Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ху (胡) – қытай тегі. 2006 жылы Қытайда ең көп кездесетін 15-ші тегі болды. 2013 жылы Қытайда 13-ші орынға көтеріліп, осы тегті 13,7 миллион қытай азаматы бөлісті. 2019 жылы Ху Қытайдың ең көп таралған тегтері тізімінде 15-ші орынға түсті. Hu деп аталатын тағы бірнеше сирек тегтер бар, олар: 瓠, 護, 戶, 扈, 虎, 呼, 忽, 斛 және 壶. Кантон диалектісінде “胡” тегін "Wu" немесе "Woo" деп те айтады.
Hu (胡) is a Chinese surname. In 2006, it was the 15th most common surname in China. In 2013, it was the 13th most common in China, with 13.7 million Chinese sharing this surname. In 2019, Hu dropped to 15th most common surname in Mainland China. Some other, less common surnames pronounced Hu include 瓠, 護, 戶, 扈, 虎, 呼, 忽, 斛 and 壶. In Cantonese, “胡” is also pronounced as "Wu" or "Woo".
Мағынасы
Классикалық қытай тілінде hú 胡 деген сөз "мойын терісі; иек астындағы бүршік" дегенді білдірген, сондай-ақ "қалай; неге; не" (he 何), "ұзаққа созылатын; алысқа жететін" (xia 遐), "қанжар балтасының бөлігі", "көбелек" (hudie 蝴蝶) сөзіндегі hu әрпінің, немесе мүмкін "Солтүстік тайпаларының" қытай таңбасының түрі болған.
In Classical Chinese, hú 胡 meant: "dewlap; wattle" and was a variant Chinese character for "how; why; what" (he 何), "long lasting; far reaching" (xia 遐), "part of a dagger axe", hu in "butterfly" (hudie 蝴蝶), or possibly "Northern Barbarians".
Тарих
Дәстүр бойынша, Ху (胡) тегінің бірнеше тарихи түбірі бар. Біріншіден, Ху тегі Чэнь хандығының Ху герцогының әулетінен шыққан болуы мүмкін. Чжоу патшасы У (б.з.д. 1046-1043) өзінің күйеу баласы Гуй Манды (әдетте, аңыз бойынша дана патша Император Шудың ұрпағы) Чэнь мемлекетімен (қазіргі Хэнань провинциясы) бөліскен. Оның қайтыс болғаннан кейін берілген аты – Ху герцогы, және оның кейбір ұрпақтары Ху тегін қабылдады. Екіншіден, Ху тегі Ху деп аталған екі Чжоу вассалдық мемлекетінен шыққан болуы мүмкін, біреуі Луохе (Хэнань провинциясы) маңында, екіншісі Фуян (Аньхой провинциясы) маңында орналасқан. Үшіншіден, Ху тегі қытайлық емес адамдардың оны өз тегі ретінде қабылдауынан туындауы мүмкін. Мысалы, 496 жылы Сяньбэйлердің есімдерін хань есімдеріне ауыстыру кезінде Хэгу/Гегу 骨 Ху Ху деп өзгертілді. Төртіншіден, Ху тегі Хуньну конфедерациясы құрамындағы ежелгі Тиле тайпасының рулық атынан шыққан болуы мүмкін. Қытайлық емес халықтар мен Қытайдағы этникалық азшылықтар кейде өз этникалық тобының қытайша атауын өз тегі ретінде қабылдаған. Ең жақсы мысал – Ху 胡, ол ежелгі кезде Қытайдың солтүстік және батыс шекарасындағы «жабайы» тайпаларды атау үшін қолданылған. Ху (胡) – хань емес қытайлардың солтүстік және батыс халықтарын атау үшін қолданылған. Ол парсы, соғди, түрік, сяньбэй, үнді және кушан тайпалары үшін, сондай-ақ Хуньну тайпасы үшін де (мүмкін, олардың Тунху немесе Шығыс Хумен байланысы болғандықтан – Хуньнулар басып алған жеке тайпа) қолданылған. Ху тегінің екі тарихи маңызды аты – Дунху 東胡 («Шығыс жабайылары») – «ежелгі моңғол көшпелі тобы» және У Ху 五胡 («Бес жабайы») – «У Ху көтерілісіне қатысқан бес көшпелі тайпа» (304-316 жж.) Цзинь әулетіне қарсы. Ху (Foochow Romanized: Hù; POJ: Hô немесе Ô) сонымен қатар Орталық жазықтан Фуцзянь провинциясына (八姓入閩; Foochow Romanized: Báik Sáng Ĭk Mìng) осы қақтығыс кезінде алғаш көшіп келген алғашқы хань қытайлық руларының сегіз тегінің бірі болған. Вьетнамдағы Хо әулетін құрған Хо Ху руы Қытайдың Чжэцзян провинциясынан шыққан. Худидегі Ху отбасы Уюаньнан шыққан Ху Шиляннан тараған, ол Тан императоры Чжаоцзунның ұлы Ху Чанъюньнің ұрпағы, оны Уюань Ху отбасы қабылдаған. 