Нделела каСомписи: Zulu әскерінің бас қолбасшысы, Шака мен Дингане патшаларының сенімді серігі. Боерлерге қарсы жеңілісінен кейін өлімге кесілді. Тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Зуллу генералы (қ. 1840)
Zulu general (d. 1840)
Ндлела каСомписи (1840 жылғы ақпан айында қайтыс болды) – Зулу патшалары Шака мен Динганеге өте маңызды генерал болды. Ол Шаканың әскерінде өте тиімді жауынгер ретінде көзге түсті. Дингане оны өзінің "индунасы", яғни бас кеңесшісі етіп тағайындады. Сондай-ақ ол Дингане әскерінің бас қолбасшысы болды. Бірақ Ндлела Андри Преториус бастаған бурларды жеңе алмағаны және Динганеге қарсы болған көтеріліс оның өлім жазасына кесілуіне әкелді. Осының салдарынан ол өз халқының алдында сәтсіздікке ұшырады.
Ndlela kaSompisi (died February 1840) was a key general to Zulu Kings Shaka and Dingane. He rose to prominence as a highly effective warrior under Shaka. Dingane appointed him as his inDuna, or chief advisor. He was also the principal commander of Dingane's armies. However, Ndlela's failure to defeat the Boers under Andries Pretorius and a rebellion against Dingane led to his execution. This made him a failure in the eyes of his people.
Мансап
Э. А. Риттердің айтуынша, Ndlela Шака әскерінің "нтули каннибалынан алынған сарбаз" болды. Оның есімі "жол" немесе "бағыт" дегенді білдіреді. Ндванде-зулу соғысы кезінде Ндела өзінің жауынгерлік шеберлігімен ерекшеленді, Шаканың жауларына қарсы "ұлы қиратушылық істер" жасады. Оның зулу еместерді қызметке тағайындауы туралы сұрақ туғанда, Шака: "Зулу армиясына қосылған әрбір адам зулу болады. Содан кейін оның жоғарылауы тек қана лайықтылығына байланысты, ол қай жолмен (ндлела) келгеніне қарамастан", - деді, ол өзі қабылдаған сарбаздарының ең танымал адамына сілтеме жасады. Ол Динганеде Дунанкулу (бас кеңесші), Ндунанкулу (премьер-министр) және uMkhuzi wamaButho kaZulu (Зулу армиясының бас қолбасшысы) қызметтерін атқарды. 1837 жылы Солтүстік Ндебелелерге қарсы жорыққа жетекшілік етті, бірақ соғыс шешімсіз аяқталды. Ол Диганені Пит Ретифті өлтіруге және бурларды жеңуге көндіргені айтылады. Шака мен Дингане екеуінің те балалары болған жоқ. Зулу патшаларының тегін еске алып, Ndlela Динганенің Мпандеді, Шака мен Динганедің жартылай бауыры, өлтіру туралы өтініштеріне бірнеше рет қарсылық көрсетті, өйткені ол Дингане билігіне қауіп төндірді. Ол мұның оның беделін төмендететінін және Мпанде таққа таласпайтынын айтты. 1840 жылы Мпанде мен Дингане күштерінің қақтығысқан Маконгко шайқасы Динганедің Ndlela-ны сатқын деп айыптауымен аяқталды. Ndlela әскерінің көп бөлігі Мпанде генерал Нонгалазаға қашып кетті. Ndlela қалған күштерін жеңіліске ұшырамас үшін кері шегінді. Бұл Диганеге қарсы оның бауыры Мпандеге үлкен жеңіс сыйлады, ол өз жағына бурларды тартып алған еді. Дигане Ndlela-ны баяу-баяу сиыр терісінен жасалған баумен тұншықтырып өлтіруге бұйырды.
According to E. A. Ritter, Ndlela was a "Ntuli cannibal recruit" to Shaka's army. His name means "road" or "path". During the Ndwandwe–Zulu War Ndela distinguished himself by his fighting ability, performing "incredible deeds of destruction" on Shaka's enemies. When his practice of promoting non Zulus was questioned, Shaka is said to have replied, "Any man who joins the Zulu Army becomes a Zulu. Thereafter his promotion is purely a question of merit, irrespective of the road (ndlela) he came by", referring to the most famous of his adopted soldiers. He served as Dingane's inDunankulu (chief adviser), Ndunankulu (Prime Minister) and uMkhuzi wamaButho kaZulu (Commander In Chief of the Zulu Army). He led a campaign against the Northern Ndebele in 1837, but the war was inconclusive. He allegedly persuaded Dingane to kill Piet Retief and crush the Boers. Neither Shaka nor Dingane had children. Mindful of the lineage of the Zulu kings, Ndlela repeatedly defied Dingane's request that he assassinate Mpande, half brother of Shaka and Dingane as he was a threat to Dingane's power. He argued that it would diminish his greatness and that, in any case, Mpande did not aspire to the throne. The Battle of Maqongqo where the forces of Mpande and Dingane clashed in 1840 culminated in Dingane calling Ndlela a traitor. A significant portion of Ndlela's army deserted to Mpande's general Nongalaza. Ndlela withdrew his remaining force rather than be overwhelmed. This resulted in a great loss for Dingane against his brother Mpande who had co opted the Boers to fight on his side. Dingane ordered Ndlela's death through slow strangulation by cow hide thong.