Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Магден (швейцар тілінде: Magde) – Швейцариядағы Аргау кантонының Рейнфельден округіндегі муниципалитет. Ол Рейнфельден қаласының оңтүстігінде 3 км қашықтықта орналасқан. Рим дәуірінде Магдиний деп аталған, және бұл ежелгі Магдален бұлағының орны, қазіргі таңда ол Рейнфельдендегі Фельдшлюсшен сыра зауытын сумен қамтамасыз етеді, осы зауытты жақында Карлсберг компаниясы сатып алды.
Magden (Swiss German: Magde) is a municipality in the district of Rheinfelden in the canton of Aargau in Switzerland. It is located 3 km to the south of the Rheinfelden. Its Roman name was Magdinium, and it is the site of the ancient Magdalener spring which today serves as the water supply of the Feldschlösschen brewery in Rheinfelden, which was recently acquired by Carlsberg.
Тарих
Адам қонысының алғашқы белгісі – палеолиттік/неолиттік ауыл. Магденде рим дәуірінен қалған бірнеше сирек заттар табылған. Ауылдың жанында екі бос аламандық тас қабірлер де анықталды. Қазіргі Магден муниципалитеті алғаш рет 804 жылы “curte Magaduninse” деп аталады. Салынған аумақтың 6,8%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 2,9%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 40,5%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,4%-ы жеміс бақтарымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 18,3%-ы егін өсіруге, 23,1%-ы жайылымға, ал 5,7%-ы жеміс бақтарына немесе жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су өзендер мен арналарда. Екі жүзімдік бұтасы ауылда ежелгі римдік жүзімдіктердің қалдықтарының табылуын еске салады.
The first evidence of a human settlement is a paleolithic/neolithic village. A few, scattered Roman era items were discovered in Magden. Two empty Alamanni cist graves were also found near the village. The modern municipality of Magden is first mentioned in 804 as in curte Magaduninse. Of the built up area, housing and buildings made up 6.8% and transportation infrastructure made up 2.9%. Out of the forested land, 40.5% of the total land area is heavily forested and 1.4% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 18.3% is used for growing crops and 23.1% is pastures, while 5.7% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is in rivers and streams. The two grapevines commemorate the finding of the remains of old Roman vineyards in the village.
Демография
Магденнің 2009 жылғы халқы, оның 12,5% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1997–2007) халық саны 18,4% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (92,9%), екінші ең көп таралған тіл – француз тілі (1,5%), ал үшінші – ағылшын тілі (1,4%). 2008 жылғы жас құрамы бойынша Магденде: 367 бала, немесе халықтың 10,4% 0–9 жас аралығында, 473 жасөспірім, немесе 13,5% 10–19 жас аралығында. Ересектердің арасында 314 адам, немесе халықтың 8,9% 20–29 жас аралығында. 30–39 жастағылар – 421 адам, немесе 12,0%, 40–49 жастағылар – 642 адам, немесе 18,3%, ал 50–59 жастағылар – 473 адам, немесе 13,5%. Зейнеткерлердің жас құрамы: 60–69 жастағылар – 453 адам, немесе халықтың 12,9%, 70–79 жастағылар – 258 адам, немесе 7,3%, 80–89 жастағылар – 97 адам, немесе 2,8%, ал 90 және одан асқандар – 15 адам, немесе 0,4%. 2000 жылы бір тұрғын бөлмеге шаққандағы орташа адам саны 0,55 болды, бұл кантондық орташа көрсеткіш – 0,57-ге шамалы тең. Бұл жағдайда бөлме – тұрғын үйдің жатын бөлмелер, асханалар, қонақ бөлмелер, ас үйлер және тұрғынға жарамды подвалдар мен шатырлар сияқты кеңістігі ретінде қарастырылады. Үй шаруашылықтарының 71,8% жекеменшік үйлер, яғни жалдау төлемейді (бірақ ипотекасы немесе жалдауға келісім болуы мүмкін). 2000 жылы үй шаруашылығында 1 немесе 2 адам тұратын 68 үй, 3 немесе 4 адам тұратын 494 үй және 5 немесе одан көп адам тұратын 588 үй болды. Барлығы 7 бос пәтер, бұл жалпы санының 0,5% құрайды.
Magden has a population of as of 2009, 12.5% of the population are foreign nationals. Over the last 10 years (1997–2007) the population has changed at a rate of 18.4%. Most of the population (as of 2000) speaks German (92.9%), with French being second most common ( 1.5%) and English being third ( 1.4%). The age distribution, as of 2008, in Magden is; 367 children or 10.4% of the population are between 0 and 9 years old and 473 teenagers or 13.5% are between 10 and 19. Of the adult population, 314 people or 8.9% of the population are between 20 and 29 years old. 421 people or 12.0% are between 30 and 39, 642 people or 18.3% are between 40 and 49, and 473 people or 13.5% are between 50 and 59. The senior population distribution is 453 people or 12.9% of the population are between 60 and 69 years old, 258 people or 7.3% are between 70 and 79, there are 97 people or 2.8% who are between 80 and 89, and there are 15 people or 0.4% who are 90 and older. as of 2000 the average number of residents per living room was 0.55 which is about equal to the cantonal average of 0.57 per room. In this case, a room is defined as space of a housing unit of at least as normal bedrooms, dining rooms, living rooms, kitchens and habitable cellars and attics. About 71.8% of the total households were owner occupied, or in other words did not pay rent (though they may have a mortgage or a rent to own agreement). as of 2000, there were 68 homes with 1 or 2 persons in the household, 494 homes with 3 or 4 persons in the household, and 588 homes with 5 or more persons in the household. There were a total of 7 empty apartments for a 0.5% vacancy rate.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Стриктегі палеолиттік/неолиттік ескерткіш Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысаны болып тіркелген.
The paleolithic/neolithic settlement at Strick is listed as a Swiss heritage site of national significance.
Экономика
2007 жылы Магденнің жұмыссыздық деңгейі 1,39% болды. 2005 жылы негізгі экономикалық секторда 78 адам жұмыс істесе, осы секторда шамамен 23 кәсіпорын қызмет етті. Екінші секторда 190 адам жұмыс істейді және 34 кәсіпорын бар. Үшінші секторда 318 адам жұмыс істейді, ал осы секторда 72 кәсіпорын қызмет етеді. Жұмыс істейтін халықтың 19,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 54,1%-ы жеке көлікпен барады.
as of 2007, Magden had an unemployment rate of 1.39%. as of 2005, there were 78 people employed in the primary economic sector and about 23 businesses involved in this sector. 190 people are employed in the secondary sector and there are 34 businesses in this sector. 318 people are employed in the tertiary sector, with 72 businesses in this sector. Of the working population, 19.2% used public transportation to get to work, and 54.1% used a private car.
Білім
Магденде халықтың 85,4%-ы (25-64 жас аралығындағылар) міндетті емес жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе қолданбалы ғылымдар университеті) алған.
In Magden about 85.4% of the population (between age 25 64) have completed either non mandatory upper secondary education or additional higher education (either university or a Fachhochschule).