Кіріспе

Бразилиялық суретші, эскизші және аудармашы Тарсила де Агиар до Амарал (taʁˈsilɐ du ɐmaˈɾaw; 1 қыркүйек 1886 – 17 қаңтар 1973) – бразилиялық суретші, эскизші және аудармашы. Ол Латын Америкасының ең ірі модернист суретшілерінің бірі саналады және Бразилияның ұлттық экспрессияға ұмтылысын заманауи стильде ең жақсы бейнелеген суретші ретінде танылады. Grupo dos Cinco тобының мүшесі ретінде Тарсила Анита Малфати, Менотти Дель Пиккья, Марио де Андраде және Освальд де Андрадемен бірге Бразилиядағы қазіргі заманғы өнер қозғалысына зор ықпал еткен деп есептеледі. Ол эстетикалық қозғалыстың – Антропофагияның (1928–1929) қалыптасуына үлкен үлес қосты; шындығында, Тарсиланың әйгілі «Абапору» суреті Освальд де Андраденің танымал «Антропофаг манифестіне» шабыт берді.

Ерте өмір және білім

Тарсила до Амарал Сан-Паулу штатының ауылдық аймағындағы шағын Капивари қаласында дүниеге келді. Ол Бразилияда құлдық аяқталуға екі жыл қалғанда, кофе өсіретін бай шаруалар мен жер иелерінің отбасында туды. Сол кезде Бразилияда, әсіресе бай отбасылардан шыққан әйелдерге жоғары білім алуға көңіл бөлінбеген. Тарсиланың отбасы жақсы жағдайда болғанына қарамастан, оның жоғары білім алуына қолдау көрсетті. Тарсила жасөспірім шағында ата-анасымен бірге Испанияға сапар шекті, онда мектеп мұрағатында көрген өнер туындыларының көшірмелерін салу және бояу арқылы адамдардың назарын аударды. Тарсила Барселонада оқыды, содан кейін туған қаласында суретші Педро Александрино Борхес (1864-1942) жетекшілігімен жеке оқыды. Ол сондай-ақ Париждегі Джулиан академиясына қабылданды және 1920-1923 жылдар аралығында басқа да белгілі суретшілермен бірге оқыды.

Мансап

1916 жылдан бастап Тарсила до Амарал Сан-Паулуда сурет салуды оқыды. Кейін ол академиялық суретші Педро Александринодан сурет салу және салу өнерін үйренді. Бұл ұстаздардың бәрі де беделді, бірақ консервативті еді.

Антропофагиялық кезең

1920-жылдардың ортасында Парижде болған кезде Тарсила сюрреализммен кездесті. Бразилияға оралғаннан кейін Тарсила сурет салудың жаңа кезеңін бастады, онда ол қалалық пейзаждар мен көріністерден бас тартып, сюрреалистік стильді ұлттық өнеріне енгізе бастады. Бұл өзгеріс Сан-Паулу мен Бразилияның басқа да аймақтарындағы көркемдік қозғалыспен бірге жүрді, ол Бразилияны алып жыланның елі ретінде көрсетуге, сондай-ақ ежелгі американдық мифология мен тарихты қайта жаңартуға бағытталған. Осы кезеңде Тарсиланың салған алғашқы картинасы – «Абапору» (1928), ол Андрадеге туған күніне атаусыз картина ретінде сыйға берілген. Суретте үлкен стильделген адам бейнесі, ірі аяқтарымен жерде отыр, жанында лимон тілімі бар күнмен кактус бейнеленген. Андраде ақын Рауль Бопппен бірлесіп «Абапору» атауын таңдады, бұл атау үнді тілінде «адам жейді» деген мағынаны білдіреді. 1932 жылы Бразилияға оралғаннан кейін, ол Гетулио Варгас басқарған Бразилиядағы диктатураға қарсы Сан-Паулу конституциялық төңкерілісіне қатысты. Ол солшыл көзқарастас саналғандықтан бір айға түрмеге қамалды, өйткені саяхаттары оны коммунисттік симпатизант ретінде көрсетті. Мансабының қалған бөлігін ол әлеуметтік тақырыптарға арнады. Осы кезеңді көрсететін картина – «Segunda Classe» (1931), онда кедейленген орыс еркектер, әйелдер және балалар бейнеленген. Сондай-ақ ол 1952 жылға дейін жалғасқан «Diario de São Paulo» газеті үшін апталық өнер және мәдениет туралы баған жаза бастады. 1938 жылы Тарсила Сан-Паулуға тұрақты қоныс тепті, және мансабының соңына дейін бразилиялықтар мен пейзаждарды суреттеді. 1950 жылы ол Сан-Паулу қаласындағы Модерн өнер мұражайында көрме өткізді, онда бір сыншы оны «осы жердегі ең бразилиялық суретші, біздің дамып келе жатқан еліміздің күнін, құстарын және жастық шақ рухын бейнелейтін, біздің жеріміз бен табиғатымыздың элементтері сияқты қарапайым» деп атады. Ол 1973 жылы Сан-Паулу қаласында қайтыс болды.

