Жапондық «Могами» ауыр крейсерлер класы

Кіріспе

Жапондық ауыр крейсерлер класы

Могами класы (最上型) — 1930 жылдары Жапон императорлық әскери-теңіз күштері (IJN) үшін салынған төрт крейсерден тұратын кеме класы. Бастапқыда олар Лондондық теңіз келісімінің салмақ және қарулану шектеулеріне сәйкес жеңіл крейсерлер ретінде жіктелген. Жапония аталған келісімнен бас тартқаннан кейін, барлық төрт кеме үлкенірек қарулармен қайта жарақтандырылып, ауыр крейсерлер ретінде қайта жіктелді. Олардың бәрі Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысып, қырылды.

Дизайн

1931 жылғы флотты жаңарту бағдарламасы бойынша, крейсерлердің жеткіліксіз екенін есептеген IJN Вашингтон теңіз келісімі шектеген деңгейде кеме салуды жөн көрді. Осының нәтижесінде Могамиде бес үш мұнаралы зеңбірек (Жапония үшін алғашқы рет) орнатылды, сондай-ақ 55° көтерілу бұрышына ие болды, бұл Могамиді екі мақсатты (ДП) бас қаруы бар крейсерлердің санаулы кластарының біріне айналдырды; мұны ауыр әуе шабуылына қарсы күшті қорғаныс және стандартты қайта зарядталатын, мұнаралы торпедалық аппараттармен үйлестірді, бұл IJN-ге тән ерекшелік болды. Салмақты азайту және көлденең тұрақтылықты арттыру үшін классқа алюминийден жасалған, дәнекерленген, емес, қабырғаланған ықшам және төменгі суперқұрылым берілді. Бұрынғы және алдыңғы класс кемелеріндегі он екіге қарағанда, салмақ шегіне сәйкес тек он қазандықты орнатуға болады, ал түтіктердің орналасуы салмақты азайту үшін жоспарланған; ортаңғы түтік өзінің түтін шығару құрылысына ие болмады, оның орнына газдары алдыңғы түтік астына жіберілді, ол өзінің негізінен иілгендіктен жоғарыда артқы түтікпен бірікті. Атагоға қосылған жаңа тісті импульстік турбиналар жылдамдықты арттырды, бірақ қорғанысқа қиындық келтірмеді; класс елеулі зақымдарға төтеп бере алды. Жарияланған салмағы 8500 тоннаны құрады, бірақ нақты жобалық салмағы 9500 тоннаны, ал сынақтар кезінде 11 169 тоннаны құрады. «Олар кемелерін картоннан жасап жатыр немесе өтірік айтып жатыр» деді 1935 жылы Корольдік теңіз күштерінің теңіз құрылысы директоры (DNC), жапондықтардың жариялаған салмағы туралы теңіз барлау қызметінен хабар алғаннан кейін. Алайда, конструкторлар шектен шықты; артық салмақ тұрақсыздыққа әкелді, ал артиллериялық сынақтар корпустың дәнекерлеу тігістерінің жарықтарын көрсетті. Могами және Микума кемелеріне корпустың кеңейтімдері қосылды, ал Кумано және Судзуя кемелеріне де кеңейтімдер орнатылды, бұл енін және салмақты 11 200 тоннаға дейін арттырып, жылдамдықты азайтты.
Жапонияның Екінші Лондон теңіз келісімінен шығуынан кейін, бүкіл флотты жаңарту және кеңейту жоспарлары жасалды. 1939 жылдан бастап класс қайта құрылымдауға алынды, үштік 155 мм мұнаралар екі 203 мм (8 дюймдік) зеңбіректермен ауыстырылды, ал 155 мм мұнаралар соғыс кемелеріне берілді. Шындығында, конструкторлар класс 6 дюймдік зеңбіректерді 8 дюймдік батареялармен алмастыруға болатындай етіп жоспарлаған, осылайша оларды ауыр крейсерлерге айналдырып, Лондон теңіз келісімін айналып өтуге тырысты, бірақ жапондықтар конференциядан шығып, 1936 жылғы Екінші Лондон теңіз келісіміне қол қоймады. Торпедалық бөртпелер де қосылды; барлығы, салмақ 13000 тоннадан асты, ал жылдамдық төмендеді.
АҚШ Теңіз күштерінің кемелері Могами класына қарсы нақты жоспарланған, нәтижесінде, қайта жаңартудан бұрынғы Могамилерге өте ұқсас қару-жарақтарға ие болды, бірақ АҚШ үлгісіндегі 6 дюймдік/47 калибрлі зеңбірек жартылай автоматты, атыс жылдамдығы жоғары және әр мұнарадағы үш қару бір ортақ гильзада орнатылған. Жапонияның 155 мм калибрлі зеңбіректі таңдауы қызығушылық тудырады, өйткені Жапонияда 6 дюймдік (152 мм) зеңбірек қолданыста болды, оның өнімділігі шамамен бірдей болды. Нәтижесінде ұқсас калибрлі зеңбіректердің көптігіне қарамастан, Жапония 5-5-3 келісім-шарт қатынастарын қабылдамады және 1922 жылғы Вашингтон және 1930 жылғы Лондон теңіз келісімдерімен рұқсат етілген шекте кеме салуға уәде берді. Француздар үш кемесінде (1922–1926) 155 мм бас қаруын қолданғандықтан, бұл 1930 жылғы Лондон теңіз келісімі бойынша жеңіл крейсерлерге рұқсат етілген ең үлкен зеңбірек калибрі болды. Алайда, бұл ойлау дұрыс емес: 155 мм зеңбіректің снаряды 56 кг салмақта, ал аздап кішкентай калибрлі зеңбіректің снаряды 45 кг салмақта болды. Жаңа зеңбірек жаңа дизайн болды, бұрынғы дизайнға енгізілген шағын өзгеріс емес.

