Кіріспе

Индоарий тілі, Үндістан мен Пәкістанда қолданылады. Кутчи (/kʌtʃi/; કચ્છી, , ڪڇّي) немесе Качхи – Үндістанның Кутч аймағында және Пәкістанның Синд аймағында сөйленетін индоарий тілі.

Басқа тілдердің әсері

Кейбір ғалымдар кутчи тілін синдхи тілінің диалектісі деп қарастырған, бірақ екі тілдің де өте айқын ерекшеліктері бар. Уақыт өте келе, ол гуджарати тілінен сөздер қабылдады. Синд және Кутчтың Банни аймағында сөйленетін кутчи синдхи тілінің лари диалектісіне жақын, ал Кутчтың шығыс бөлігінде сөйленетін кутчи гуджарати тілінің ықпалына көбірек тап болды және бірте-бірте гуджарати тіліне ұқсас бола бастады. Үндістанда тұратын көптеген кутчилер гуджарати сияқты жақын туысқан тілдерге байланысты екі немесе үш тілді болып келеді. Көптеген пакистандық кутчилер де екі немесе үш тілді; Карачидің көптеген тұрғындары кутчи тілінде сөйлейді. Оның көршілес тілдерден айырмашылықтары сөйлеу тілінде жақсы байқалады, бірақ гуджарати, марвари (Батыс Раджастханның маңызды тілі) және хинди-урду тілдерінен де көптеген сөздер алынған. Басты кутчи тілдес қауымдастықтарына чарандар, джедеджалар, бханушалилер, лоханалар, брахмандар (Раджгор), мегхвалар, Виза Освалдар және Даса Освалдар (Ошвал) джайндар, Сатпантының жақтастары, бхатилар, рабарилер, сондай-ақ аймақтағы әртүрлі мұсылман қауымдастықтары кіреді, оның ішінде мұсылман кутчи хатрилері, мұсылман хожалары, мұсылман раджпут раймалары және кутчи мемондары бар. Британдық билік кезінде эмиграция арқылы көптеген кутчи қауымдастықтарының өкілдері Үндістан/Пәкістаннан шығып, Кения, Сомали, Танзания, Уганда, Заир/Конго және тіпті Оңтүстік Африка сияқты Шығыс Африка аймақтарына қоныс аударды. Африкаға кірудің алғашқы нүктесі Занзибар болды, ол 1800 жылдардың соңында Үндістан мен Шығыс Африка арасындағы тауар саудасының орталығы еді. Африканың осы аймағындағы азиялықтар өз тілдеріне суахили тілінен сөздер мен тіркестерді енгізіп, кутчи-суахили деп аталатын креол тілін құрды.

Жазу жүйесі

Кутчи әдетте гужарати әліпбиінің өңделген нұсқасымен жазылады. Куч мұражайында Кутчи әліпбиінің мысалдары сақталған, алайда бұл әліпби қазір жойылған деп есептеледі.