Кіріспе

А. Г. Мейнелл (Alice Christiana Gertrude Meynell; 11 қазан 1847 – 27 қараша 1922) – ағылшын ақыны, жазушысы, редакторы, сыншысы және суфражистка, қазір көбінесе ақын ретінде танымал. Ол Ұлыбританияның ақын лауреаты лауазымына екі рет үміткер болды: алғаш рет 1892 жылы Альфред Теннисонның қайтысынан кейін, екінші рет 1913 жылы Альфред Остин қайтыс болғаннан кейін, бірақ тағайындалмады. Мейнелл мен оның күйеуі Уилфрид Мейнелл бірнеше католик басылымдарының иелері және редакторлары болды, сондай-ақ ақын Фрэнсис Томпсонға демеушілік жасады.

Жас шағы мен отбасы

Элис Кристиана Гертруда Томпсон 1847 жылғы 11 қазанда Лондонның Барнс қаласында Томас Джеймс пен Кристиана (құрметті аты Веллер) Томпсон отбасында дүниеге келді. Оның әкесі суретші, анасы концерттік пианист болған. Әкесінің тарапынан Мейнеллдің ямайкалық креол тегі болды және ол Элизабет Баррет Браунингтің үшінші туысы еді. 1876 жылы Мейнелл газет редакторы және католиктік дінге кірген Вильфрид Мейнеллмен (1852-1948) танысты, ол одан бес жас кіші болды, және 1877 жылы олар үйленді. Оның ең кіші баласы Фрэнсис Мейнелл (1891-1975) ақын және баспагер болды, ол The Nonesuch Press баспасын бірлесіп құрды.

Жазу және баспа

1875 жылы Мейнелл өзінің үлкен әпкесі леди Элизабет Батлер (1846–1933) сурет салған «Прелюдиялар» атты алғашқы өлеңдер жинағын жариялады. Бұл туындыны Джон Раскин жоғары бағалады, ол әсіресе «Бас тарту» сонетінің әдемілігі мен нәзіктігін ерекше атап өтті, алайда ол көпшілік назарына ілікпеді. 1877 жылы үйленгеннен кейін Мейнелл және оның күйеуі «The Pen», «Weekly Register» және «Merry England» сияқты бірнеше журналдың иелері мен редакторлары болды. Мейнелл осы басылымдардың редакциялық жұмысына белсенді қатысты. Сонымен қатар, Мейнелл әдеби және өнер сыншылығын қоса алғанда, өзінің туындыларын жариялауды жалғастырды және «The World», «The Spectator», «The Magazine of Art», «Scots Observer» (кейіннен В. Э. Хенли редакциялаған «National Observer» болып өзгерді), «The Tablet», «The Art Journal», «Pall Mall Gazette» және «The Saturday Review» басылымдарында тұрақты түрде жазды. Оның өлеңдерінде феминистік көзқарастары мен Бірінші дүниежүзілік соғыс оқиғаларына реакциясы көрінеді.

Фрэнсис Томпсонның қамқорлығы

Үйсіз және опиумға тәуелді ақын Фрэнсис Томпсон осы жұбайларға қолжазба жіберді. Оның өлеңдері алғаш рет Мейнеллдердің "Merry England" газетінде жарияланды, содан кейін олар Томпсонды қолдаушыларға айналды. Оның 1893 жылғы "Poems" кітабы Мейнеллдер басып шығарды.

Басқа жазушылармен қарым-қатынасы

Мейнелл мен оның күйеуінің кең таныс адамдарының шеңбері болды, оның ішінде сол заманның көптеген көрнекті жазушылары бар еді, соның ішінде Жаннет Август Маркс, Роберт Браунинг және Элизабет Баррет Браунинг, Фрида және Д.Х. Лоуренс.

Суретшінің үлгісі

Мейнелл өнер әлемінде де қатысты. 1894 жылы оның портретын Джон Сингер Сарджент салған, ал шамамен 1911-1913 жылдары Шеррил Шелл, 1914 жылы Э. О. Хоппе және шамамен 1916 жылы Уолтер Стоунмен суретке түсірілген. Сарджент 1903 жылы Мейнеллден «Джон С. Сардженттің еңбектері» атты жинағына кіріспе жазуды сұрады.

