Кіріспе

Халықаралық соттың бұрынғы судьясы (1932 жылы туған)

Хисаси Овада (小和田 恆) – жапондық бұрынғы заңгер, дипломат және құқық профессоры. Ол 2003 жылдан 2018 жылдың 7 маусымына дейін Халықаралық сотта судья болып қызмет етті және 2009 жылдан 2012 жылға дейін соттың президенті болды. Ол император Масаконың әкесі және қазіргі Жапония императоры Нарухитоның әкесі болып табылады.

Жас шағы мен отбасы

Овада Жапонияның Ниигата префектурасының Шибата қаласында жеті баланың үшіншісі болып дүниеге келді. Оваданың әкесі Такео Овада тайпасынан шыққан, оның басшысы Шинроку – Масаконың 4-ші буыннан ағасы – 1787 жылы Муракамиге шақырылып, Токугава сёгуны алпыс жеті жыл бұрын қаланың билеушілері етіп тағайындаған Найто тайпасына қызмет етті. Оның балалары: Лондон университетінде доцент, ал Сенсю университетінде профессор болған Акира; адвокат болған Такаси; Хисаси; Жапония Ұлттық Туризм Ұйымының басшысы болған Осаму; және Көлік министрлігінің Порттар мен кемежайлар басқармасында инспектор болған Макото.

Білім беруші

Овада Ұлыбританиядағы Кембридж университетінің Тринити колледжінде оқуға Сыртқы істер министрлігінен стипендия алды. 1959 жылы ол заң мамандығы бойынша білім алып, кейін философия докторы ғылымын қорғады. Барлығында ол үш онжылдық бойы Токио университетінде, Гарвард заң мектебінде, Нью-Йорк университетінің заң мектебінде, Колумбия заң мектебінде, Гаага халықаралық құқық академиясында, Васеда университетінде және Кембридж университетінде заң профессоры болып қызмет етті. Ол Гарвардта және Оксфордта халықаралық шарттар құқығы бойынша арнайы курс оқыды, бұл оның мамандану саласы болды. 2010 жылы ол Гавайи университетінің Уильям С. Ричардсон заң мектебінде Bright International қонақ заңгері болып жұмыс істеді. Ол Кейва колледжінен, Банарас индуистік университетінен және Васеда университетінен құрметті дипломдар алды.

Дипломат

Оваданың алғашқы шетелдегі қызметі 1963 жылдан 1969 жылға дейін Мәскеуде болды. Содан кейін, 1969 жылдан 1971 жылға дейін, Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымында қызмет етті. Жапонияға оралған соң, Овада Император Хирохитоның соғыстан кейінгі алғашқы Еуропа сапарында оны сүйемелдеді. 1976 жылдан 1978 жылға дейін Жапонияның премьер-министрі Такео Фукуданың жеке хатшысы болды. 1979 жылдан 1981 жылға дейін Гарвард құқық мектебінде қонақ профессор болып жұмыс істегенде Овада Вашингтондағы елшілікте министр шенімен Сыртқы істер министрлігінің жалақы тізімінде қалды және келесі жылы тағы бір маңызды қызметке тағайындалды. Бірақ, осыдан кейін Овадалар Масако Гарвард университетінде студент болып оқу үшін қалғанда, Мәскеуге қайта көшті. 1988 жылы Овада Париждегі Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ) Жапонияның елшісі болып тағайындалды. Ол Жапонияға оралғанға дейін бір жыл қызмет етті, алдымен Сыртқы істер министрінің орынбасары, ал 1991 жылдан 1993 жылға дейін Сыртқы істер вице-министрі болып жұмыс істеді. 1994 жылдан 1998 жылға дейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымында Жапонияның елшісі болды, және екі рет Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. 1999 жылдан 2000 жылға дейін Овада Дүниежүзілік банк президентінің аға кеңесшісі болды. Овада 2003 жылға дейін Жапонияның халықаралық істер институтының президенті және Жапония Сыртқы істер министрлігінің кеңесшісі болды.

Дипломатиялық қызметтен кейінгі

2011 жылы Халықаралық сотқа қайта сайланған Оваданың өкілеттігі 2021 жылдың 5 ақпанында аяқталуға тиіс болған, бірақ ол 2018 жылдың маусым айында зейнеткерлікке шықты. Бірінші турда Бас Ассамблеяда 192 дауыстан 170-ін алған Овада ең көп дауыс жинаған кандидат болды. Овада Тұрақты төрелік сотының жапондық ұлттық тобы (сондай-ақ 32 басқа елдің ұлттық топтары) тарапынан ұсынылған. Қазіргі уақытта ол Уитни Р. Харрис атындағы Дүниежүзілік құқық институтының Халықаралық кеңесінің мүшесі және Адамзатқа қарсы қылмыстарға қарсы іс-қимыл кеңесінің мүшесі болып табылады. Бұл кеңес Вашингтон университетінің құқық мектебіндегі Харрис институтының адамзатқа қарсы қылмыстарды алдын алу және жазалау бойынша әлемдегі алғашқы шартты құру жобасы болып табылады.

Әйелі мен балалары

1962 жылы 30 жасында Хисаси 25 жастағы Юмико Эгашираға үйленді, оны оған ортақ досы және кейін жұмыс беруші болған Такео Фукуда таныстырды. Бір жыл өткен соң Токиодағы Тораномон ауруханасында олардың үлкен қызы Масако дүниеге келді, ал 1966 жылғы жазда Швейцарияның Женева қаласында Рейко мен Сетсуко егіздері туды. 1993 жылы Хисасидің қызы Масако Овада, өзі де дипломат болғандықтан, Жапон хризантема тағының мұрагері Нарухито ханзадаға үйленді. 2019 жылы император Акихито тақтан басқаннан кейін ол император жұбайы атанды.