, pledging political candidates to an exclusion law and by attempting to organize all of the western states in a concerted movement that would force Congress to grant their aspirations. For the forces against congress the AEL created a platform of five planks to bring forth to Congress:
"(1) Қытайлықтарды және корейлерді, Қытайлықтарды алып тастау туралы заңның шарттарымен босатылғандарды қоспағанда, жапондықтарды және корейлерді АҚШ-тан және оның аумақтарынан шығару үшін Қытайлықтарды алып тастау туралы заңдарды кеңейту; (2) мүшелер жапондықтарды жұмысқа алуға немесе оларға демеу көрсетуге, сондай-ақ жапондықтарды жұмысқа алмайтын немесе олардың өнімдерімен айналысатын кез келген тұлғаға немесе ұйымға демеу көрсетуге уәде беруі керек; (3) Мектеп кеңесінің жапондықтарды ақ балалардан бөліп оқыту саясатын бекітуіне қолдау көрсетілсін; (4) осы «қауіпті» мәселеге президент пен Конгрестің назарын аудару мақсатында үгіт науқаны жүргізілсін; (5) Калифорния штатындағы барлық еңбек және азаматтық ұйымдардан осы мақсатқа белгілі бір мөлшерде қаржылай үлесім сұралсын." 7 қыркүйекте Ванкуверде Лига мүшелері Чайнатаунды қоршағаннан кейін тәртіпсіздіктер басталды. Расистік ұрандарды айқайлаған 4000 адам, ал тәртіпсіздік мэрияға жеткенде, бұл көрсеткіш 8000 адамға жетті. Халық Қытай ауданына шабуыл жасап, мыңдаған долларлық зиян келтірді. Содан кейін толқындар Жапония қалашығына тарады, онда олар өздерін қорғау үшін таяқтар мен бөтелкелермен қаруланған тұрғындармен кездесті. Ұйым тәртіпсіздіктерден кейін бірден өркендеп, келесі жылы әлсіреп бастады. AEL 1920 жылдардың басында қайта жанданды, бұл жолы провинцияда 40 000 мүшесі бар екенін мәлімдеді, бұл 1923 жылғы Қытай иммиграциялық заңының қабылдануына дейін болды, ол Канадаға қытайлықтардың барлық иммиграциясын дерлік тоқтатты. 1921 жылдың тамызында AEL шіркеу басшыларын, бизнесмендерді және Бірінші дүниежүзілік соғыстың ардагерлерін, сондай-ақ алты кәсіподақ өкілдерін және Ванкувер сауда және еңбек кеңесін біріктірген кездесу өткізді. Бұл кездесуде Лига барлық шығыс иммиграциясын жоюды талап ететін бағдарлама қабылдады, нәтижесінде 1923 жылғы Шығыс иммиграциясын шектеу заңы қабылданды. AEL қызметінің тағы бір маңызды, бірақ жанама салдары – 1907 жылғы Ванкувер тәртіпсіздіктері Канададағы алғашқы есірткі заңына әкелді. Еңбек министрі (кейін премьер-министр) Уильям Лайон Маккензи Кинг тәртіпсіздіктерді және зардап шеккендердің өтемақы талаптарын тексеру үшін жіберілді. Опиум өндірушілерден бірі берген өтініш Кингтің жергілікті есірткі саласын зерттеуіне себеп болды. Министрді ең алаңдатқан нәрсе – опиумның жас ақ нәресте әйелдер арасында таралып жатқаны болды. Көп ұзамай «медициналық мақсаттардан басқа мақсаттарда опиум өндіруге, сатуға және импорттауға тыйым салатын» федералды заң қабылданды. Екі Азиялықтарды шығару лигасы да 1800 жылдардан бері Канада мен АҚШ-та басым болған азиялықтарға қарсы ақ нәсілшілдіктің жалпы атмосферасының нәтижесі болды, бұл азиялықтарды Канададан шығаруға бағытталған бас салығы мен басқа да иммиграциялық саясаттың енгізілуімен аяқталды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондық американдықтар мен жапондық канадалықтардың интернирленуіне әкелді.
"(1) Extending Chinese Exclusion Laws to exclude Japanese and Koreans, except those exempt by the terms of the Chinese Exclusion Act, from the United States and its territories; (2) the members are to pledge not to employ or patronize Japanese or to patronize any person or form employing Japanese or dealing with products coming from such firms; (3) actions of the School Board to adopt a policy segregating Japanese from white children be approved; (4) a campaign calling the attention of the President and Congress to this "menace", be taken over; (5) all labor and civic organizations in the state California are asked to contribute a fixed assessment to the cause." On 7 September, riots erupted in Vancouver when League members besieged Chinatown after listening to inflammatory racist speeches at City Hall (then on Main Street near Georgia Street). 4,000 people shouting racist slogans, by the time the riot reached City Hall, it had reached 8,000 people. The crowd marched into Chinatown, vandalizing and causing thousands of dollars' worth of damage. The mob then rampaged through Japantown, where they were confronted by residents armed with clubs and bottles with which they fought back. The organization flourished immediately following the riots, but began to dwindle by the following year. The AEL resurfaced in the early 1920s, this time claiming a membership of 40,000 in the province in the period leading up to the passage of the Chinese Immigration Act of 1923, which ended virtually all Chinese immigration to Canada. In August 1921, there was a meeting held by the AEL bringing together church leaders, businessmen and veterans from World War I as well as representatives from six trade unions and the Vancouver Trades and Labour Council. During this meeting the League issued a program that called for the abolition of all Oriental immigration which later led to a campaign resulting in the Oriental Exclusion Act of 1923. Another important, albeit indirect, consequence of AEL activity was that the 1907 Vancouver riots led to the first drug law in Canada. The Minister of Labour (and future Prime Minister), William Lyon Mackenzie King, was sent to investigate the riots as well as victim claims for compensation. One claim was submitted by opium manufacturers, which sparked an investigation into the local drug scene by King. Particularly alarming to the minister was that opium consumption was apparently spreading to young white women. A federal law was soon passed "prohibiting the manufacture, sale and importation of opium for other than medicinal purposes." Both Asiatic Exclusion Leagues were the product of an overall atmosphere of white racism against Asians that prevailed in Canada and the United States from the 1800s on, culminating in the imposition of a head tax and other immigration policies designed to exclude Asians from Canada, as well as Japanese American internment and Japanese Canadian internment during World War II.
Қосымша сілтемелер
1908 жылы Азиялық Шеттету лигасы Америка Еңбек Федерациясы жариялаған "Қытайлықтарды шеттетудің кейбір себептері. Ет қарсы Күріш. Америкалық ерлік Азиялық жалжақшылдыққа қарсы. Қайсысы жеңіске жетеді?" атты 1901 жылғы памфлетті қайта басып шығарды, соған кіріспе мен қосымшалар қосты.
In 1908, the Asiatic Exclusion League reprinted the 1901 pamphlet "Some reasons for Chinese exclusion. Meat vs. Rice. American Manhood against Asiatic Coolieism. Which shall survive?" published by the American Federation of Labor, adding an introduction and appendices.