Кіріспе

19 және 20 ғасырлардағы британдық империялық шенеуніктердің бас қосулары, британдық империядағы кеңесулер.

Императорлық конференциялар (1907 жылға дейін – колониялық конференциялар) – 1887 және 1937 жылдар аралығында британдық империяның өздік басқару құқығына ие колониялары мен доминиондарының үкімет басшыларының 1944 жылы Ұлттар Достастығы премьер-министрлерінің тұрақты отырыстары орнатылғанға дейін мерзімді түрде өткізілген жиындары. Олар 1887, 1894, 1897, 1902, 1907, 1911, 1921, 1923, 1926, 1930, 1932 және 1937 жылдары ұйымдастырылды. Барлық конференциялар империяның орталығы – Лондон қаласында өтті, тек 1894 және 1932 жылғы конференциялар Ұлыбритания Корольдігінің астанасы – Оттава қаласында өткізілді. 1907 жылғы конференцияда отырыстардың атауы Императорлық конференциялар деп өзгертілді және бұдан былай шетелдік мемлекет қайраткерлері патшалық шараларға (мысалы, мерейтойлар мен тәж кигізу рәсімдеріне) Лондонға келген кезде ғана емес, тұрақты түрде өткізілуі керек екеніне келісім жасалды.

Ерекше кездесулер

Бастапқыда империялық бірлікті күшейту үшін құрылған конференциялар, уақыт өте келе доминион үкіметтеріне олардың отаршылдық статусының қалған іздерін жою ниеттерін білдіру үшін маңызды алаңға айналды. 1926 жылғы конференция Балфур декларациясын қабылдады, онда доминиондар енді «Британдық Ұлттар Достастығы» мүшелері ретінде Ұлыбританиямен тең дәрежеде болады деп мойындалды. 1930 жылғы конференцияда Отар заңдарының жарамдылығы туралы заң және басқа да империялық заңдар арқылы көрініс берген Британ Парламентінің заң шығару үстемдігін жою туралы шешім қабылданды. Мемлекет қайраткерлері доминиондардың келісімімен Парламенттің декларативтік заңын қабылдауды ұсынды, ол 1931 жылғы Вестминстер статусына айналды, бірақ кейбір доминиондар бұл статусты бірнеше жылдан кейін ғана ратификациялады. 1930 жылғы конференция, өзін-өзі басқаратын колония болғанымен, доминион емес Оңтүстік Родезияның қатысуымен де ерекшеленді.

Достастық кездесулеріне қарай

Екінші дүниежүзілік соғыс аяққа жақындаған кезде Императорлық конференциялар Ұлттар Достастығы премьер-министрлерінің конференцияларымен ауыстырылды. 1944 жылдан 1969 жылға дейін мұндай 17 кездесу өтті, олардың барлығынан біреуі Лондонда болды. 1971 жылы жиналыстар Ұлттар Достастығы Үкімет Басшыларының Кездесулері (CHOGM) деп аталды және одан кейін әр екі жылда бір рет өткізіліп, ұйымдастыру міндеті Ұлттар Достастығы елдері арасында кезекпен жүргізілді.