Шығыс Азиядағы Британдық Әскери Басқаруының Тарихы

Кіріспе

Қиыр Шығыс командалығы – екі бөлек кезеңді қамтитын британдық әскери командалық. Біріншісі – 18 қараша 1940 жылдан 7 қаңтар 1942 жылға дейін, одан кейін Америкалық-Британдық-Голландтық-Австралиялық командалығы (ABDACOM) құрылды. Екіншісі – 1963-1971 жылдар аралығында Австралия, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания күштері (ANZUK Force) алмастырды.

1940-1942 жылдар

Британдықтардың Суэцке шығысқа қарай бірнеше басқарулары болды. Үндістанның Бас қолбасшысы, генерал сэр Арчибальд Уэвелл, Үндістандағы әскер күштеріне жетекшілік етті. Үндістандағы әуе және теңіз күштерінің жеке басшылары болды. Алыс Шығыс басқаруы әуе маршалы Роберт Брук Попхэмнің басшылығында болды, ал 1941 жылдың 23 желтоқсанынан бастап генерал-лейтенант сэр Генри Ройдс Поуноллдың басшылығында болды. Алыс Шығыс басқаруының Бас қолбасшысы (C in C) Малайя, Бірма және Гонконгтағы барлық британдық құрлық және әуе күштерінің операциялық бақылауы мен жалпы оқу бағыты, сондай-ақ осы аумақтарды қорғау жоспарларын үйлестіру үшін Штаб басшыларына тікелей жауапты болды. Бірақ Бас қолбасшының теңіз күштеріне ешқандай басқаруы немесе бақылауы болған жоқ. C in C негізінен маңызды әскери саясат және стратегия мәселелерін қарастыруға тиіс болды, бірақ C in C әкімшілік немесе қаржылық жауапкершілікті қабылдамайды немесе сол кезде әртүрлі аймақтардағы Бас (немесе Әуе) офицерлерінің қолбасшылары (GOC) жүзеге асырып отырған күнделікті функцияларды өз мойнына алмайды. Алыс Шығыс Бас қолбасшысы қабылдауы тиіс британдық құрлық және әуе күштерінің «операциялық бақылау» деңгейі «толыққанды операциялық бақылаудан» ерекшеленетін «жоғары бағыт пен бақылау» ретінде анықталды. Жағдайды одан да қиындату үшін, GOC-тер бұрын осы ведомстволармен айналысқан барлық мәселелер бойынша Соғыс кеңсесімен, Әуе министрлігімен, Отарлау кеңсесімен және Жергілікті губернаторлар кеңселерімен хат алмасады. Бірақ GOC-тер C in C-ге хабарласа алатын болды, егер ол қаласа. Алыс Шығыс Бас қолбасшысының өзінің функцияларын орындауына мүмкіндік беру үшін, оған кішкентай штаб берілді, ол бастапқыда барлық үш қызметтен таңдалған жеті офицерден, сондай-ақ қажетті кеңсе және шифрлау қызметкерлерінен тұрды. Ақпараттық мақсаттар үшін оның тармағында Алыс Шығыс Біріккен бюросы болды, бірақ ол Әскери-теңіз министрлігінің бақылауында қалды. Оның штабы кейіннен он бес адамға дейін ұлғайтылса да, ол ешқашан жеткілікті болған жоқ. Әскери-теңіз базасы Малайя армиясының штаб-пәтерінен Сингапур арқылы үлкен қашықтықта болды, бұл жиі кездесулерге кедеріс келтірді. 1941 жылдың 5 желтоқсанында Лондон Алыс Шығыс басқаруының Бас қолбасшысына «Матадор» операциясын іске қосуға болатынын шешуге рұқсат берді. Басты стратегиялық шешім – жапондықтардан бұрын Сиамға алдын ала шабуыл жасау қажет пе деген мәселе болды. «Матадор» операциясын жоспарлау үшін Малайя басқаруы жауапты болды. Достасқан үкіметтер генерал сэр Арчибальд Уэвеллді Америка-Британ-Голландия-Австралия қолбасшылығының (ABDACOM) жоғарғы қолбасшысы етіп тағайындағанда, Британдық Алыс Шығыс басқаруы қажетсіз болып қалды, өйткені оның функцияларын болашақта ABDACOM орындайтын болады. 1942 жылдың 7 қаңтарында британдық Алыс Шығыс басқаруы орналасқан Сингапурға келгенде, ABDACOM британдық басқаруды толыққанды сіңіріп алды және Алыс Шығыс басқаруының Бас қолбасшысы Генри Ройдс Поунолл Уэвеллдің штаб бастығы болды. 15 қаңтарда Уэвелл штаб-пәтерін Явадағы Бандунгке жақын Лембангқа көшіріп, одақтастардың операциясын бақылауға алды.

The British had several commands with responsibilities East of Suez. General Sir Archibald Wavell, the Commander in Chief, India, directed army forces in India. Air force and naval forces in India had separate commanders. The Far East Command under Air Marshal Robert Brooke Popham and from 23 December 1941 by Lieutenant General Sir Henry Royds Pownall. The C in C Far East Command was responsible directly to the Chiefs of Staff for the operational control and general direction of training of all British land and air forces in Malaya, Burma, and Hong Kong, and for the co ordination of plans for the defence of those territories. But the CinC exercised no command or control over any naval forces. It was intended that C in C should deal primarily with matters of major military policy and strategy, but it was not the intention that the C in C should assume any administrative or financial responsibilities or take over any of the day to day functions at that time exercised by the General (or Air) Officers Commanding (GOC) of the different areas. The degree of "operational control" of British land and air forces, which the Commander in Chief Far East should assume, was defined as meaning "the higher direction and control" as distinct from "detailed operational control". To complicate matters, the GOCs correspond with the War Office, Air Ministry, Colonial Office and Local Governor's Offices on all matters on which they had previously dealt with those departments. But the GOCs had to keep the C in C informed if he wished. To enable the Commander in Chief Far East to carry out his functions, he was allowed a small staff, initially consisting of seven officers drawn from all three Services with the necessary clerical and cipher staff. For intelligence purposes, he had at his disposal the Far East Combined Bureau, though it remained under Admiralty control. Although the establishment of his staff was later increased to fifteen it was never large enough. The Naval Base was a considerable distance across Singapore from the Malaya Army Headquarters which discouraged frequent meetings. On 5 December 1941 London gave permission for C in C Far East Command to decide if Operation Matador should be activated. The chief strategic decision to be decided was whether Siam should be invaded in a pre emptive move, before any Japanese landings took place. The Malaya Command was responsible for the planning of Operation Matador. When the Allied governments appointed General Sir Archibald Wavell as supreme commander of American British Dutch Australian Command (ABDACOM), British Far East Command became redundant because its functions would in future be carried out by ABDACOM. So when Wavell arrived in Singapore, where the British Far East Command was based, on 7 January 1942, ABDACOM absorbed the British command in its entirety and C in C Far East Command Henry Royds Pownall became Wavell's Chief of Staff. On 15 January, Wavell moved his headquarters to Lembang near Bandung on Java and assumed control of Allied operations.