Кіріспе

Тамақ ішегіндегі қалыптан тыс мембрана.

Тамақ ішегі желілері – тамақ ішегінің бойында кездесетін жұқа мембраналар.

Презентация

Оның негізгі белгілері – ауырсыну және жұту қиындығы (дисфагия). Қабықша тәрізді тамақ ішек желілері – бұл тамақ ішегінің қалыпты ұлпасының жұқа мембраналары, олар шырышты қабық пен субмюкозадан тұрады және тамақ ішегіне ішінара кіріп, кедергі келтіруі мүмкін. Олар туа біткен немесе кейіннен пайда болуы мүмкін. Туа біткен желілікшелер көбінесе тамақ ішегінің ортаңғы және төменгі бөлігінде пайда болады, және олар орталық немесе эксцентрикалық тесігі бар шеңберлі болуы мүмкін. Кейіннен пайда болған желілікшелер туа біткен желілікшелерге қарағанда жиі кездеседі және әдетте мойын аймағында (посткрикоид) пайда болады. Бұл жағдайдың клиникалық белгілері – таңдамалы (қатты тағамды сұйықтан гөрі қиын жұту) дисфагия, кеудедегі ауырсыну, мұрын-жұтқыншақ рефлюксі, аспирация, перфорация және тамақ тоқырауы (соңғы екеуі өте сирек кездеседі).

Себептер

Олар негізінен темір тапшылығымен байланысты созылмалы анемиямен қатар жүретін Пламмер-Винсон синдромында көрінеді. Пламмер-Винсон синдромымен ауырған 10 науқастың бірі кейіннен қықырақ ішектің жалпақ жасушалы карциномасын дамытуы мүмкін, бірақ қықырақ ішектің торларының өзі қауіп факторы болып табысатыны белгісіз. Қықырақ ішектің торлары көпіршікті аурулармен (мысалы, эпидермолиз булоза, пемфигус және көпіршікті пемфигоид), қықырақ ішекті қамтитын трансплантатқа қарсы үйіршіктік реакциясымен және целиакиямен байланысты. Қықырақ ішектің торлары еуропалық нәсілді адамдарда және әйелдерде жиірек кездеседі (2:1 қатынасы). Әдебиетте осы торлар мен Пламмер-Винсон синдромы, дерматологиялық бұзылыстар, кіреберіс жамасы, трансплантатқа қарсы үйіршіктік реакциясы және целиакия арасындағы байланыстар сипатталған. Пайда болу механизмдері сидеропениялық анемия (механизмі белгісіз) немесе иммундық жүйенің әрекетін бұзу болуы мүмкін. Жоғарғы эндоскопия кезінде қықырақ ішектің торлары жарылуы мүмкін.

Диагностика

Таңдаулы диагностикалық тест – барийді жұту.

Емдеу

Қазандық шелдің торлары мен сақиналарын эндоскопиялық кеңейту арқылы емдеуге болады.