Халықаралық Эсперанто жұмысшылар қауымдастығының тарихы мен мақсаты
Sennacieca Asocio Tutmonda
Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) – әлемдік эсперанто мәдени қауымдастығы. Солшыл бағыты, мүше санының өсуі/азаю динамикасы туралы ақпарат. Эсперанто, SAT.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT;) – жалпы солшыл бағыттағы тәуелсіз әлемдік эсперанто мәдени бірлестігі. Штаб-пәтері Парижде орналасқан. Атқару комитетінің төрағасы Жак Шрамның мәлімдемесіне сәйкес, 2003 жылы ұйымда 881 мүше тіркелген. 2006 жылы SAT-тың мүше саны 724 болды. 2015-2016 жылдары 525 мүшесі болды. SAT эсперанто тілін жұмыс тілі ретінде пайдаланады және эсперанто арқылы барлық елдердің прогрессивті жеке тұлғаларына, ұйымдарына және жұмысшыларына идея алмасуға және ұлттық шекараларды еңсеріп, теңдік негізінде кездесуге мүмкіндік беруді мақсат етеді. SAT мүшелері социалистік, анархистік, бейбітшілік қозғалысы, кәсіби одақтар, ұлтшылдыққа қарсы, феминистік және экологиялық қызметтерге, сондай-ақ басқа да әрекеттерге қатысады.
Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT; ) is an independent worldwide cultural Esperanto association of a general left wing orientation. Its headquarters are in Paris. According to Jacques Schram, chairman of the Executive Committee, the membership totalled 881 in 2003. In 2006 SAT had 724 members. In 2015 2016 there were 525. SAT uses Esperanto as its working language and aims through the use of Esperanto to enable progressive individuals, organizations and workers of all countries to exchange ideas and meet on the basis of equality across national barriers. Members of SAT are involved in socialist, anarchist, peace, trade union, anti nationalist, feminist and environmental activities, among others.
Тарих
SAT 1921 жылы Эвген Ланти (Эвген Адамның псевдонимі) және басқалар жұмысшылар эсперанто қозғалысының ұйымы ретінде құрылды. Екі дүниежүзілік соғыс аралығында ол ең ірі және ең белсенді ұйым болды. 1929-1930 жылдарығы өркендеу кезеңінде 42 елдегі 1674 қауымдастықта 6524 мүшесі болды. Бірақ, Сталиндік режим орнағаннан кейін Кеңес Одағында және 1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін Германияда жұмысшылар эсперанто қозғалысына тыйым салынғаннан соң, көп ұзамай мүшелер саны күрт азайды. Эсперанто да "космополиттік" іс-әрекеттер санатына жатқандықтан қудалауға ұшырады. КСРО мен Германия SAT мүшелерінің ең көп санына ие болған елдер еді. Анархистер, коммунистер және социал-демократтардың қатысуымен болған идеологиялық даулар да ұйымға зиян келтірді.
SAT was founded in 1921 by Eugène Lanti (pseudonym of Eugène Adam) and others as an organisation of the workers' Esperanto movement. It was the largest and most active between the two World Wars. At its high point in 1929 1930 it had 6524 members in 1674 communities in 42 countries. It suffered heavy attrition soon after, however, when "cosmopolitan" activities, a category into which Esperanto fell, began to be persecuted in the Soviet Union after the onset of Stalinism, and after the ban on the workers' Esperanto movement in Germany that took effect immediately after the Nazi takeover in 1933. The Soviet Union and Germany had been the countries in which SAT had the greatest number of members. Ideologically motivated internal schisms, involving at various times anarchists, communists and social democrats, also took a toll.
