Кіріспе

Пісіру процедурасы

Фламбе – бұл сонымен қатар керамикалық глазураның бір түрі. Фламбе (/UK/'/f//l//ɑː//m//b//eɪ//, /'/f//l//ɑ̃// /, /US//f//l//ɑː//m/'/b//eɪ/, flɑ̃be; сонымен қатар flambe деп те жазылады) – ыстық табаға спирт қосылып, жалын тудыратын пісіру процедурасы. Бұл сөз француз тілінде "жалынмен өртеу" дегенді білдіреді. Фламбинг көбінесе банан Фостер немесе Cherries Jubilee сияқты спиртке малтығып, үстел басында тұтандырылатын тағамдармен байланысты, онда спирт тұтандырылып көгілдір жалын пайда болады. Дегенмен, фламбинг – дастарқанға әкелінбестен бұрын спиртті ішімдіктерді қолданып, кок-о-вен және басқа да тағамдар мен соустарды дайындаудың бір қадамы. Спирттің ұшқыш бөлігін жаққанда фламбинг тағамдағы спирт мөлшерін азайтады, бірақ ішімдіктің дәмін сақтайды.

Тарих

Қазіргі заманғы фламбе 19 ғасырда танымал болды. Ағылшын Рождестволық пудингі Чарльз Диккенстің 1843 жылғы «Рождестволық ән» романында жалыстап ұсынылған: «пудинг жартылайдан да аз, төрттен бір бөлігіне дейін тұтанған брендиде жанып тұрды». Ең көп таралған фламбе тағамдары ром немесе кирш қосылған тәтті омлет болған сияқты; мысалы, Алексис Сойердің 1846 жылғы «Гастрономиялық жаңартушы» атты аспаздық кітабында Omelette au Rhum рецептісі келтірілген: «дастарқанға әкелер кезде үш стақан ромды құйып, оны тұтандыру керек». Ида Джоселиннің «Тамаша кішкентай үй шаруалары» (1880) кітабында ром және кирш еске алынған; тағы бір рецепт А. Г. Пейннің 1882 жылғы «Қымбат емес таңдаулы тағамдар» атты ағылшын аспаздық кітабында бар: «Тәтті омлет жасаңыз, бір ас қасық киршті қасықтың астына жарық ұстап жылытыңыз. Спирт тұтанған кезде оны омлеттің үстіне құйып, жалыстап ұсыныңыз». Шамамен ең танымал фламбе тағамы – Креп Сюзанна 1895 жылы кездейсоқ түрде ойлап табылды деседі.

Процедура

Коняк, ром немесе шамамен 40% спиртті (80 АҚШ дәлелі) басқа да хош иісті спирттік сусындар фламбе жасау үшін өте қолайлы саналады. Шарап пен сыраның спирт мөлшері жеткіліксіз, сондықтан олар фламбеленбейді. Бакарди 151 немесе Everclear сияқты жоғары спиртті спирттік сусындар өте жанғыш, сондықтан оларды кәсіби аспазшылар тым қауіпті деп санайды. Қымыз кейде тек дәм беру үшін ғана емес, сонымен қатар әдемілік үшін қосылады, себебі оның ұнтағы қосылғанда тұтанады.

Дәмге әсері

Фламбировка тамақтың алкогольдік құрамын шамалы түрде азайтады. Бір тәжірибелік модельде алкогольдің шамамен 25% -ы буланып кетті. Жалынның әсері де шамалы: жалын ішіндегі температура өте жоғары болуы мүмкін (500°C-тан астам), бірақ қазанның бетіндегі температура Майяр реакциясы немесе қантты қайнату үшін қажеттіден төмен. Фламбировка нәтижесінде дәмнің өзгеретіні белгісіз. Кейбір мамандар жалын тамақтың үстінде тұратындықтан және ыстық газдар жоғары көтерілетіндіктен, ол дәмге елеулі әсер ете алмайды деп санайды. Тәжірибелер көрсеткендей, көптеген адамдар бұл айырмашылықты сезбейді. Дегенмен, басқалары оған қарсы шығып, танымал француздық шеф-аспаздардың пікірлерін келтіреді. Олар фламбировканың – тамақтың дәмін нашарлататын, бірақ дайындау процесінің әсерлі кезеңінде керемет көрініс жасау үшін қолданылатын, мейрамхана бизнесінің шоу-биздік бөлігі екенін айтады.