2020 жылғы зерттеуге сәйкес, Ху тегі Италияда кең таралған, себебі Чжэцзяннан келген иммигранттардың саны көп. «Жолбарыс» деген мағынаны білдіретін 虎 (Hǔ) тегі Қытайда сирек кездеседі, сондықтан көптеген адамдар оның тег ретінде қолданылатынан хабарсыз. Кейбіреулер оның 4300 жыл бұрынғы канцлердің есімінен шыққан деп санайды, ал басқалары оның Хуэй мұсылман азшылықтарынан шыққан деп санайды.
According to tradition, the Hu (胡) surname has several historical origins. First, Hu could derive from the family of Duke Hu of Chen. King Wu of Zhou (r. 1046 043 BCE) enfeoffed his son in law Gui Man 媯滿 (supposedly a descendant of the legendary sage king Emperor Shun) with the state of Chen (in modern Henan Province). His posthumous name was Duke Hu, and some of his descendants adopted Hu as their surname. Second, Hu could derive from two Zhou vassal states named Hu 胡, one located near Luohe (Henan Province) or another near Fuyang (Anhui Province). Third, Hu could derive from non Chinese people adopting it as their surname. For example, in the 496 Change of Xianbei names to Han names, Hegu/Gegu 紇骨 was changed to Hu 胡. Fourth, Hu could derive from the clan name of the ancient Tiele people within the Xiongnu confederation. Non Chinese peoples and ethnic minorities in China sometimes took the Chinese exonym for their ethnic group as their surname. The best example is Hu 胡, which was anciently used to refer to "barbarian" groups on the northern and western frontiers of China. Hu (胡) was used for various northern and western peoples of non Han Chinese stock. It has been used for people of Persian, Sogdian, Turkic, Xianbi, Indian and Kushan origin and occasionally for the Xiongnu (probably because of their connections with the Tonghu or Eastern Hu – a separate tribe conquered by the Xiongnu). Two historically significant Hu names are Donghu 東胡 (literally "Eastern Barbarians") "ancient Mongolian nomadic group" and the Wu Hu 五胡 ("Five Barbarians") "five nomadic tribes involved in the Wu Hu uprising" (304 316 CE) against the Jin dynasty. Hu (Foochow Romanized: Hù; POJ: Hô or Ô) was also one of the eight surnames of the first Han Chinese clans who first moved out the Central Plains into Fujian province (八姓入閩; Foochow Romanized: Báik Sáng Ĭk Mìng) during this conflict. The Hồ 胡 clan which founded the Hồ dynasty in Vietnam originated in Zhejiang province of China. The Hu family of Xidi are descended from Hu Shiliang, from Wuyuan, who was a descendant of Hu Changyi, a son of Emperor Zhaozong of Tang who was adopted by the Wuyuan Hu family. Based on a study in 2020, Hu is a common surname in Italy due to significant amount of immigration population from Zhejiang. The surname 虎 (Hǔ), which means "Tiger", is rare in China to the point where many people are not aware that it is used as a surname. Some believe it comes from the name of a 4,300 year old chancellor, while others believe it originates among the Hui Muslim minority.