For the 1931 Fleet Replenishment Program, believing themselves understrength in cruisers, the IJN chose to build to the maximum allowed by the Washington Naval Treaty. This resulted in the choice of guns in five triple turrets (a first for Japan) in the Mogamis, also capable of 55° elevation, making the Mogamis one of the very few classes of cruiser to have a dual purpose (DP) main battery; this was coupled with very heavy anti aircraft protection, as well as the standard reloadable, turreted torpedo launchers, also unique to the IJN. To save weight and improve transverse stability, the class was given a more compact and lower superstructure, made of aluminium, which was welded rather than riveted. Only ten boilers could be fit under the weight limits (compared to twelve in the previous and classes), and the chimney arrangement was designed to minimize weight as well; the middle funnel featured no chimney of its own, instead venting its exhaust gasses into the underside of the forward chimney, which itself was reclined from its base so that, at its top, it merged with the aft funnel's chimney. The new geared impulse turbines added over Atago, increasing the top speed by Protection, however, was not stinted on; the class proved able to take substantial punishment. The declared weight was 8,500 tons, though the true design weight was 9,500 and at trials they would displace 11,169 tons. “They must be building their ships out of cardboard or lying” said the Royal Navy’s Director of Naval Construction (DNC) in 1935 when briefed by Naval Intelligence about the public displacement figure announced by the Japanese. The designers, however, had overreached; excessive topweight led to instability, and gunnery trials revealed cracking hull welds. Hull bulges were retrofitted to Mogami and Mikuma, and added to Kumano and Suzuya, increasing beam to and displacement to 11,200 tons, cutting speed by
Following Japan's withdrawal from the Second London Naval Treaty, plans were made to modernize and expand the entire fleet. Beginning in 1939, the class was brought in for substantial reconstruction, replacing the triple 155 mm turrets with twin 203 mm (8 inch) guns, turning over the 155 mm turrets for the battleships of the Indeed, the designers had designed the class in mind so that the 6 inch guns could be switched with 8 inch batteries, in effect making them heavy cruisers and skirting the London Naval Treaty, though the Japanese had withdrawn from the conference and were not signatories to the Second London Naval Treaty of 1936. Torpedo bulges were also added; in all, displacement rose to over 13,000 tons, and speed dropped to
The United States Navy's s were designed specifically to counter the Mogami class, and as a result had a very similar armament to the pre refit Mogamis, in a nearly identical layout, although the US pattern 6 inch/47 caliber gun was semi automatic, with a higher rate of fire and the three weapons in each turret mounted in a single sleeve. Japan's choice of the 155 mm gun caliber is curious, as Japan already had a 6 inch (152 mm) weapon in service, of nearly equal performance. In spite of the resulting multiplicity of similar gun calibers, Japan resented the 5 5 3 treaty ratios, and had vowed to build to the very limit allowed by the 1922 Washington and 1930 London Naval Treaties. As the French had already used a 155 mm main battery in the three s (1922–1926), this became the largest gun caliber allowed for light cruisers under the 1930 London Naval Treaty. This line of reasoning is wrong though: The shell of the 155mm version of the gun weighed 56kg versus 45kg of the ever so slightly smaller caliber. The new gun was a new design, not a minor modification to an existing design.

Соғыс қызметі

Төрт кеме де Голландиялық Шығыс Үндістанға жапондықтардың басып кіруіне қатысты. Могами мен Микума Сунда бұғазы шайқасында болды және крейсерлер мен Хьюстонның батып кетуіне үлес қосты. 1942 жылдың маусым айында барлық төртеуі Мидуэй шайқасына қатысты, онда Могами мен Микума суасты кемелерінің шабуылынан қашуға тырысып соқтығысты; Микума 1942 жылдың 6 маусымында "Энтерпрайз" және "Хорнет" ұшақ тасымалдаушыларынан келген ұшақтармен аяқталды. Ауыр зақымдалған Могами үйіне қайтып, он ай кемежайда өткізді, осы уақыт ішінде оның артқы бөлігі толыққандай қайта құрылды, ал "X" және "Y" мұнаралары ұшу алаңымен ауыстырылды (11 ұшақты пайдалану ниетімен). 1944 жылдың қазан айында аман қалғандар Лейте шығанағы шайқасында қайтадан кездесті. Могами, жапон крейсері Начимен соқтығысып, крейсерлік оқтардан және әуе шабуылынан ауыр зақымдалды, "Акебоно" эсминцімен батырылды, ал Кумано бір қазандықта Манила портына шала жүріп келді, ол 25 қарашада 1944 жылы Хэлсидің әскери авиациясымен батырылды; АҚШ эскорт тасымалдаушыларының ұшақтары Сузуяны Лейтеде қиратты, ол 25 қазанда "Окинамі" эсминцімен батырылды.