Кіріспе

Алғашқы автомобильдік торпеда 1866 жылы жасалды, ал көп ұзамай торпедалық қайық та жасалды. 1898 жылы Кариб теңізі мен Тынық мұхитында испан-американ соғысы жүріп жатқанда, Әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы Теодор Рузвельт испан торпедалық кемелері американдық Әскери-теңіз күштеріне жалғыз қауіп төндіретінін жазды және осындай кемелерді сатып алуға ынталандырды. 1898 жылдың 4 мамырында АҚШ Конгресі АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін алғашқы он алты торпедалық кеме эсминецтері мен он екі теңіздік торпедалық қайықтарды құруға рұқсат берді. Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштері 273 эсминецтің қаңқасын салу арқылы эсминецтерді жаппай өндіруді бастады. 1919 мен 1941 жылдар арасындағы бейбіт кезеңде осы жай кемелі эсминецтердің көпшілігі сақтауға алынды. Сонымен қатар, шарттар эсминецтердің құрылысын реттеді. 1930 жылдары шарттар бойынша салынған 1500 тонналық эсминецтердің тұрақсыздық мәселелері болды, бұл олардың Екінші дүниежүзілік соғыста қарулануын кеңейтуге шектеу қойды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ бес зеңбірекпен жабдықталған 2100 тонналық эсминецтерді құрастыруды бастады, бірақ тұрақсыздық мәселелері болған жоқ. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін (және Ұлыттық соғыста) АҚШ Әскери-теңіз күштері өндірген алғашқы ірі соғыс кемелері – «фрегаттар» болды. Кемелер бастапқыда эсминец басшылары деп белгіленді, бірақ 1975 жылы басқарылатын зымырандық крейсерлер ретінде қайта жіктелді (басқарылатын зымырандық эсминецтерден басқа). Бұлар 1950 жылдардың соңындағы барлық зеңбірекпен жабдықталған эсминецтерден өркендеді. 1970 жылдардың ортасында «S» классы қолданысқа енгізілді, ол теңіз астына қарсы соғысқа бағытталған. Иран шахы үшін арнайы басқарылатын зымырандық эсминецтер жасалды, бірақ Иран революциясының салдарынан бұл кемелер жеткізілмеді және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. 1991 жылы қолданысқа енгізілген «Кенжелі» классы 2005 жылдан бері АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жалғыз эсминец класы болып табылады; құрылысы 2012 жылға дейін жалғасты, ал 2015 жылы қайта басталды. Тағы бір класс, «Компьютерлік» классы, қолданысқа енгізілуде; алғашқы кеме 2013 жылы суға түсірілді. Зумвальт классы үш кемеден тұрады.

Салқын соғыс және одан кейінгі кезеңдер

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің салып біткен алғашқы ірі соғыс кемесі – барлық ауа-райы жағдайларында жұмыс істей алатын, суастына қарсы күреске арналған, "жойғыш жетекші" (DL) деп белгіленген, бірақ "фрегат" деп аталған эсминец болды. Олардың көпшілігі ұшақ тасушы және десанттық күштерді сүйемелдеу үшін ұзақ қашықтықтағы жер-әуе зымырандарын (SAM) тасыды және "бағытталған зымырандық жойғыш жетекшілері" деп аталды; ал кейбіреулері атомдық қуатпен жұмыс істеді (DLG немесе DLGN). 1975 жылы қалған 12 кеме бағытталған зымырандық жойғыштар (DDG 35-46) ретінде қайта жіктелді, ал басқа сыныптар бағытталған зымырандық крейсерлер (CG немесе CGN) ретінде жіктелді. Келесілері үлкендетілген корпуста қысқа қашықтықтағы SAM ұрғышты құрылғысын қосты және DDG ретінде жіктелді. Spruance класындағы эсминецтер – АҚШ Әскери-теңіз күштерінде газ турбинасымен жұмыс істейтін алғашқы кемелер болды – төрт теңіз турбиналық (ұшақ двигательдік) қозғалтқыш екі валды және өзгермелі қанат бұрылысы бар пропеллерлерді қоздырды. 31 Spruance класындағы кемелер 1975 жылдың қыркүйегінен бастап 1990 жылдарға дейін қызмет етті, олардың 24 кемесі тік іске қосылатын жүйелермен жаңартылды және соңғысы 2005 жылы қызметтен шығарылды. 1979 жылы Иранда төңкеріс болды; шах тақтан түсірілді, бірақ төрт кеменің құрылысын тоқтатудың орнына, оларды АҚШ Әскери-теңіз күштері сатып алды, онда оларды "Аятолла" немесе "өлген адмирал" класы деп атады. Arleigh Burke класындағы эсминецтер Берк басқарған эскадрильяның екінші дүниежүзілік соғыстағы Fletcher класындағы эсминецтерінен үш есе ұзын және сәйкесінше ауыр, бірақ шамамен бірдей экипажға ие. Arleigh Burke класы төрт "Топтан" тұрады: I Топ, 21 кемеден тұрады; II Топ, 7 кемеден тұрады; IIA Топ, 47 кемеден тұрады; және III Топ, 2023 жылы бастапқы операциялық қабілетке ие болады. Құрылыс бағасының өсуіне байланысты эсминецтердің өндірісі үш кемемен шектелді. Зерттеулерді қоса алғанда, бағдарламаның құны үш кеме үшін 22,5 миллиард долларды құрады. + АҚШ Әскери-теңіз күштерінің суық соғыс және кейінгі кеме кластары Кеме атауы Кеме саны Бірінші кеме салынған күні Соңғы кеме тапсырылған күні Ескертулер Сілтемелер Суреті Norfolk 1 1949 1953 Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-тың алғашқы ірі соғыс кемесі. "Жойғыш жетекші" деп жіктелген кеме, кішірек жойғыш жетекшілерді жойғыштар ретінде қайта жіктеуден және АҚШ Әскери-теңіз күштері үлкендерін крейсерлер ретінде қайта жіктеуден бұрын қызметтен шығарылды. 1975 жылғы кемелерді қайта жіктеуі 10 1956 1961 Бастапқыда "жойғыш жетекші" деп аталды. 31 1972 1983 Газ турбиналарын пайдаланған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы кемесі. Бас кеме – тірі адамның атымен аталған алғашқы эсминец. 3 2008 Әлі салынып жатқан кемелер.