Кіріспе

Ұшқынды зерттеу құс популяциясының жағдайы мен тенденцияларын бақылайды. Зерттеу деректері далалық анықтамалықтардағы таралу карталарын жасау үшін маңызды мәліметтер көзі болып табылады. Солтүстік Америка ұшқынды зерттеуі – АҚШ Геологиялық қызметі (USGS) және Канаданың Жабайы табиғат қызметінің бірлескен жобасы. Ұлыбритания ұшқынды зерттеуін Британдық орнитология қоры, Бірлескен табиғатты сақтау комитеті және Құстарды қорғауға арналған Корольдік қоғам жүзеге асырады. Ұшқынды зерттеу нәтижелері құс популяциясының өсуі мен азаюын бағалауда құнды, және бұл құстарды сақтаудың маңызды факторы болуы мүмкін. Ұшқынды зерттеуі континенттік деңгейдегі популяция өзгерістерін анықтау мақсатымен жасалған.

Тарих

Солтүстік Американың көбеюге қабілетті құстарды зерттеу бағдарламасы 1966 жылы Чандлер Роббинс және оның әріптестері Көшіп-қоныс жасайтын құстар стансасынан барлық көбеюге қабілетті құстарды континенттік деңгейде бақылау бағдарламасының тұжырымын жасағаннан кейін іске қосылды. Бағдарлама Мэриленд штатының Лорел қаласында әзірленді. Оның алғашқы жылы Миссисипи өзенінің шығысында шамамен 600 зерттеу жүргізілді. Бір жыл өткен соң, 1967 жылы, зерттеу Ұлы дала штаттарына тарады, ал 1968 жылға қарай Оңтүстік Канадада және АҚШ-тың 48 штатында 2000-ға жуық маршрут құрылды. Бағдарламаға көбірек құс бақылаушылар тартылған сайын, белсенді BBS маршруттарының саны арта берді. 1980 жылдары Көбеюге қабілетті құстарды зерттеуге Юкон, Канаданың Солтүстік-Батыс территориялары және Аляска қосылды. Сонымен қатар, орналасқан штаттардағы маршруттардың саны да артты. Қазіргі таңда АҚШ және Канадада шамамен 3700 белсенді BBS маршруты бар, олардың шамамен 2900-і жыл сайын тексеріледі. Маршруттардың тығыздығы континент бойынша әртүрлі, ең көп маршруттар Жаңа Англия және Атлантиканың орталық штаттарында кездеседі. Көптеген құс бақылаушылар осы зерттеулерге қатысады, себебі олар осы тәжірибеден ләззат алады. BBS-тің болашақ жоспарлары Орталық және Батыс Солтүстік Америкадағы аумақты кеңейтуді және Мексиканың солтүстігіне маршруттар қосуды қамтиды. BBS жүргізетін зерттеулер көбею маусымының шарықталу кезеңінде жүзеге асырылады; әдетте маусым айында, бірақ температурасы жоғары аймақтарда мамыр айында да өткізіледі. Типик BBS маршрутының ұзындығы 24,5 мильді құрайды, әр 0,5 миль сайын тоқтау орналасқан, яғни маршрут бойында 50 тоқтау болады. Маршруттар кездейсоқ түрде орналастырылады, осылайша бүкіл аймақтың өкілі болатын мекендеу орталарынан үлгілер алынады. Бағдарлама 1992 жылы басталды және 1994 жылдан бері үкіметтер мен түрлі үкіметтік емес ұйымдар құстарды қорғау мақсатында сәтті пайдаланып келеді. RSPB BBS 3200-ден астам белсенді маршруттарды үйлестіреді, және 3000-нан астам құс бақылаушы 100-ден астам құс түрінің популяциялық динамикасын бақылауға қатысады.