Сыни қабылдау

1923 жылдың наурыз айында, Майнеллдің қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Жаннет Маркс «Солтүстік Америка шолуында» Майнеллдің туындыларына арналған ретроспективалық мақала жариялады. Ол Майнеллдің «діншілдігін» және «саналы, қиынға түсетін моральдық бағалауларын» сынады, бірақ Майнеллдің «көпшілікті» қабылдауын мақтады, былай деп жазды: text=Элис Мейнелл үшін соңғы қызығушылық өнерде емес, өмірде болды; тағдыр мен табиғат арасындағы қарама-қайшылық, бәрібір ұлы өмірдің қарапайым жалғасуы, рас емес, бірақ шынайы махаббаттың қарапайым тәжірибесі, біздің барлығымызға сеніп тапсырылған өлімнің «батылдық ерлігі»; мәңгілікке қарағанда өлімнің ауырлығы. 217 том, 808 нөмір. Сондай-ақ 1923 жылы Гарриет Монро Майнеллдің жазулары туралы былай деп жазды: «Алиса Мейнеллдің өлеңдері мен прозасының толық жинағына үлкен қажеттілік бар. Кейде оның аскетизмдік сұлулықты іздеуі асыра сілтеуге жақын болып кетеді, бірақ көбінесе ол күш жұмсамай-ақ, болашақ ұрпақтың зерттеуіне лайық болатын айқындық пен дәлдікке жетеді». Ал Линда Остин Майнелл және оның туындылары туралы мақалалар жариялады.

Белсенділік

XIX ғасырдың соңында британдықтарға қарсы көтерілістер (сол қатарда үндістердің, зулустардың, боксшылардың көтерілісі және Суданда Мұхаммед Ахмед басқарған мұсылман көтерілісі) кезінде көптеген еуропалық ғалымдар, жазушылар мен суретшілер Еуропаның отаршылдық империализміне күмәнмен қарастыра бастады. Бұл Мейнеллдерді және олардың айналасындағы адамдарды қанаушылардың жағдайына қолдау көрсетуге итермеледі. Элис Мейнелл 1908-1919 жылдары қызмет еткен Сисли Гамильтон құрған Әйел жазушылардың сайлау құқығы лигасының вице-президенті болды. Мейнелл әйелдерге тең сайлау құқығын бейбіт жолмен қол жеткізуді қолдаған Католик әйелдер қоғамының негізін қалаушылардың бірі болды. Мейнелл 1915 жылы жарық көрген «Католик суфражисті» газетінің алғашқы нөмірінде: «Католик суфражист әйел Англиядағы кез келген суфражистке қарағанда ауыррақ себептермен және салмақтырақ аргументтермен суфражист» деп жазды. Әрине, Англия ұзақ жылдар бойы тек ұятты ғана емес, сонымен қатар терең моральдық тұрғыдан бұрыс нәрсені көтерді. Уэльсте өткен ұлттық құрылтай және Шотландиядағы екі қоғамды қоса алғанда, он бір филиалдан есептер келіп түсті және редакциялық мақалада: «Біз осылай айтуға батылданамыз, егер әлемдегі әйелдер мен ерлер арасындағы билік теңдігі артық болғанда, біз әлі де континентті қанға батырып, Еуропаны қырғынға айналдырып, халықаралық дауларды шешпейтін едік» делінді.

Өлім және мұра

Мейнелл екі рет Ұлыбританияның ақын лауреаты лауазымына үміткер ретінде қарастырылды, 1892 жылы Альфред Теннисонның қайтысынан кейін және 1913 жылы Альфред Остинге жаңа лауреат тағайындалғанда. Оған дейін лауреат атанған жалғыз әйел – оның үшінші туысы Элизабет Баррет Браунинг болды. Ешқайсысына да бұл мәртебе берілген жоқ.

Мигрень мен депрессияны қоса алғанда, бірқатар аурулардан кейін Мейнелл 1922 жылдың 27 қарашасында 75 жасында қайтыс болды. Оның «Соңғы өлеңдері» атты посмерттік жинағы бір жылдан кейін Бернс пен Оутс баспасында жарық көрді. Мейнелл Лондонның Кенсал Грин католик зиратында жерленген. Лондон округі кеңесінің еске алу көк тақташасы 47 Palace Court, Bayswater, London, W2 мекенжайындағы үйдің қабырғасына орнатылған, онда ол күйеуімен бірге тұрған. Ал 2023 жылы қойылған «Модест» атты пьеса Элис пен оның әпкесі Елизаветаның 1874 жылдан 1879 жылға дейінгі өмірін көрсетеді. Мейнеллдің қайтысынан кейін Жаннет Маркс былай деп жазды: «Менің санама бала сияқты көп жылдар бойы оның қадамымен ілесіп жүрдім, және бала сияқты ол әлі де оның жанында жүгіріп, жоғары қарап, оның тірі сөздерін пайдаланып, оның ойын қуалайды. Жүгіру барысында уақытты есімнен шығардым, енді олар оның қайтыс болғанын айтады – Қайғы, Өлместік, Көпшілік!»