Құрылымы
SAT ұлттық емес құрылымға ие, ол ұлттық ерекшеліктерді әдейі ескермейді. Оның мүшелері ұлттық бөлім арқылы емес, жеке-жеке қосылады. Бүкіләлемдік эсперанто қауымдастығы да Хектор Ходлердің 20 ғасырдың басында құрған кезде осылай құрылған. SAT-қа қатысты, оның негіздері 1921 жылы Қауымдастық құрылмас бұрын жарияланған Эжен Лантидің бірнеше мақалаларында баяндалған. SAT-тың шешім қабылдау жүйесі теориялық тұрғыдан ұйымдық деңгейге жақын, сондықтан барлық конгресс шешімдері тек референдумнан кейін ғана күшіне енуі керек. Бұл талап демократияны халық деңгейінде дамытуға арналған. Бірақ іс жүзінде көптеген конгресс шешімдері референдумға ұсынылмайды. Қауымдастықты қазіргі таңда Винко Марков басқаратын сегіз мүшеден тұратын Атқару комитеті басқарады.
SAT has a non national structure that deliberately avoids taking national differences into account. Its members join individually, not through the intermediary of a national section. The Universal Esperanto Association was structured in the same way when it was founded at the beginning of the 20th century by Hector Hodler. As for SAT, it was laid out by Eugène Lanti in a series of articles that appeared prior to the foundation of the Association in 1921. The decision making structure of SAT is, in theory, close to the organisational base, to the extent that all congress decisions should become valid only after a referendum. This statutory provision is intended to foment grass roots democracy. In practice, many congress decisions are never submitted to a referendum. The association is governed by an eight member Executive Committee, currently headed by Vinko Markov.
SATEB
SATEB (Жұмысшылардың Эсперанто қозғалысы) – SAT-тың британдық бөлімшесі. Ол жыл сайын Веджвуд Мемориал колледжінде, Барластон, Стөк-он-Трент қаласында тұрақты демалыс күндерін ұйымдастырады. Осы жиналыстардың ең маңыздысы – Куба, Германия, Нидерланды, Бельгия және басқа елдерден келген эсперанто тілінде сөйлейтін лекторылардың қатысуы. SATEB мүшелері екі тілде жарияланатын "La Verda Proleto" журналын алады.
SATEB (Workers’ Esperanto Movement) is the British affiliate of the SAT. It organizes an annual residential weekend at the Wedgwood Memorial College, Barlaston, Stoke on Trent. The main feature of these meetings is the visit of Esperanto speaking lecturers from abroad (e. g. from Cuba, Germany, the Netherlands, Belgium, and other countries). Members of SATEB receive the bilingual quarterly magazine La Verda Proleto.
Ұсынылған тоқтату
SATEB-тің 2007 жылғы жылдық мәжілісінде, оған шақырылған спикерді қоса алғанда, жеті адам қатысты. Комитет SATEB-тің негізгі функцияларын атқаруға жететіндей адамдар табылғанша қызметін тоқтата тұру туралы ұсыныс енгізді. Бірақ, талқылаудан кейін, қызметті ең төмен деңгейде жалғастыруға келісілді.
At the 2007 annual meeting of SATEB—which seven people attended, including the guest speaker—the committee proposed a motion to suspend activity of SATEB until there emerged sufficient people to perform its essential roles. However, after debate it was decided to continue at a minimal level of activity.
Белсенділік
SAT ай сайын шығатын «Sennaciulo» ["Ұлттық емес"] журналын және жыл сайынғы мәдени шолу «Sennacieca Revuo»-ны жариялайды. SAT баспа кооперативі сонымен қатар түрлі кітаптар шығарады, олардың кейбіреулері білім беру мақсатындағы, мысалы, ең толық эсперанто сөздігі – «Plena Ilustrita Vortaro», сондай-ақ қоғамдық мәселелерді қамтыған әдеби туындылар. Жақында ғана Интернетте білім беру және саяси материалдарды жариялай бастады. Ол жыл сайын халықаралық конгресс өткізеді, онда қауымдастық мәселелерімен қатар жалпы саяси мәселелер де талқыланады.
SAT publishes the monthly magazine Sennaciulo ["The Non National"] and the annual cultural review Sennacieca Revuo. SAT's publishing cooperative also produces a variety of books, some of them of an educational nature, such as the Plena Ilustrita Vortaro, the most comprehensive Esperanto dictionary, as well as socially engaged literary works. It has recently begun to publish educational and political matter on the Internet. It organises an annual international congress, which deals with both the affairs of the association and matters of general political concern.