Мұра

Тарсиланың 230 картинасы, жүздеген суреті, иллюстрациялары, гравюралары, қабырғалық суреттері және бес мүсіні Латын Америкасы өнерінің бағытына орасан зор әсер етті. Тарсила Латын Америкасында модернизмді дамытып, Бразилияға тән ерекше стиль қалыптастырды. Оның үлгісімен шабыттанған басқа Латын Америкасы суретшілері Бразилияның жергілікті тақырыптарын қолдана бастады және өзіндік стильдерін жасады. Меркурий планетасындағы Амарал кратері оның құрметіне аталған. 2018 жылы MoMA оның туындыларының жеке көрмесін ашты, бұл Диего Ривера, Кандидо Портинари, Роберто Матта, Мануэль Альварес Браво, Армандо Реверон, Хосе Клементе Ороско және Хоакин Торрес Гарсия туралы көрмелерден кейін Латын Америкасы суретшілерінің сегізінші ретроспективтік көрмесі болды. 2022 жылдың тамызында оның бірнеше картинасы Бразилияда қылмыскерлерден табылды. Олар бұл картиналарды өнер сатушысы мен коллекционердің жесірінен алдау және күш қолдану арқылы иеленген. Олардың ішінде "Sol poente", "O sono" және "Pont neuf" картиналары бар еді.

Ақпарат көздері және қосымша оқу

Конгдон, К. Г. және Холлмарк, К. К. (2002). Латын Америкасы мәдениетінің суретшілері: өмірбаяндық сөздік. Вестпорт, Коннектикут, Гринвуд баспасы. Люси Смит, Эдвард. XX ғасырдағы Латын Америкасы өнері. Лондон: Thames & Hudson Ltd, 2004 жыл. Дэмиан, Кэрол. Тарсила до Амарал: Бразилиялық модернистің өнері және экологиялық мәселелері. Әйелдер өнері журналы 20.1 (1999): 3–7. Барниц, Жакелин. Латын Америкасының XX ғасырдағы өнері. Қытай: Техас университетінің баспасы, 2006: 57. Готлиб, Надя Бателла. Тарсила до Амарал: Модернист. Сан-Паулу: SENAC баспасы, 2000. Понтуал, Роберто. Тарсила. Гровс өнер сөздігі. Ред. Джейн Тернер. Нью-Йорк: Macmillan, 1996 жыл. Амарал, Араси және Ким Мразек Хейстингс. Бразилияның мәдени бейнесінің қалыптасу кезеңдері. Декоративтік және пропагандалық өнер журналы. 21 (1995): 8–25. Хуан Марш қоры. Тарсила до Амарал (Каталог: ағылшын және испан тілдерінде жарияланды). Мадрид: Fundación Juan March, 2009, 295 бет. Д'Алессандро, Стефани және Луис Перес Орамас. Тарсила до Амарал: Бразилияда заманауи өнерді ойлап табу. Нью-Хейвен: Йель университетінің баспасы, 2017. Скотт, Андреа. Нью-Йоркке алғашқы бразилиялық модернисті таныстыру. Нью-Йорккер журналы, 2018. Кардосо, Рафаэль. Бразилиялық суреттегі нәсіл мәселесі, 1850–1920 жылдар. Өнер тарихы, 2015: 18–20. Эбони, Дэвид. Бразилияның алғашқы өнерді жейтін суретшісі: Тарсила До Амарал. Йель университетінің баспасөз блогы, 2017. Джексон, Кеннет Дэвид. Үш қуанышты нәсіл: Бразилиялық модернист әдебиетіндегі примитивизм және этникалық топтар. Модернизм/заманауилық 1 (1994): 89–112. Латын Америкасының әйел суретшілері 1915–1995. Films Media Group, 2003 жыл.