Кіріспе

Стоматология саласы

Эндодонтия (грек тіліндегі endo – "ішкі" және odont – "тіс" түбірлерінен) – тіс пульпасын зерттеу және емдеумен айналысатын стоматологиялық мамандық.

Шолу

Эндодонтия тіс пульпасының негізгі және клиникалық ғылымдарын, этиологиясын, диагнозын, алдын алу және емдеуді, сондай-ақ байланысты перирадикулярлық жағдайларды зерттеуді (практиканы) қамтиды. Клиникалық тұрғыдан алғанда, эндодонтия тіс пульпасының дені сау болғанда оның бір бөлігін немесе барлығын сақтауды, немесе қайтымсыз ауру кезінде барлық пульпаны алуды қамтиды. Бұл қайтымсыз қабыну және инфекцияға шалдыққан пульпалық тіндерге қатысты. Эндодонтия тіс пульпасы бар кезде ғана емес, сонымен қатар хирургиялық емес эндодонтиялық емге жауап бермеген тістерді, немесе жаңа зақымданулар пайда болған тістерді – мысалы, тамыр арнасын қайта емдеу қажет болғанда немесе перирадикулярлық хирургия жасауды да қамтиды. Эндодонтиялық емдеу – ең көп кездесетін емдеулердің бірі. Егер тіс пульпасы (нервтер, артериолалар, венулалар, лимфалық және талшықты тіндер) ауырған немесе зақымданса, тісті сақтау үшін эндодонтиялық емдеу қажет.

Басқа процедуралар

Басқа хирургиялық емес эндодонтиялық процедураларға пульпаның жабылуы, пульпотомия, апексификация және пульпалық регенерация кіреді. Тамыр мен оның үстіндегі тәж бөлігін тістің қалған бөлігінен бөліп, қажет болған жағдайда алып тастайтын гемисекция – тағы бір (перрирадикуляр емес) эндодонтиялық хирургия. Оның қолданылуы операциялық алаңда дәлдік пен көрініс жағдайын жақсартады деп саналады. Дегенмен, 2015 жылғы Кохрейн шолуында үлкейту құралдарымен жасалған процедураның және үлкейтусіз жасалған дәстүрлі процедураның нәтижелері арасындағы айырмашылықты анықтауға жеткілікті мәлімет табылған жоқ. Американдық эндодонтистер қауымдастығы өз мүшелерін ауыз микроскопын пайдалануға ынталандырады, осылайша ең жоғары сапаны қамтамасыз етуге болады. Сондай-ақ, КБКТ қолдану стандартты емге айналып келеді.

Оқыту

Эндодонтистер – эндодонтикалық емдеу, апицектомия, микрохирургия, сондай-ақ стоматологиялық шұғыл жағдайлар мен жарақаттарды басқару саласында қосымша білім, тәжірибе және ресми біліктілігі бар мамандандырылған стоматологтар. Жалпы стоматологтар эндодонтикалық емді жүргізе алғанымен, эндодонтистерді ерекшелендіретін бірнеше фактор бар. Эндодонтистер емдеу кезінде микроскоптарды пайдаланады, бұл тістердің кішкентай ішкі анатомиясын жақсырақ емдеуге, тіс тінінің көп бөлігін алып тастамай және медициналық қателерге (иатрогендік зақымдану) жол бермей мүмкіндік береді. Сонымен қатар, эндодонтистер CBCT (3D суреттеу) технологиясын жағдайдың қиындығын бағалау және эндодонтикалық жағдайларды диагностикалау мен емдеу жоспарлау үшін қолданады.