Кіріспе

1948 жылы Гаагада өткен Еуропа интеграциясы жөніндегі конгресс

Гаага конгресі немесе Еуропа конгресі – 1948 жылдың 7-11 мамырында Гаагада өткен конференция. Оған Еуропаның түкпір-түкпірінен 750 делегат, сондай-ақ Канада мен Америка Құрама Штаттарының бақылаушылары қатысты. Дункан Сэндис және Йозеф Ретингер ұйымдастырған конгресс, саяси спектрдің кең ауқымынан өкілдерді біріктіріп, еуропалық саяси ынтымақтастықты дамыту туралы идеяларды талқылауға мүмкіндік берді. Ол Еуропалық бірлік үшін қозғалыстардың халықаралық комитетінің қолдауымен өткізілді, кейіннен конгрестен кейін Еуропалық қозғалысқа айналды. Конрад Аденауэр, Уинстон Черчилль, Гарольд Макмиллан, сэр Дэвид Максвелл Файф, Пьер Анри Тейтген, Франсуа Миттеран (екеуі де Роберт Шуман үкіметіндегі министрлер), үш француз премьер-министрі – Поль Рейно, Эдуард Даладье, Поль Рамадье, Пол ван Зеланд, Альберт Коппе және Альтиеро Спинелли қатысты. Философтар, журналистер, дін көшбасшылары, заңгерлер, профессорлар, кәсіпкерлер және тарихшылар да конгресте белсенді рөл атқарды. Еуропаның саяси, экономикалық және валюталық одағын құруға шақыру жарияланды. Бұл маңызды конференция көп ұзамай құрылған Еуропалық қозғалыстың қалыптасуына зор әсер етті. Испан мемлекет қайраткері Сальвадор де Мадарияга конгресте Еуропа колледжін құруды ұсынды. Бұл колледж, бұрын соғысқан елдердің университет түлектері бірге оқып, бірге тұратын орын болмақ. Конгресс сонымен қатар Еуропа Кеңесінің болашақ құрылымы мен рөлін де талқылады. Тейтген мен Максвелл Файф Еуропа Кеңесінде Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарды қорғау жөніндегі конвенцияны жасауға мұрындық болды. Конгресс еуропалық бірлікке қолдауды күшейтуге мүмкіндік берді. 1948 жылдың 20 шілдесінде Батыс Еуропалық Одақтың министрлерінің Гаагадағы кездесуінде Шуманның сыртқы істер министрі Жорж Бидо еуропалық парламентті (кейіннен Еуропа Кеңесі) және кедендік және экономикалық одақты (кейіннен Еуропалық Көмір және Болат қауымдастығы және Рим келісімшарттарының екі қауымдастығы) құруды ұсынды. Осылайша конгресс қорытындылары француз үкіметінің саясатына, содан кейін еуропалық үкіметтердің саясатына енді.

Конгресс дайындығы

Конгрессті Еуропалық бірлік үшін қозғалыстардың халықаралық комитеті ұйымдастырды. Еуропалық бірлік үшін халықаралық қозғалыстарды үйлестіру комитетін құру туралы келісім 1947 жылғы 20 шілдеде Сандис пен Ретингер шақырған Париждегі кездесуде қабылданды. Бұл кездесуге Еуропалық Парламенттік Одақ та қатысты, бірақ кейіннен комитетке қосылудан бас тартты. 1947 жылдың желтоқсанында Халықаралық комитет Еуропалық бірлік үшін қозғалыстардың халықаралық комитеті деп аталды, ал Сандис төраға, Ретингер – құрметті хатшы болып сайланды. Еуропалық федералистер одағы мен Еуропалық парламенттік одақтың федералистік мақсаттары нақты болғанмен, қалған ұйымдар "өздерін ресми түрде тұманды формулировкалармен шектеді: олар еуропалық елдер арасындағы ынтымақтастық мүмкіндіктерін арттыру және дамытуға" (ЭЭҚ), "Еуропалық бірлікке ұмтылған кез келген шараға қолдау көрсетуге" (ЕЕБ) және жалпы алғанда, конфедеративтік одаққа прагматикалық тұрғыдан қарай дамуға" ниеттенді.

Конгресс қорытындылары

Конгресс үш резолюцияны қабылдады, олардың әрқайсысын комиссия дайындады: саяси резолюция, экономикалық және әлеуметтік резолюция және мәдени резолюция. Саяси резолюция федералистер мен көбірек біртекті, мемлекетаралық тәсілді жақтаушылардың арасында ортақ тіл табуға жасалған әрекетті көрсетті. Кейіннен Ретингер еске алғандай, "әсіресе Саяси комиссияда, Пауль Рейно басқарган федералистер Еуропа халқы тікелей сайлайтын Еуропалық құрылтай жиналысын құруды ұсынғанда қызу пікірталастар болды. Басқалары үкіметтерге көбірек ұнайтын, қарапайым кеңесші Ассамблеяны қалағандықтан, «ұлттық егемендік құқықтарын біріктіру және беру» туралы ұсыныс «федералды мемлекет» туралы талаптан басымдық алды".

Қатысушылар (сайлау)

Марсель Пилет Голаз, Уинстон Черчилль, Григоре Гафенку, Эдуард Даладье, Альберт Эдуард Янсен, Энтони Эден, Юрай Крњевич, Кнут Кристенсен, Индалесио Прието, Хьяльмар Прокопе, Поль Рамадье, Поль Рейно, Тадеуш Ромер, Поль ван Зеланд, Жак Огарде, Густав Хайнеман, Иоганн Хоффман, Франсуа Миттеран, Конрад Аденауэр, Дункан Сэндис, Йозеф Ретингер, Леон Шевальме, Альфонс Колле, Морис Шуман, Огюст Куол, Анри Ламботт, Анри Дэйвзак, Иво Душачек, Карл Ромме, Гастон Тессье, Живко Топалович, Эдуард Боннефу, Жорж Шевро, Паоло Джиоббе; Андре Франсуа Понсе, Андре Лефевр, маркиз д’Ормессон, Николо Карандини, Этьен Жильсон, Чарльз Морган, Бертран Рассел, Сальвадор де Мадариага; Раймон Риффле, Уильям Раппард, Вальтер Хальштейн, Рене Капитан, Леон Жюллио, лорд Моран, Мишель Полоновски, Эмиль Борель, Гилберт Мюррей, Питер Флеминг, Анри де Сегонье, Жак Рюфф, Морис Алле, Ян Тинберген, Гарольд Батлер, Луи Саллерон, Жак Лакур Гайе, Пьер Эли д’Оиссель, Питер Оттен, Адриан Бульт, Поль Ландовски, Раймон Арон, Рене Куртин, Вальтер Лейтон, Ян Пилсудски, Раймон Силва, Жилберт Броссолетт, Фрэнсис Л. Джозефи, Жермен Пейроль, Эдмон Мишеле, Жан де Сюзанне, Хью Деларги, Жан Мате, Жан Бухманн, Анри Кох, Альтьеро Спинелли, Андре Вуазен, Робер Бише, Александр Марк, Франсуа де Ментон, Люк Дюран Ревиль, Робер Лемэньен, Эдмон Жискар д’Эстен, Анри Кангардель, Жорж Ле Брюн Керис.