Кіріспе

Француз кинорежиссері және сценарий авторы (1913–1996)

Рене Клемент (ʁəne klemɑ̃; 18 наурыз 1913 – 17 наурыз 1996) – француз кинорежиссері және сценарий авторы. Ол «Рельстер шайқасы» (1946), «Тыйым салынған ойындар» (1952), «Герваиз» (1956), «Көк түсті орталық» (1960) және «Париж өртеліп жатыр» (1966) фильмдерін режиссерлік еткенімен белгілі. Ол Канн кинофестивалінде бес жүлде және 1984 жылы «Құрметті Сезар» сияқты көптеген марапаттарға ие болды.

Ерте өмір

Клемент Эколь де Бё-Артта сәулет өнерін оқыды, онда ол киноға қызығушылық танытты. 1936 жылы ол өзінің алғашқы 20 минуттық қысқаметражды фильмін, Жа́к Тати жазған және осы фильмде ойнаған, түсірді. Клемент 1930-жылдардың соңында Таяу Шығыс пен Африканың бір бөлігінде деректі фильмдер түсірді. 1937 жылы ол археолог Жюль Бартоумен бірге Йеменде болды, сол елдегі алғашқы деректі фильмді түсіруге дайындалып жатқан, және ол фильмде Имам Яхьяның жалғыз белгілі бейнесі бар.

Мансап

Клемент ұзақметражды фильм түсірмей тұрып, шамамен он жыл өтті, бірақ оның француздық қарсылық қозғалысы туралы түсірген «La Bataille du rail» (1945) фильмі көптеген сынға ие болды және коммерциялық сәттілікке жетті. Осыдан кейін Клемент өз елінің ең табысты және беделді режиссерлерінің біріне айналды, көптеген марапаттарға ие болды, соның ішінде екі фильмі «Үздік шетелдік фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды: 1950 жылы «Малапага қабырғалары» (Au delà des grilles) және екі жылдан кейін – «Тыйым салынған ойындар» (Jeux interdits). Клемент бірнеше фильмдерімен халықаралық деңгейде танымал болды, бірақ оның 1966 жылғы жұлдызды құрамы бар «Париж жанып тұр ма?» атты эпикалық туындысы, авторы Гор Видал мен Фрэнсис Форд Коппола, ал продюсері Пол Грац болған фильм, жоғары шығынға ұшырады. Ол «Play Dirty» (сондай-ақ «Written in the Sand» деп те аталады) фильмін түсіруге кіріскен, бірақ фильмнің продюсері Гарри Солцманмен туындаған дауларға байланысты түсірудің басында-ақ бас тартты. Ол Джейн Фонда мен Ален Делонмен бірге «Қуаныш үйі» (1964) триллерін түсірді. 2023 жылдың мамыр айында Энди Коэнмен бірге «On Watch What Happens Live!» бағдарламасында Фонда Клементтің фильм түсірілімі кезінде оны жыныстық қысымға ұшыратқанын айтты, ол фильмде махаббат көрінесі бар екенін және оның оргазмын бағалай алуы үшін онымен бірге болуы керектігін мәлімдеді. Ол кезде Клемент 51 жаста, ал Фонда 27 жаста болған. 1973 жылы ол 8-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының құрамына кірді. Клемент 1975 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін бірнеше фильм түсіруді жалғастырды, соның ішінде Чарльз Бронсон мен Марлен Жоберттің басты рөлдерде ойнаған «Жаңбырдағы жолшын» фильмі халықаралық сәттілікке ие болды. 1984 жылы француз киноиндустриясы оның кино өнеріне жасаған өмірлік үлесі үшін арнайы «Сезар» сыйлығымен марапаттады.

Жеке өмір

Клементтің екінші әйелі ирланд сценарисі Йоханна Харвуд болды, оны ол 1954 жылғы "Месье Рипоис" фильмінің түсірілім алаңында танысты.

Өлім

Клемент 1996 жылдың 17 наурызында, 83 жасқа толуына бір күн қалғанда қайтыс болды және зейнеткерлік жылдарын өткізген Францияның Ривьера жағалауындағы Ментон қаласының жергілікті зиратында жерленді.